Tamal lojano, Ekvador’un güney And Dağları’ndaki Loja bölgesiyle anılan, yaprak içine sarılarak pişirilen yöresel bir yemektir. Daha geniş tamal ailesinin bir parçasıdır; ancak bu versiyonda kuru sarı mısır önce ıslatılıp öğütülür, domuz yağıyla zenginleştirilen hamur tavuklu tuzlu iç harcın çevresine yayılır ve paketler achira yapraklarına sarılır. Yerel anlatımlarda iç harç için tavuk veya domuz eti kullanıldığı belirtilir; yağ, hamur, baharat ve ek malzemeler tarife göre değişir. Bu sayfada Universidad de Cuenca tarafından belgelenmiş tek bir tavuklu varyasyon sunuluyor; her evin tarifini ya da tüm ülkeyi temsil ettiği ileri sürülmüyor.
Seçilen teknik reçete kartı, üniversitenin Konaklama Bilimleri Fakültesi tarafından 2014’te hazırlanmıştır. Kartta 900 g kabuğu alınmış sarı mısır, 120 g domuz yağı, brüt 450 g tavuk, 1 l su, ölçülü baharat ve sebzeler, 15 achira yaprağı ve 180 g’lık 15 porsiyon yazılıdır. Hazırlık notları mısırın ıslatılıp öğütüldüğünü, tavuğun pişirilip didiklendiğini, bezelye ve havucun da paketleme öncesinde pişirildiğini belirtir. Teknik kart buharda 30 dakika pişirme süresi verir. Kartta bitmiş ürün toplamı 2.656 g olarak kaydedilmiştir; yuvarlama payıyla 180 g civarındaki 15 porsiyonla uyumludur.
Universidad de Cuenca’nın daha sonraki bir saha rehberi, Loja tamalini domuz yağıyla ıslatılmış kuru mısırla hazırlandığı, achira yaprağına sarıldığı ve domuz veya tavuk iç harcıyla yapılabildiği şeklinde anlatır; yanında kahve servis edildiğini de belirtir. Rehberdeki ayrı teknik tarif domuz etlidir, farklı malzeme miktarları ve 45 dakikalık buharda pişirme süresi içerir. Yangana’dan topluluk temelli bir tarif de domuz veya tavuk iç harcına izin verir ve ev ölçüleri kullanır; ancak sabit bir sıvı miktarı ya da porsiyon verimi sunmaz. 2026 tarihli bir gazete tarifi ise ön pişirilmiş mısır unu, tavuk göğsü, kuru üzüm, haşlanmış yumurta ve acı biber kullanır. Bunlar birbiriyle karıştırılmaması gereken ayrı varyasyonlardır. Buradaki tarif 2014 tarihli, ölçüleri verilmiş tavuklu kartı temel alır.
Malzeme miktarları, seçilen karttaki brüt ve net ağırlık ayrımını korur. 450 g brüt tavuktan ayıklama sonrasında 360 g yenebilir et elde edilir; soğan 100 g brüt ve 90 g net, havuç ise 50 g brüt ve 40 g net olarak kaydedilmiştir. Kartta ayrıca 900 g sarı mısır, 120 g domuz yağı, 12 g tuz, 10 g sarımsak, 5 g kimyon, 5 g kekik, 7 g kabartma tozu, 100 g soğan, 50 g havuç, 50 g bezelye, 10 ml achiote yağı, 1 l su ve 15 achira yaprağı bulunur. Mısırı ıslatmadan önce tartın. Listelenen 1 l su tavuk suyu içindir; kaynağın hamura katılacak tavuk suyu miktarı belli değildir. Mısırı ıslatmak için ayrıca içilebilir su kullanın ve öğütmeden önce bu suyu dökün. Ayırdığınız tavuk suyunu hamura azar azar ekleyin; litrenin tamamının kullanılacağını varsaymayın.
