Skip to content
Ekvador mutfağıLoja bölgesine özgü mısır tamali

Achira yaprağında tavuklu tamal lojano

Ekvador’un Loja bölgesinde belgelenmiş bir yöresel yemek: ıslatılıp öğütülen sarı mısır hamuru, achira yaprağına sarılmış tavuk, havuç ve bezelye dolgusu çevreler.

Yeşil achira yapraklarına sarılmış altın sarısı mısır paketleri seramik bir tabakta düzenlenmiş.Tavuklu tamal lojano
Sayfanın herkese açık adresi ayarlandığında paylaşım kullanılabilir.
15 porsiyon; kaynak toplam yaklaşık 2.656 g ve her biri 180 g olan 15 porsiyon kaydederporsiyon
2sa 15dkhazırlık
1sa 15dkkısık ateşte pişirme
OrtaZorluk

Islatılmış sarı mısırla hazırlanan Loja tamali

Ölçüleri verilmiş bu tavuklu tamal lojano tarifi Universidad de Cuenca’nın bir reçete kartına dayanır ve diğer bölgesel ya da çağdaş varyasyonlardan ayrı tutulur.

Tamal lojano, Ekvador’un güney And Dağları’ndaki Loja bölgesiyle anılan, yaprak içine sarılarak pişirilen yöresel bir yemektir. Daha geniş tamal ailesinin bir parçasıdır; ancak bu versiyonda kuru sarı mısır önce ıslatılıp öğütülür, domuz yağıyla zenginleştirilen hamur tavuklu tuzlu iç harcın çevresine yayılır ve paketler achira yapraklarına sarılır. Yerel anlatımlarda iç harç için tavuk veya domuz eti kullanıldığı belirtilir; yağ, hamur, baharat ve ek malzemeler tarife göre değişir. Bu sayfada Universidad de Cuenca tarafından belgelenmiş tek bir tavuklu varyasyon sunuluyor; her evin tarifini ya da tüm ülkeyi temsil ettiği ileri sürülmüyor.

Seçilen teknik reçete kartı, üniversitenin Konaklama Bilimleri Fakültesi tarafından 2014’te hazırlanmıştır. Kartta 900 g kabuğu alınmış sarı mısır, 120 g domuz yağı, brüt 450 g tavuk, 1 l su, ölçülü baharat ve sebzeler, 15 achira yaprağı ve 180 g’lık 15 porsiyon yazılıdır. Hazırlık notları mısırın ıslatılıp öğütüldüğünü, tavuğun pişirilip didiklendiğini, bezelye ve havucun da paketleme öncesinde pişirildiğini belirtir. Teknik kart buharda 30 dakika pişirme süresi verir. Kartta bitmiş ürün toplamı 2.656 g olarak kaydedilmiştir; yuvarlama payıyla 180 g civarındaki 15 porsiyonla uyumludur.

Universidad de Cuenca’nın daha sonraki bir saha rehberi, Loja tamalini domuz yağıyla ıslatılmış kuru mısırla hazırlandığı, achira yaprağına sarıldığı ve domuz veya tavuk iç harcıyla yapılabildiği şeklinde anlatır; yanında kahve servis edildiğini de belirtir. Rehberdeki ayrı teknik tarif domuz etlidir, farklı malzeme miktarları ve 45 dakikalık buharda pişirme süresi içerir. Yangana’dan topluluk temelli bir tarif de domuz veya tavuk iç harcına izin verir ve ev ölçüleri kullanır; ancak sabit bir sıvı miktarı ya da porsiyon verimi sunmaz. 2026 tarihli bir gazete tarifi ise ön pişirilmiş mısır unu, tavuk göğsü, kuru üzüm, haşlanmış yumurta ve acı biber kullanır. Bunlar birbiriyle karıştırılmaması gereken ayrı varyasyonlardır. Buradaki tarif 2014 tarihli, ölçüleri verilmiş tavuklu kartı temel alır.

Malzeme miktarları, seçilen karttaki brüt ve net ağırlık ayrımını korur. 450 g brüt tavuktan ayıklama sonrasında 360 g yenebilir et elde edilir; soğan 100 g brüt ve 90 g net, havuç ise 50 g brüt ve 40 g net olarak kaydedilmiştir. Kartta ayrıca 900 g sarı mısır, 120 g domuz yağı, 12 g tuz, 10 g sarımsak, 5 g kimyon, 5 g kekik, 7 g kabartma tozu, 100 g soğan, 50 g havuç, 50 g bezelye, 10 ml achiote yağı, 1 l su ve 15 achira yaprağı bulunur. Mısırı ıslatmadan önce tartın. Listelenen 1 l su tavuk suyu içindir; kaynağın hamura katılacak tavuk suyu miktarı belli değildir. Mısırı ıslatmak için ayrıca içilebilir su kullanın ve öğütmeden önce bu suyu dökün. Ayırdığınız tavuk suyunu hamura azar azar ekleyin; litrenin tamamının kullanılacağını varsaymayın.

