Skip to content
Kuchnia holenderskaDesery

Appelvlaai z przykryciem z ciasta drożdżowego

Przepis na Appelvlaai: cienki spód drożdżowy, jabłka i pełne przykrycie z ciasta. Z formy o średnicy 28 cm powstaje 12 kawałków.

Złocista appelvlaai z pełnym wierzchem z ciasta; nacięty kawałek pokazuje jabłkowe nadzienie między cienkimi warstwami ciasta drożdżowego.Appelvlaai z przykryciem z ciasta drożdżowego
12 kawałkówporcje
2godz. 20minprzygotowanie
30mingotowanie
ŚredniPoziom trudności

Niderlandzka appelvlaai z pełnym przykryciem z ciasta drożdżowego

Cienki spód drożdżowy i pełna warstwa ciasta na wierzchu otulają obfite jabłkowe nadzienie, które po upieczeniu jest miękkie i złociste.

Appelvlaai to niderlandzki wypiek z jabłkami kojarzony z południowymi prowincjami kraju. Ta wersja z pełną warstwą ciasta na wierzchu opiera się na przepisie domowym opublikowanym przez Visit Zuid-Limburg. Zamiast kruchego ciasta, często spotykanego w niderlandzkiej appeltaart, wykorzystuje miękkie ciasto drożdżowe. W płytkiej, okrągłej formie układa się cienki spód, plasterki jabłek i drugą warstwę ciasta, która całkowicie przykrywa nadzienie. Brzeg trzeba dokładnie zlepić, a wierzch naciąć w kilku miejscach, by uchodziła para. To praktyczna wersja do domowego wypieku; nie zakłada jednej obowiązującej receptury dla całego regionu i nie jest przedstawiana jako produkt objęty ochroną. Gotowa vlaai jest niska i szeroka, z miękkimi jabłkami, lekkim, pieczywowym ciastem i złocistym wierzchem posypanym cukrem.

Nazwa Appelvlaai odnosi się do niderlandzkiego wypieku z jabłkami. Warto odróżnić go od wyższej appeltaart, często przygotowywanej na kruchym cieście. Tutaj ciasto drożdżowe zawiera masło, mleko, jajko i niewielką ilość cukru. Najpierw wyrasta przed formowaniem, a po nałożeniu nadzienia i przykryciu ciastem ponownie krótko rośnie. Cienki spód pozwala zachować równowagę między owocami a ciastem. Płytka okrągła forma o średnicy 28 cm nadaje wypiekowi szeroki, niski kształt i pomaga równomiernie zrumienić karbowany brzeg.

Sposób przygotowania jabłek zależy od ich twardości i soczystości. Miękkie owoce obiera się, usuwa gniazda nasienne i kroi w cienkie plasterki, po czym łączy z cukrem i sokiem z cytryny. Twardsze jabłka krótko podgrzewa się z 30 ml wody, 80 g cukru i 15 ml soku z cytryny. Podgrzewanie kończy się, gdy plasterki zaczynają mięknąć, ale nie tracą kształtu; następnie owoce należy odcedzić i całkowicie ostudzić. Źródło nie określa ilości cukru ani soku do nadzienia, dlatego w tej adaptacji przyjęto odpowiednio 80 g i 15 ml. Cytryna odświeża smak i ogranicza ciemnienie owoców. Ostudzone nadzienie nie zmiękcza surowego spodu i nie utrudnia formowania.

Przygotowanie ciasta drożdżowego zaczyna się od rozpuszczenia świeżych drożdży w letnim mleku. Gorące mleko może osłabić ich działanie, dlatego powinno być tylko przyjemnie ciepłe. Mąkę łączy się z mlekiem, masłem, jajkiem i drobnym cukrem do wypieków, a całość wyrabia do uzyskania gładkiego, elastycznego ciasta. Szczyptę soli, zgodnie ze źródłem, rozsypuje się przy zewnętrznym brzegu mąki zamiast wsypywać ją od razu bezpośrednio na drożdże. Przykrytą miskę pozostawia się do czasu, aż ciasto mniej więcej podwoi objętość. Podane 60 minut ułatwia planowanie; lepszym wskaźnikiem jest wzrost ciasta, bo temperatura w pomieszczeniu i aktywność drożdży wpływają na czas wyrastania.

Około dwóch trzecich wyrośniętego ciasta przeznacza się na spód, a pozostałą część na wierzch. Większą porcję rozwałkowuje się na lekko oprószonym mąką blacie w krążek wystarczająco duży, by wyłożyć nim dno i boki natłuszczonej formy. Ciasto należy przełożyć ostrożnie, bez rozciągania, które może powodować kurczenie się podczas pieczenia. Lekko nakłuty widelcem spód powinien krótko napęcznieć. Drobna bułka tarta rozsypana na dnie wchłania część soku z jabłek i pomaga chronić cienką warstwę ciasta przed zawilgoceniem. Ilość 25 g ustalono dla tej domowej wersji; źródło wymienia bułkę tartą bez konkretnej ilości. Ostudzone jabłka rozkłada się równomiernie, bez tworzenia wysokiej warstwy na środku.

