Skip to content
Kuchnia holenderskaDania główne

Hutspot met klapstuk z długo duszoną wołowiną

Hutspot met klapstuk to grubo tłuczone ziemniaki z marchwią i cebulą, podawane z długo duszoną wołowiną i sosem z płynu duszenia.

Grubo utłuczone ziemniaki z marchwią i cebulą, podane z duszoną wołowiną.Hutspot met klapstuk
4Liczba porcji
30minPrzygotowanie
3godz.Czas gotowania
ŚredniStopień trudności

Hutspot met klapstuk: holenderskie danie związane z Lejdą

Ziemniaki, marchew i cebulę rozgniata się na grubo i podaje z długo duszoną wołowiną oraz sosem z płynu duszenia.

Hutspot met klapstuk łączy dwie części wymagające różnego czasu przygotowania: grubo tłuczone ziemniaki z marchwią i cebulą oraz wołowinę z okolicy żeber, która potrzebuje długiego, łagodnego duszenia. Klapstuk to niderlandzka nazwa kawałka wołowiny z części żebrowej. W tym przepisie mięso pozostaje na kości podczas duszenia z cebulą, liśćmi laurowymi i goździkami. Warzywa trafiają do osobnego garnka pod koniec, a następnie są rozgniatane z zimnym masłem i niewielką ilością płynu z duszenia. Na talerzu hutspot podaje się z miękką wołowiną i łyżką sosu z duszenia.

Hutspot jest silnie związany z Lejdą i dorocznym świętem Leidens Ontzet, obchodzonym 3 października. Popularna opowieść głosi, że po zakończeniu oblężenia w 1574 roku chłopiec imieniem Cornelis Joppensz znalazł w opuszczonym hiszpańskim obozie garnek z potrawą. Lokalna strona historyczna Lejdy określa tę opowieść jako legendę, a nie potwierdzone wydarzenie; podaje, że hutspot do miasta przyniósł Gijsbert Schaeck. To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ historia pozostawionego garnka bywa powtarzana tak, jakby dowodziła pochodzenia dania. Dostępne lokalne źródło nie wskazuje jednego bezspornego twórcy ani dokładnej daty powstania pierwszego przepisu.

To samo źródło odróżnia hutspot z 1574 roku od dzisiejszej ziemniaczanej masy. Według niego wcześniejsza potrawa przypominała raczej zupę z marchwi, cebuli i przypraw, ponieważ ziemniaków nie było w tamtym daniu. Źródło przestrzega też przed nazywaniem hutspot potrawą hiszpańską i ostrożnie sugeruje, że na Niderlandy mogli przywieźć ją najemnicy z ziem niemieckich. Westfries Museum podobnie oddziela przeszłość od współczesnej wersji w swojej kolekcji przepisów: w propozycji odwołującej się do posiłku z XVII wieku nie ma ziemniaków, a warzywem jest szpinak podany z grubymi kromkami tostowanego chleba. Te uwagi historyczne dotyczą innej potrawy niż współczesny przepis przedstawiony tutaj.

W dzisiejszym hutspot ziemniaki nadają masie treść, a marchew i cebula odpowiadają za jej charakterystyczny kolor oraz słodycz. Warzywa gotuje się razem i rozgniata, zamiast ubijać na gładko. Pozostawienie drobnych kawałków nadaje daniu rustykalną, nierówną teksturę i odróżnia je od zwykłego purée ziemniaczanego. Ta wersja wykorzystuje mączyste ziemniaki, marchew pokrojoną w plastry i grubo posiekaną cebulę. Składniki trzeba pokroić tak, aby mogły zmięknąć w tym samym garnku; marchew nie powinna zostać w dużych, twardych kawałkach, gdy ziemniaki będą już miękkie.

Klapstuk wymaga długiego duszenia, dlatego zaczyna się go przygotowywać znacznie wcześniej niż warzywa. Obsmażenie wołowiny na maśle nadaje jej kolor; dopiero potem do garnka trafiają woda, cebula, liście laurowe i goździki. Garnek powinien pozostać przykryty, a płyn utrzymywać bardzo łagodne wrzenie. W trakcie duszenia mięso należy raz obrócić. Źródłowa metoda przewiduje od dwóch i pół do trzech godzin, ale sam zegar nie wystarczy: mięso powinno łatwo odchodzić od kości. Gwałtowne wrzenie porusza mięso i płyn, dlatego praktycznym celem jest równy, mały ogień.

Warzywa można zacząć gotować w ostatnich 25 minutach duszenia wołowiny. Gdy ziemniaki, marchew i cebula będą bardzo miękkie, dokładnie je odcedzić i na krótko pozostawić, aby uchodziła z nich para. Rozgnieść je ręcznie z zimnym masłem i chochlą płynu z duszenia. Płyn dolewać stopniowo: masa powinna zachować kształt kopczyka, a nie rozpływać się po talerzu. Utrzymać gruboziarnistą teksturę i doprawić warzywa białym pieprzem oraz solą do smaku. Płyn przejmuje smak wołowiny i przypraw, łącząc oba składniki dania bez dodawania mleka.