Kuru mısırla çalışmak önceden planlama gerektirir. Mısırı yıkayın, öğütülebilecek kadar su çekene dek ıslatın, iyice süzün ve iri, eşit dokulu bir hamur hâline getirin. Kaynak mısırın ıslatılıp öğütüldüğünü söyler ancak ıslatma süresini vermez. Tarifteki sekiz saatlik pasif süre, evde hazırlık için tahmindir; üniversitenin belirttiği bir süre değildir. Islak mısır öğütücüsü uygundur; işe elverişli bir mutfak robotu da küçük partiler hâlinde kullanılabilir. Öğütmeden önce ıslatma suyunu dökün. Ölçülen 1 l suyu tavuk suyu için ayırın; kart hamurun ne kadarını çekeceğini belirtmediğinden yoğururken azar azar ekleyin.

Ölçülen suda tavuğu pişirin, sonra tavuk suyunu süzüp ayırın ve eti didikleyin. Teknik kart malzeme hazırlığında pişmiş tavuk ve tavuk suyu olduğunu gösterir ancak haşlama aşamasını ayrıntılı anlatmaz. Ev tipi yöntem bu bağlantı adımını ekler ve bir güvenlik eşiğini korur: didiklemeden önce kanatlı etinin en kalın bölgesi 74 °C’ye ulaşmalıdır. Çiğ tavuğu ve ona değen gereçleri yemeye hazır gıdalardan ayrı tutun; tavuğa dokunduktan sonra elleri ve yüzeyleri yıkayın. Termometre yalnızca bu güvenlik kontrolünü sağlamak için ekipman listesinde yer alır; dekoratif bir obje veya olağan tarif fotoğrafı konusu değildir.

İç harç için achiote (annatto) yağını ısıtıp ölçülü soğanla havucu yumuşayana kadar pişirin, ardından pişmiş bezelyeyi ve didiklenmiş tavuğu ekleyin. Hamur için öğütülmüş mısırı yumuşamış domuz yağı, tuz, sarımsak, kimyon, kekik ve kabartma tozuyla yoğurun. Ayırdığınız tavuk suyunu azar azar karıştırın. Kart, tavuk suyu hazırlamak için 1 l su verir ve suyun mısıra karıştırılmasını söyler; ancak hamurun çektiği miktarı kaydetmez. Bu belirsizliği sabit ikinci bir ölçü uydurmak yerine kontrollü bir ayarlama olarak bırakın. Mısırı ıslatmakta kullanılan su ayrıdır ve dökülür. Hamur yaprak üzerine yayılabilecek kadar yumuşak, iç harcı kapatabilecek kadar da sağlam olmalıdır.

Achira yapraklarını temizleyin; orta damarları katlamaya direniyorsa yaprakları kısa süre yumuşatın. Hamuru ve iç harcı 15 yaprağa bölüştürün, her iç harç parçasını kapatın ve yaprakları paket hâlinde katlayın. Kaynağın 15 porsiyon ve porsiyon başına 180 g verimi bir üretim tahminidir; her paketin bitmiş ağırlığını garanti etmez. Seçilen kartta belirtildiği gibi paketleri 30 dakika buharda pişirin. Loja tamalleriyle ilgili ayrı bir saha notu, paketleri ezmemeyi veya sıkıca üst üste dizmemeyi söyler; yumuşayan achira sapını da pişme göstergesi olarak anar. Paketleri buharın dolaşacağı şekilde gevşek dizin ve hamurun ortasına kadar kıvam aldığını kontrol edin. Deneme paketi hâlâ ıslaksa pişirmeyi sürdürün; çiğ hamuru servis etmeyin.

