Obrać i pokroić ziemniaki
Obrać ziemniaki i pokroić je na równe kawałki. Spłukać luźną skrobię, przełożyć do dużego garnka i zalać zimną wodą.
Holenderskie danie z ziemniaków i duszonej kapusty stożkowej z tymiankiem, z kostkami łagodnego sera Edam dodanymi na końcu.
Stamppot z kapustą stożkową i serem EdamDelikatna kapusta stożkowa, mączyste ziemniaki, tymianek i łagodny ser Edam tworzą praktyczny holenderski posiłek domowy.
Stamppot to znany sposób przyrządzania holenderskich potraw domowych: ziemniaki rozgniata się razem z warzywami, tworząc sycący, gorący posiłek. Nazwę można rozumieć jako „garnek tłuczonych składników”, ale ta rodzina dań jest szeroka i zmienia się zależnie od warzyw, przypraw oraz zwyczajów domowych. W popularnych wersjach pojawia się jarmuż, kapusta kiszona i inne warzywa. Ten przepis łączy kapustę stożkową, po niderlandzku spitskool, z serem Edam. Jest współczesną holenderską propozycją domową i nie przedstawia się jako odtworzenie dawnej, niezmiennej receptury regionalnej.
Ważne jest rozróżnienie między produktem a gotowym daniem: pozycja w rankingu to Edammer kaas, czyli ser Edam, a nie nazwa potrawy. Przepis pokazuje praktyczny sposób przygotowania i podania tego składnika, nie zmieniając jego tożsamości. W tej wersji mączyste ziemniaki, kapusta stożkowa, tymianek i musztarda gruboziarnista łączą się z kostkami sera dodawanymi na samym końcu. Rezultatem jest połączenie miękkich ziemniaków, delikatnych pasków kapusty i małych kawałków sera, które pozostają widoczne. Nazwa stamppot opisuje więc sposób przygotowania oraz użyte składniki, a nie sam ser jako osobne danie.
Stamppot to szeroka grupa holenderskich potraw z ziemniaków i warzyw, a nie jedna ustalona receptura. Efekt zależy od wybranego warzywa i kolejności pracy. W tym przepisie kapustę dusi się osobno, a potem łączy z utłuczonymi ziemniakami. Dzięki temu można sprawdzić miękkość obu składników przed ich wymieszaniem. Rozdzielenie etapów pokazuje też, że nazwa odnosi się do sposobu przyrządzania, a nie do jednej obowiązującej listy składników. Nie trzeba przypisywać potrawie nieudokumentowanej historii; można ją opisać jako współczesny domowy przepis z określonymi ilościami i jasną kolejnością czynności.
Ser Edam wziął nazwę od miasta Edam w holenderskiej prowincji Holandia Północna. Nazwa miejscowości wiązała się z handlem serem i dziś określa szeroki typ sera dostępny na wielu rynkach. Edam Holland to odrębna chroniona nazwa geograficzna z ustalonymi wymaganiami dotyczącymi mleka, produkcji i dojrzewania. Jeśli opakowanie nie nosi chronionego oznaczenia, ser należy nazywać po prostu Edamem lub serem Edam, bez sugerowania chronionego pochodzenia. W tym przepisie używa się zwykłego, łagodnego sera Edam. Sama nazwa rodzaju nie dowodzi, że konkretny produkt spełnia specyfikację Edam Holland PGI.
Do tej potrawy wybrano mączyste ziemniaki, ponieważ łatwo się rozpadają podczas ugniatania. Kapusta stożkowa jest delikatniejsza niż wiele zbitych odmian zimowych, dlatego dusi się ją osobno z niewielką ilością masła, wody i tymianku, zamiast gotować do utraty kształtu. Gorąca woda pomaga zmiękczyć cienkie paski, a aromatyczny płyn z duszenia trafia później do ziemniaków. Osobna patelnia ułatwia kontrolowanie kapusty, gdy ziemniaki nadal się gotują. Równa grubość pasków sprzyja równomiernemu zmięknięciu; przed krojeniem należy usunąć twardy głąb.
Czasy częściowo się pokrywają, co pomaga utrzymać podany przez źródło łączny czas 40 minut. Najpierw nastawić ziemniaki, a następnie przygotować i dusić kapustę, gdy ziemniaki gotują się w garnku. Miękkość sprawdzić na największym kawałku, zamiast polegać wyłącznie na zegarze, ponieważ rozmiar i odmiana wpływają na czas gotowania. Ziemniaki dokładnie odcedzić przed dodaniem mleka, musztardy i masła. Ugnieść je tłuczkiem tylko do uzyskania purée; zbyt długie ugniatanie może sprawić, że masa stanie się kleista. Kapustę wmieszać razem z płynem z duszenia, aby zachować wilgotność bez dodawania składników spoza listy.