Kuru mısırla çalışmak önceden planlama gerektirir. Mısırı yıkayın, öğütülebilecek kadar su çekene dek ıslatın, iyice süzün ve iri, eşit dokulu bir hamur hâline getirin. Kaynak mısırın ıslatılıp öğütüldüğünü söyler ancak ıslatma süresini vermez. Tarifteki sekiz saatlik pasif süre, evde hazırlık için tahmindir; üniversitenin belirttiği bir süre değildir. Islak mısır öğütücüsü uygundur; işe elverişli bir mutfak robotu da küçük partiler hâlinde kullanılabilir. Öğütmeden önce ıslatma suyunu dökün. Ölçülen 1 l suyu tavuk suyu için ayırın; kart hamurun ne kadarını çekeceğini belirtmediğinden yoğururken azar azar ekleyin.
Ölçülen suda tavuğu pişirin, sonra tavuk suyunu süzüp ayırın ve eti didikleyin. Teknik kart malzeme hazırlığında pişmiş tavuk ve tavuk suyu olduğunu gösterir ancak haşlama aşamasını ayrıntılı anlatmaz. Ev tipi yöntem bu bağlantı adımını ekler ve bir güvenlik eşiğini korur: didiklemeden önce kanatlı etinin en kalın bölgesi 74 °C’ye ulaşmalıdır. Çiğ tavuğu ve ona değen gereçleri yemeye hazır gıdalardan ayrı tutun; tavuğa dokunduktan sonra elleri ve yüzeyleri yıkayın. Termometre yalnızca bu güvenlik kontrolünü sağlamak için ekipman listesinde yer alır; dekoratif bir obje veya olağan tarif fotoğrafı konusu değildir.
İç harç için achiote (annatto) yağını ısıtıp ölçülü soğanla havucu yumuşayana kadar pişirin, ardından pişmiş bezelyeyi ve didiklenmiş tavuğu ekleyin. Hamur için öğütülmüş mısırı yumuşamış domuz yağı, tuz, sarımsak, kimyon, kekik ve kabartma tozuyla yoğurun. Ayırdığınız tavuk suyunu azar azar karıştırın. Kart, tavuk suyu hazırlamak için 1 l su verir ve suyun mısıra karıştırılmasını söyler; ancak hamurun çektiği miktarı kaydetmez. Bu belirsizliği sabit ikinci bir ölçü uydurmak yerine kontrollü bir ayarlama olarak bırakın. Mısırı ıslatmakta kullanılan su ayrıdır ve dökülür. Hamur yaprak üzerine yayılabilecek kadar yumuşak, iç harcı kapatabilecek kadar da sağlam olmalıdır.
Achira yapraklarını temizleyin; orta damarları katlamaya direniyorsa yaprakları kısa süre yumuşatın. Hamuru ve iç harcı 15 yaprağa bölüştürün, her iç harç parçasını kapatın ve yaprakları paket hâlinde katlayın. Kaynağın 15 porsiyon ve porsiyon başına 180 g verimi bir üretim tahminidir; her paketin bitmiş ağırlığını garanti etmez. Seçilen kartta belirtildiği gibi paketleri 30 dakika buharda pişirin. Loja tamalleriyle ilgili ayrı bir saha notu, paketleri ezmemeyi veya sıkıca üst üste dizmemeyi söyler; yumuşayan achira sapını da pişme göstergesi olarak anar. Paketleri buharın dolaşacağı şekilde gevşek dizin ve hamurun ortasına kadar kıvam aldığını kontrol edin. Deneme paketi hâlâ ıslaksa pişirmeyi sürdürün; çiğ hamuru servis etmeyin.
Gösterilen toplam süre, kuru mısırla başlayan ev aşçısı için tahmindir; tahmini ıslatma süresini, etkin öğütme ve sarma işlerini, tavuğun pişmesini, iç harcın hazırlanmasını ve kaynakta belirtilen 30 dakikalık buhar süresini kapsar. Kaynak toplam hazırlık süresini vermez. Bozulabilir artan yemeği iki saat içinde sığ kaplara koyup buzdolabına kaldırın ve FoodSafety.gov yönergelerine göre 74 °C’ye kadar yeniden ısıtın. Bu genel güvenlik talimatlarını yemeğin tarihine ilişkin iddialardan ayrı tutun. Tamalleri sıcak servis edin; isterseniz bölgesel rehberde belirtilen Loja kahvesi eşliğini tercih edin. Sonuç, kaynağı, bölgesel kimliği ve evdeki kontrollü ayarlamaları açıkça belirtilmiş tavuklu bir tamal lojano varyasyonudur.