Pozostała część ciasta tworzy pełne przykrycie. Po cienkim rozwałkowaniu układa się ją na jabłkach, łączy dokładnie z brzegiem spodu i odcina nadmiar. Taki wierzch odróżnia tę wersję od wypieku z kratką. Kilka małych nacięć umożliwia uchodzenie pary podczas pieczenia. Złożoną appelvlaai przykrywa się luźno i pozostawia na krótkie drugie wyrastanie: ciasto powinno lekko napęcznieć, a brzeg pozostać szczelny. Żółtko drugiego jajka łączy się z niewielką ilością mleka, po czym cienko smaruje się nim wierzch. Na koniec dodaje się cukier gruboziarnisty. Źródło nie określa jego ilości; ta adaptacja wykorzystuje 20 g.

Appelvlaai piecze się na środkowym poziomie piekarnika w temperaturze 220 °C przez około 25–30 minut; kontrolę rozpoczyna się po 25 minutach. Wierzch i karbowany brzeg powinny równomiernie się zrumienić, a gotowy wypiek odchodzić od formy, jak opisano w źródle. Jeśli tylna część rumieni się szybciej, formę można obrócić jeden raz. Nie należy zawczasu obniżać temperatury ani automatycznie wydłużać pieczenia. Piekarniki i materiał formy mogą nieznacznie wpłynąć na czas. Po upieczeniu placek przekłada się na kratkę i całkowicie studzi przed krojeniem. Podczas studzenia nadzienie tężeje, dzięki czemu kawałki łatwiej utrzymują kształt, a miękkie owoce pozostają między cienkimi warstwami ciasta.

Podawać w temperaturze pokojowej do kawy lub herbaty; przepis nie wymaga śmietany ani innego dodatku. Pozostałe kawałki całkowicie ostudzić, przykryć i wstawić do lodówki. Holenderskie Voedingscentrum zaleca przechowywanie napoczętej szarlotki w lodówce przez maksymalnie trzy dni; w warunkach domowych podaje możliwość mrożenia do trzech miesięcy. Porcje zamrażać dopiero po całkowitym ostudzeniu, szczelnie zapakować i rozmrażać w lodówce. Chroniona nazwa geograficzna „Limburgse vlaai” ma osobną specyfikację produktu i wymogi dotyczące świeżości. Ta strona używa opisowej nazwy Appelvlaai z przykryciem z ciasta drożdżowego i nie przypisuje wypiekowi chronionej nazwy ani certyfikacji.

Składniki

Karta przepisu

Appelvlaai z przykryciem z ciasta drożdżowego

porcje12 kawałków
przygotowanie: 140 mingotowanie: 30 minłączny czas: 2 godz. 50 min

Owoce

Nadzienie

Nadzienie i ciasto

Ciasto

Ciasto i posmarowanie

Ciasto i forma

Wykończenie

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

15 min

Przygotować jabłkowe nadzienie

Obrać 1 kg jabłek, usunąć gniazda nasienne i pokroić owoce w cienkie plasterki. Miękkie jabłka wymieszać z 80 g cukru i 15 ml soku z cytryny. Twarde jabłka delikatnie podgrzewać z 30 ml wody, 80 g cukru i 15 ml soku z cytryny, aż zaczną mięknąć; nie dopuścić do ich rozpadu. Odcedzić i całkowicie ostudzić.

75 min

Wymieszać ciasto i odstawić do wyrośnięcia

Podgrzać 200 ml mleka, aby było letnie, nie gorące. Wkruszyć 20 g świeżych drożdży i mieszać do rozpuszczenia. Wsypać 400 g mąki pszennej do miski, zrobić wgłębienie i wlać mleko z drożdżami; dodać 50 g masła, jedno całe jajko i 30 g drobnego cukru do wypieków. Szczyptę soli rozsypać przy zewnętrznym brzegu mąki, zgodnie ze źródłem. Wyrabiać około 10–15 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne. Przykryć i odstawić na około 60 minut, aż podwoi objętość; kierować się przede wszystkim objętością ciasta.

20 min

Wyłożyć formę ciastem

Płytką formę o średnicy 28 cm i karbowanym brzegu natłuścić odłożonymi 5 g masła. Wyrośnięte ciasto podzielić na dwie części, w proporcji około dwóch trzecich i jednej trzeciej. Większą część cienko rozwałkować na lekko oprószonym mąką blacie i ostrożnie przełożyć do formy, nie rozciągając ciasta. Odciąć nadmiar i nakłuć spód widelcem. Odstawić na około 5 minut, aż lekko napęcznieje.