Gösterilen toplam süre, kuru mısırla başlayan ev aşçısı için tahmindir; tahmini ıslatma süresini, etkin öğütme ve sarma işlerini, tavuğun pişmesini, iç harcın hazırlanmasını ve kaynakta belirtilen 30 dakikalık buhar süresini kapsar. Kaynak toplam hazırlık süresini vermez. Bozulabilir artan yemeği iki saat içinde sığ kaplara koyup buzdolabına kaldırın ve FoodSafety.gov yönergelerine göre 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın. Bu genel güvenlik talimatlarını yemeğin tarihine ilişkin iddialardan ayrı tutun. Tamalleri sıcak servis edin; isterseniz bölgesel rehberde belirtilen Loja kahvesi eşliğini tercih edin. Sonuç, kaynağı, bölgesel kimliği ve evdeki kontrollü ayarlamaları açıkça belirtilmiş tavuklu bir tamal lojano varyasyonudur.

Malzemeleri hazırlayın

Tarif kartı

Tamal lojano: tavuklu mısır paketi

porsiyon15 porsiyon; kaynak toplam yaklaşık 2.656 g ve her biri 180 g olan 15 porsiyon kaydeder
hazırlık: 135 dkpişirme: 75 dktoplam süre: 11 sa. 30 dk

Mısır hamuru

Tavuk suyu ve iç harç

Tavuk suyu ve mısır hamuru

İç harç

Sarma

Gerekli ekipman

Yapılışı

Yaklaşık 90 dakika etkin çalışma; ıslatma yaklaşık 8 saat (tahmin)

Sarı mısırı ıslatıp öğütün

900 g kuru, kabuğu alınmış mısırı yıkayın ve ayrı bir kâsede üzerine soğuk, içilebilir su ekleyin. Taneler öğütülecek kadar su çekene dek ıslatın; kaynak süre vermediği için belirtilen sekiz saat yalnızca planlama tahminidir. Mısırı süzüp ıslatma suyunu dökün, ardından iri ve eşit dokulu hamur elde edene kadar öğütün. Mutfak robotu kullanıyorsanız küçük partilerle çalışın; öğütme sırasında su eklemeyin.

Yaklaşık 25 dakika; süre parça büyüklüğüne göre değişir

Tavuğu pişirip suyunu ayırın

450 g çiğ tavuk ile 1 l suyu tencereye koyun. Hafifçe kaynama noktasına getirin ve tavuğun en kalın yeri mutfak termometresinde 74 °C gösterene kadar pişirin. Tavuğu çıkarın, suyunu süzüp ayırın; varsa kemikleri alın ve eti didikleyin. Kaynak 450 g brüt tavuktan yaklaşık 360 g net et elde edildiğini kaydeder.

Yaklaşık 20 dakika (tahmin)

Tavuklu iç harcı hazırlayın

10 ml achiote yağını tavada ısıtın. Küp doğranmış beyaz soğanı ve havucu ekleyip yumuşayana kadar pişirin. 50 g haşlanmış bezelyeyi ve didiklenmiş tavuğu karıştırın, ardından tavayı ocaktan alın. Kaynak kartı bu malzemeleri listeler ancak hamur için ölçülmüş baharatlar dışında iç harca ayrı bir çeşni belirtmez.

Yaklaşık 25 dakika (tahmin)

Mısır hamurunu yoğurun

Geniş bir kapta öğütülmüş mısırı 120 g yumuşatılmış domuz yağı, 12 g tuz, 10 g kıyılmış sarımsak, 5 g kimyon, 5 g kekik ve 7 g kabartma tozuyla karıştırın. Ayırdığınız tavuk suyunu azar azar ekleyip hamur toparlanana ve sürülebilir kıvama gelene kadar iyice yoğurun. Kartta tavuk suyu için 1 l su yazılıdır ancak hamurun ne kadar sıvı çekeceği belirtilmez; yalnızca gerektiği kadarını kullanın, artanı başka kullanım için ayırın.

Yaklaşık 20 dakika (tahmin)

Achira yapraklarını doldurup katlayın

Temiz achira yapraklarının orta damarları sertse kolay katlanmaları için yaprakları kısa süre buharda veya ılık suda yumuşatın. Hamuru ve iç harcı 15 yaprağa bölüştürün. Her yaprağa bir parça hamur yayın, ortasına iç harç koyup üzerini hamurla örtün ve yaprağı sağlam bir paket olacak şekilde katlayın. Kaynağın yaklaşık 180 g’lık 15 porsiyon verimine uymak için payları eşit bölün.