Gdy mięso będzie miękkie, wyjąć je z garnka, podzielić na grube kawałki i przed podaniem usunąć kości. Płyn z duszenia można podać jako sos; jeśli jest zbyt rzadki, gotować go bez przykrycia, aż lekko zgęstnieje. Na talerzu ułożyć hutspot jako podstawę, a na nim wołowinę, pozwalając części sosu spłynąć do środka. Przepis nie wymaga osobnej dekoracji ani dodatkowego dania: warzywa, wołowina i sos tworzą kompletną porcję.

Długie duszenie w większości nie wymaga stałego nadzoru, ale nie jest to szybka wersja na wieczór w tygodniu. Należy zacząć odpowiednio wcześnie, aby mięso zdążyło zmięknąć przed końcem gotowania warzyw. Końcową konsystencję można regulować małymi porcjami płynu z duszenia, nie zmieniając składników ani kolejności. Dzięki temu przepis zachowuje rozpoznawalne współczesne połączenie ziemniaków, marchwi, cebuli i klapstuk, a zarazem wyraźnie różni się od dawnych opisów hutspot z Lejdy, w których nie było ziemniaków.

Składniki

Karta przepisu

Hutspot met klapstuk: grubo tłuczone ziemniaki z marchwią i cebulą

Liczba porcji4
Przygotowanie: 30 minCzas gotowania: 180 minCzas całkowity: 3 godz. 30 min

Na mięso

Na hutspot

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

20 min

Obsmażyć klapstuk

Osuszyć powierzchnię mięsa przez delikatne dociskanie. Roztopić 12 ml masła w ciężkim garnku z pokrywką na dość dużym ogniu. Obsmażyć wołowinę ze wszystkich stron. Dodać ćwiartki cebuli, liście laurowe, goździki i 2 ml soli. Wlać tyle wody, by prawie przykryła mięso.

2,5–3 godz.

Dusić mięso do miękkości

Doprowadzić płyn do bardzo łagodnego wrzenia, przykryć garnek i gotować przez 2,5–3 godziny, raz obracając mięso, aż będzie łatwo odchodzić od kości. Utrzymywać jedynie lekkie wrzenie, bez gwałtownego bulgotania. Warzywa zacząć gotować około 25 minut przed końcem duszenia mięsa.

25 min

Ugotować warzywa

Włożyć ziemniaki, marchew i posiekaną cebulę do dużego garnka. Zalać osoloną wodą i doprowadzić do wrzenia. Gotować około 25 minut, aż warzywa będą bardzo miękkie. Dokładnie odcedzić i na chwilę odstawić, by para mogła ujść.

10 min

Rozgnieść hutspot

Odcedzone warzywa włożyć z powrotem do garnka. Dodać 50 g zimnego masła i chochlę płynu z duszenia wołowiny. Rozgnieść ręcznie tłuczkiem, pozostawiając widoczne kawałki marchwi i cebuli. Doprawić białym pieprzem i dodatkową solą do smaku.

10 min

Wykończyć sos i podać

Wyjąć mięso z garnka i podzielić na grube kawałki, usuwając kości. Jeśli płyn z duszenia jest zbyt rzadki, gotować go bez przykrycia, aż lekko pokryje tył łyżki. Nałożyć hutspot na talerze, ułożyć na nim wołowinę i polać odrobiną sosu z duszenia.

Wskazówki

01

Utrzymywać bardzo łagodne wrzenie

Trzymać garnek pod przykryciem i utrzymywać bardzo łagodne wrzenie; raz obrócić mięso podczas długiego duszenia. Gotować, aż będzie łatwo odchodzić od kości.

02

Płyn z duszenia dolewać stopniowo

Zacząć od jednej chochli płynu z duszenia podczas rozgniatania warzyw, a potem dodawać tylko tyle, by masa zachowała kształt kopczyka.

Częste pytania

Czym jest klapstuk?

Klapstuk to niderlandzka nazwa kawałka wołowiny z okolicy żeber. Nadaje się do długiego duszenia, aż mięso będzie łatwo odchodzić od kości.

Dlaczego masa pozostaje gruboziarnista?

W tym przepisie hutspot rozgniata się ręcznie. Zakończyć, gdy ziemniaki, marchew i cebula się połączą, ale nadal będą widoczne małe kawałki.

Dlaczego wołowina gotuje się osobno od warzyw?

Wołowina z części żebrowej potrzebuje kilku godzin, a warzywa gotują się około 25 minut. Osobne garnki pozwalają zakończyć przygotowanie obu części we właściwym czasie.