25 min

Nałożyć nadzienie i przykryć ciastem

Rozsypać 25 g drobnej bułki tartej na spodzie, a następnie równomiernie rozłożyć ostudzone jabłka. Pozostałą część ciasta cienko rozwałkować, ułożyć na owocach i dokładnie zlepić brzegi ze spodem. Odciąć nadmiar ciasta i wyciąć w wierzchu kilka małych otworów, aby para mogła uchodzić. Luźno przykryć i odstawić na około 15 minut, aż ciasto lekko napęcznieje.

35 min

Posmarować, upiec i ostudzić

Rozgrzać piekarnik do 220 °C. Żółtko drugiego jajka wymieszać z odłożonymi 15 ml mleka i cienko posmarować wierzch. Posypać 20 g cukru gruboziarnistego. Piec na środkowym poziomie przez 25–30 minut; sprawdzić po 25 minutach. Ciasto powinno równomiernie się zrumienić i odchodzić od formy. Obrócić formę, jeśli jedna strona rumieni się szybciej. Przełożyć appelvlaai na kratkę i całkowicie ostudzić przed krojeniem, aby nadzienie stężało.

Wskazówki

01

Całkowicie ostudzić jabłka

Ciepłe nadzienie może zmiękczyć surowe ciasto i utrudnić zlepienie spodu.

02

Poczekać, aż ciasto podwoi objętość

Pierwsze wyrastanie oceniać przede wszystkim po objętości ciasta, a nie tylko po upływie czasu.

03

Rozwałkować spód bez rozciągania

Ostrożnie wyłożyć nim karbowaną formę, aby ograniczyć kurczenie się ciasta podczas pieczenia.

04

Zlepić i naciąć wierzch

Dokładnie połączyć brzegi ciasta i zrobić kilka małych nacięć, by uchodziła para.

05

Ostudzić przed krojeniem

Całkowicie ostudzić appelvlaai na kratce, aby jabłkowe nadzienie stężało.

Częste pytania podczas gotowania

ProblemCo zrobić
Spód jest wilgotny.Dokładnie odcedzić zmiękczane jabłka, całkowicie ostudzić nadzienie i rozsypać odmierzoną bułkę tartą na spodzie przed wyłożeniem owoców.
Wierzch odkleja się od brzegu.Nie rozciągać ciasta podczas wałkowania. Mocno zlepić wierzch ze spodem i nie przedłużać drugiego wyrastania.
Ciasto nie podwoiło objętości.Pozostawić je na dłużej w przyjemnie ciepłym miejscu bez przeciągów. Kierować się objętością, a nie sztywnym czasem.
Wypiek rumieni się nierównomiernie.Obrócić formę, jeśli jedna strona wyraźnie ciemnieje szybciej, i sprawdzić wypiek po 25 minutach. Wyjąć, gdy ciasto równomiernie się zrumieni i zacznie odchodzić od formy.
Nadzienie wypływa podczas krojenia.Przed krojeniem całkowicie ostudzić appelvlaai na kratce, aby nadzienie stężało.

Studzenie i przechowywanie appelvlaai

Całkowicie ostudzić wypiek przed przykryciem lub pokrojeniem pozostałych kawałków.

Ostudzić i przykryć

Przełożyć appelvlaai na kratkę i całkowicie ostudzić. Pozostałe kawałki przykryć i przechowywać w lodówce.

Spożyć w ciągu trzech dni

Voedingscentrum zaleca przechowywanie napoczętego ciasta jabłkowego w lodówce przez maksymalnie trzy dni. Przed podaniem sprawdzić wypiek i wyrzucić go, jeśli widać oznaki zepsucia.

Zamrozić na dłużej

Na potrzeby domowego przechowywania szczelnie zapakowane kawałki można mrozić przez maksymalnie trzy miesiące. Rozmrażać w lodówce. Ten przepis nie jest przedstawiany jako produkt objęty chronionym oznaczeniem geograficznym.

Najczęstsze pytania

Czym jest appelvlaai z przykryciem?

To niderlandzki wypiek z jabłkami, cienkim spodem drożdżowym i pełną warstwą ciasta na wierzchu. Jabłka pieką się pod przykryciem.

Czy to to samo co niderlandzka appeltaart?

Nie. Ta appelvlaai ma cienki spód drożdżowy i piecze się ją w płytkiej formie z karbowanym brzegiem. Wiele przepisów na appeltaart wykorzystuje wyższy brzeg z kruchego ciasta.

Czy jabłka trzeba wcześniej podgotować?

Miękkie jabłka można pokroić i wymieszać z cukrem oraz cytryną. Twardsze najpierw delikatnie zmiękczyć, a następnie odcedzić i ostudzić.

Czy można użyć drożdży suszonych zamiast świeżych?

Przepis zachowuje ilość świeżych drożdży z receptury źródłowej. Zamiana na drożdże suszone wymagałaby osobno sprawdzonego przelicznika, dlatego nie podano takiej ilości.

Jak przechowywać appelvlaai?

Całkowicie ostudzić, przykryć i wstawić do lodówki. Spożyć w ciągu trzech dni lub zamrozić szczelnie zapakowane kawałki na maksymalnie trzy miesiące.