Ser Edam dodaje się dopiero po połączeniu ziemniaków z kapustą, a nie podczas gotowania. Kostki należy wmieszać tuż przed podaniem, tak aby się ogrzały i lekko zmiękły na brzegach, ale nie zniknęły całkowicie w purée. Po dodaniu sera nie trzeba dalej gotować potrawy. Źródło przepisu sugeruje podanie świeżego kompotu jabłkowego i dopuszcza zwiększenie ilości musztardy dla mocniejszego smaku. Obie propozycje są opcjonalne i nie należą do odmierzonych składników podstawowej wersji. Można podać je osobno, pozostawiając ilości i kolejność głównego przepisu bez zmian.
Podawać stamppot na ciepło, kiedy kostki sera są jeszcze widoczne. Pozostałości szybko schłodzić, przełożyć do przykrytego pojemnika i wstawić do lodówki w ciągu dwóch godzin. Zjeść w ciągu dwóch dni, zgodnie z zaleceniem holenderskiego centrum żywienia Voedingscentrum. Odgrzewać tylko potrzebną porcję, mieszając, aż całość będzie gorąca i zacznie parować; tej samej porcji nie odgrzewać więcej niż raz. Po ponownym podgrzaniu ser stanie się bardziej miękki. Przepis prowadzi od pokrojenia ziemniaków przez osobne duszenie kapusty do końcowego dodania sera i zachowuje rozróżnienie między rodzajem sera a chronionym produktem.







Obrać ziemniaki i pokroić je na równe kawałki. Spłukać luźną skrobię, przełożyć do dużego garnka i zalać zimną wodą.
Przekroić kapustę wzdłuż na pół, usunąć twardy głąb, a liście pokroić w cienkie paski. Odważyć 800 g do przepisu.
Dodać do garnka 2 ml soli. Doprowadzić ziemniaki do wrzenia i gotować przez 15–20 minut, aż mały nóż będzie łatwo wchodził w największy kawałek. W tym czasie rozpocząć przygotowanie kapusty; czasy częściowo się pokrywają.
Roztopić 25 g masła na szerokiej patelni. Dodać pokrojoną kapustę, 150 ml gorącej wody, pozostałe 1 ml soli i listki tymianku. Doprowadzić do wrzenia, następnie dusić na małym ogniu przez około 10 minut, aż kapusta zmięknie, ale zachowa kształt.
Dokładnie odcedzić ziemniaki. Dodać mleko, musztardę, mielony czarny pieprz i pozostałe 25 g masła, a następnie ugnieść na purée. Wmieszać duszoną kapustę razem z płynem z duszenia. Ponownie postawić patelnię na małym ogniu i mieszać, aż całość równomiernie się ogrzeje.
Jeśli ser nie został wcześniej pokrojony, pokroić go w nieregularne kostki. Tuż przed podaniem wmieszać do gorącego stamppotu. Nie gotować dalej, aż wszystkie kostki się roztopią. Podawać na ciepło.
Zacząć dusić kapustę podczas gotowania ziemniaków, aby utrzymać podany przez źródło czas 40 minut.
Dusić na małym ogniu i zakończyć, gdy paski będą miękkie, ale utrzymają kształt.
Wmieszać kostki tuż przed podaniem, by część zachowała swój kształt.
Źródło przepisu sugeruje dodanie odrobiny musztardy gruboziarnistej, aby uzyskać wyrazistszy smak. W podstawowym przepisie zachować odmierzone 15 ml i zwiększyć ilość tylko według własnych preferencji.
Źródło przepisu poleca świeży kompot jabłkowy jako dodatek do kremowego stamppotu. Jest opcjonalny i nie został ujęty w odmierzonych składnikach.
| Problem | Co zrobić |
|---|---|
| Stamppot jest zbyt rzadki | Dobrze odcedzić ziemniaki i stopniowo dodawać płyn z duszenia kapusty, kończąc, gdy purée będzie odpowiednio wilgotne. Cała odmierzona ilość płynu trafia na patelnię z kapustą; nie dodawać automatycznie dodatkowej wody. |
| Ser znika w ziemniakach | Pokroić Edam w kostki i wmieszać po zdjęciu patelni z ognia albo tuż przed podaniem. Po dodaniu sera unikać długiego duszenia. |
| Oryginalny składnik | Praktyczny zamiennik | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Ser Edam |
Stamppot najlepiej smakuje świeżo podany, gdy kawałki sera Edam zachowują wyraźny kształt.
Szybko schłodzić resztki, przełożyć do przykrytego pojemnika i wstawić do lodówki w ciągu dwóch godzin. Zjeść w ciągu dwóch dni, zgodnie z zaleceniem holenderskiego centrum żywienia Voedingscentrum.
Odgrzewać tylko potrzebną porcję, mieszając, aż całość będzie gorąca i zacznie parować. Tej samej porcji nie odgrzewać więcej niż raz.
Nie. Edam to szeroka nazwa rodzaju sera. Edam Holland to chroniona nazwa dla sera spełniającego określoną specyfikację pochodzenia i produkcji.
Przepis opracowano z myślą o kapuście stożkowej. Gęstsza kapusta może wymagać innego krojenia lub czasu gotowania, więc jej tekstura nie będzie identyczna.
Źródło przepisu zaleca wmieszanie kostek Edamu tuż przed podaniem, aby zmiękły, ale nie roztopiły się całkowicie w ziemniakach.