Oliebollen to niderlandzkie drożdżowe kulki smażone w głębokim oleju, znane pod oryginalną nazwą, której nie trzeba zastępować określeniem typowego polskiego pączka. Ciasto jest miękkie, lepkie i daje nieregularne porcje, a nie równe, ręcznie formowane krążki. Po usmażeniu zewnętrzna warstwa przybiera złocisty kolor, a środek pozostaje puszysty i dopieczony. W tej wersji w cieście widać zarówno rodzynki, jak i drobne rodzynki korynckie. Gotową porcję oprósza się odmierzoną ilością cukru pudru.
W Niderlandach Oliebollen są szczególnie kojarzone z przełomem roku i zimowymi spotkaniami. Ich historia jest jednak mniej jednoznaczna niż współczesny obraz okrągłej kulki z cukrem pudrem. Przegląd NOS z 2015 roku wskazuje na przepis na oliekoeken w niderlandzkiej książce kucharskiej z 1667 roku i opisuje te wypieki jako bardziej płaskie smażone ciastka. Rozdział naukowy Judith Brouwer i Irene van Renswoude z 2023 roku sam stawia pytanie o najstarszy niderlandzki przepis na oliebol. Te źródła uzasadniają ostrożność: nie należy twierdzić, że dzisiejsza forma była niezmienna od XVII wieku ani przypisywać jej jednej pewnej historii powstania.
Receptura daje około dwudziestu sztuk z ciasta przygotowanego z 500 g mleka półtłustego, 7 g suszonych drożdży, 2 łyżek cukru, 500 g mąki pszennej, połowy łyżeczki drobnej soli i jednego średniego jajka z chowu na wolnym wybiegu. Dodaje się osobno 100 g rodzynek i 50 g rodzynek korynckich, dzięki czemu zachowują odrębne nazwy i proporcje. Do smażenia przeznaczone są 2 L oleju arachidowego, a po zakończeniu potrzebna jest 1 łyżka cukru pudru. Woda do namaczania owoców jest używana tylko w ilości potrzebnej do ich przykrycia; po dziesięciu minutach należy ją odlać.
Pracę warto zacząć od podgrzania mleka w małym rondlu. Powinno być letnie, a nie gorące, zanim zostanie połączone z drożdżami i cukrem. Po dziesięciu minutach na powierzchni powinna zacząć tworzyć się piana. Ten widoczny sygnał wskazuje, że mieszankę można stopniowo dodać do mąki i soli. Jajko trafia do wgłębienia w przesianych składnikach, a mikser z hakami miesza wszystko na niskich obrotach. Gotowe ciasto ma być gładkie i elastyczne, gęstsze od ciasta naleśnikowego, ale luźniejsze od ciasta chlebowego; nie powinno przypominać zwartej kuli do wyrabiania.
Namaczanie owoców można przeprowadzić równolegle z aktywowaniem drożdży. Rodzynki i rodzynki korynckie trzeba zalać gorącą wodą tylko do przykrycia i zostawić na dziesięć minut. Potem należy je dobrze odcedzić, delikatnie wycisnąć nadmiar wody i osuszyć czystą ściereczką. Suche owoce łatwiej równomiernie rozprowadzić w cieście i nie wnoszą do niego dodatkowej wody z namaczania. Wmieszać je drewnianą łyżką, przykryć miskę wilgotną, czystą ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce bez przeciągów na godzinę. Właściwy sygnał to mniej więcej dwukrotnie większa objętość; po wyrośnięciu ciasto należy krótko zamieszać.
Smażenie wymaga przygotowania dużego, ciężkiego garnka, który pomieści 2 L oleju arachidowego i pozostawi wolną przestrzeń nad jego powierzchnią. Rozgrzać olej do 180 °C; termometr kuchenny ułatwia sprawdzenie tej wartości i powrotu do niej między kolejnymi partiami. Lepkie ciasto porcjuje się małą gałkownicą do lodów. Krótko zanurzyć ją w oleju, wykonać jeden ruch przy brzegu miski przez ciasto, a nadmiar zebrać o krawędź. Ten ruch pomaga uformować porcję, która może swobodnie opaść do oleju. Przy pracy z gorącym olejem zachować ostrożność i nie przepełniać garnka.
Smażyć po cztery kulki naraz przez około siedem minut na partię, obracając je od czasu do czasu łyżką cedzakową. Małe partie pomagają utrzymać równomierne smażenie, a po dodaniu ciasta temperatura oleju może spaść. Przed kolejnym wsadem trzeba więc poczekać, aż znów osiągnie 180 °C. Przy około dwudziestu porcjach oznacza to kilka rund smażenia; łączny czas samego smażenia wynosi w tej rozpisce 35 minut. W trakcie pracy pozostałe ciasto powinno pozostawać przykryte. Zewnętrzna powierzchnia gotowych Oliebollen ma być złocista, a środek usmażony.
Każdą gotową partię wyjąć łyżką cedzakową i odsączyć na papierowych ręcznikach. Następnie oprószyć ciepłe Oliebollen odmierzoną łyżką cukru pudru. Cały plan obejmuje 130 minut: pole przygotowania trwa 80 minut, ponieważ zawiera godzinne wyrastanie, a czas smażenia i wykończenia wynosi 50 minut. Czasy poszczególnych kroków w karcie sumują się do około 130 minut i pozostają szacunkowe. Warto uwzględnić zarówno godzinę potrzebną na wyrośnięcie, jak i kilka partii przy garnku. Receptura nie dodaje nadzienia, przypraw ani innych dodatków: jej charakter tworzą miękkie drożdżowe ciasto, dwa rodzaje suszonych owoców, smażenie w oleju arachidowym i cukier puder.