Kaynak kartında belirtildiği gibi 30 dakika

Tamalleri buharda pişirin

Paketleri suyu hafifçe kaynayan tencerenin üzerine yerleştirilmiş buharlı pişirme sepetine gevşekçe dizin; ezmeyin ve sıkıca üst üste koymayın. Kapağı kapatıp seçilen Universidad de Cuenca kartında belirtilen 30 dakika boyunca buharda pişirin. Bir paketi açıp hamurun ortasına kadar kıvam aldığını kontrol edin; hâlâ ıslak veya macun gibiyse buharda pişirmeyi sürdürüp yeniden kontrol edin. Paketleri dikkatlice çıkarın ve servis etmeden önce kısa süre dinlendirin.

İpuçları

01

Mısırı bir gün önceden ıslatın

Kaynak, mısırın ıslatılıp öğütüldüğünü doğrular ancak süre vermez. Tanelerin yeterince su çekmesi için gece boyunca bekletmeyi planlayın; öğütmeden önce iyice süzün.

02

Tavuk suyunu azar azar ekleyin

Kaynak tavuk suyu için 1 l su listeler ancak hamurun ne kadarını çekeceğini belirtmez. Süzdüğünüz suyu hamur işlenebilir kıvama gelene dek küçük miktarlarda ekleyin; artanı ayırın.

03

Paketleri üst üste sıkıştırmadan buharda pişirin

Katlanmış paketlerin arasında buharın dolaşması için tencerede boşluk bırakın. Sıkı bir yığın hâlinde bastırmayın.

Pişirme hakkında sorular

SorunNe yapılmalı
Hamur yaprağa yayarken çatlıyorAyırdığınız tavuk suyunu azar azar ekleyip yeniden yoğurun. Kaynak sabit bir sıvı miktarı vermez; hamur yumuşayıp iç harcı saracak sağlamlığı koruduğunda durun.
İç harç katlanan yapraktan dışarı çıkıyorDaha az iç harç kullanın ve katlamadan önce üzerini hamurla kapatın. Paketi ezmeden yaprağı kapatın; kaynağın verimi 15 porsiyondur.
Buharda 30 dakika sonra paketin ortası hâlâ ıslakBuharda pişirmeye devam edin ve bir deneme paketini yeniden kontrol edin. Seçilen kartta belirtilen 30 dakika başlangıç süresidir; servis etmeden önce hamur ortasına kadar kıvam almalıdır.

Saklama ve gıda güvenliği

FoodSafety.gov, bozulabilir artan yemeklerin sığ kaplarda iki saat içinde buzdolabına kaldırılmasını önerir. Artan yemeği 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın. Bunlar evde gıda güvenliği için güncel önerilerdir; Loja’daki tarihsel uygulamalara ilişkin iddialar değildir.

Hızla soğutup buzdolabına kaldırın

Artanları sığ kaplara koyup iki saat içinde buzdolabına kaldırın; ortam daha sıcaksa yerel önerileri izleyin.

İyice yeniden ısıtın

Artan yemeği iç sıcaklığı 74 °C’ye ulaşana kadar yeniden ısıtın.

Sık sorulan sorular

Tamal lojano Ekvador’un ulusal yemeği midir?

Loja bölgesiyle ilişkilendirilen yöresel bir yemektir. Universidad de Cuenca belgeleriyle Yangana’daki bir ev aşçısının tarifi birbirinden farklıdır; bu nedenle burada ulusal standart olarak değil, yöresel tavuklu bir varyasyon olarak tanımlanır.

Bu tarif neden domuz eti yerine tavuk kullanıyor?

Seçilen 2014 Universidad de Cuenca kartı tavuklu bir versiyondur. Loja’daki diğer kaynaklarda domuz veya tavuk iç harcı görülür; 2022 tarihli üniversite saha rehberi ise ayrı bir domuz etli formül yayımlar.

Hamura ne kadar tavuk suyu eklenmeli?

Seçilen kart tavuk suyu için 1 l su verir ve suyun mısırla karıştırılmasını söyler, ancak çekilen miktarı belirtmez. Süzdüğünüz suyu azar azar ekleyin; hamur yumuşak olup iç harcı tutabildiğinde durun.

Tamal paketleri ne kadar süre buharda pişirilmeli?

Seçilen 2014 kartı 30 dakika belirtir. Bu, tavuklu ve ölçüleri verilmiş ayrı bir versiyondur; başka bir üniversite varyasyonu 45 dakika verir. Her tamalin aynı sürede piştiğini varsaymak yerine hamurun kıvam aldığını kontrol edin.

Kaynak kaç porsiyon veriyor?

Kartta yaklaşık 2.656 g toplam ürün ve her biri 180 g olan 15 porsiyon kaydedilmiştir. Hamurla iç harcın bölüşümüne bağlı olarak paketlerin tek tek ağırlığı değişebilir.