Franse nationale gerechten

Chateaubriand sauce béarnaise

Een dik middenstuk ossenhaas van 450 g wordt hard aangebraden, in de oven tot 63 °C gebracht, gerust en voor twee gesneden, met béarnaise van gepasteuriseerde eidooier, sjalot, azijn, dragon en geklaarde boter.

Franse nationale gerechten
Delen
Chateaubriand sauce béarnaise — gerangschikt op een plank
Voorbereiding 17 minuten
Bereiding 31 minuten
Totaal 73 minuten
Opbrengst 1 chateaubriand voor 2 personen, met béarnaise
Inleiding en overzicht

Chateaubriand sauce béarnaise — dik middenstuk ossenhaas voor twee met dragon-botersaus

Chateaubriand kan het best worden opgevat als een culinaire benaming voor een bepaald type dik middenstuk van de ossenhaas, niet als een wettelijk beschermde snijspecificatie. Slagers gebruiken de naam niet altijd op exact dezelfde manier. De praktische instructie is daarom concreet: neem een dik middenstuk ossenhaas van ongeveer 450 g en 5 tot 6 cm dik voor twee personen. Hard aanbraden in de pan en kort afmaken in de oven geeft een krachtig gekleurde buitenkant terwijl de kern met een thermometer nauwkeurig kan worden gevolgd.

Béarnaise vraagt een ander soort precisie. Sjalot, peperkorrels en dragonstelen trekken in een azijnreductie, die wordt gezeefd voordat hij met gepasteuriseerde eidooiers wordt gecombineerd. Het dooiermengsel wordt boven zachte indirecte warmte tussen 55 en 60 °C opgeklopt tot dik en schuimig, waarna geklaarde boter geleidelijk van de directe hitte af wordt toegevoegd. Fijngesneden dragon maakt de saus af. Een stabiele temperatuur, niet snelheid, houdt de emulsie glanzend en homogeen.

Voor een heel stuk rundvlees geldt hier als conservatieve veiligheidsgrens 63 °C met daarna minimaal 3 minuten rust. De rust van 5 minuten in dit recept voldoet daaraan en maakt bovendien schoner snijden mogelijk. Béarnaise wordt bewust met gepasteuriseerde dooiers gemaakt omdat de saustemperatuur onder een volledige veilige gaartemperatuur voor eibereidingen blijft. Serveer de saus snel, gooi hem weg na langdurig verblijf op kamertemperatuur en probeer hem niet meerdere keren opnieuw te verwarmen.

Succespunten

Succespunten

  • Dep het vlees droog en schroei het stevig aan vóór de ovenfase.
  • Gebruik een kernthermometer in plaats van kleur om de gaarheid te beoordelen.
  • Houd de dooierbasis voor béarnaise op 55–60 °C en gebruik gepasteuriseerde dooiers.
  • Laat het rundvlees na 63 °C minimaal 3 minuten rusten.
Ingrediënten

Ingrediënten

Rundvlees

  • 450 g middenstuk ossenhaas, één dik stuk van 5 tot 6 cm
  • 10 g neutrale olie
  • 5 g fijn zout
  • 1 g zwarte peper, versgemalen

Béarnaise

  • 40 ml wittewijnazijn
  • 40 g sjalot, fijngehakt
  • 12 g verse dragon, blaadjes fijngehakt en stelen bewaard voor de reductie
  • 2 g zwarte peperkorrels, licht gekneusd
  • 40 g gepasteuriseerde eidooiers
  • 15 ml water
  • 90 g geklaarde boter, warm, ongeveer 50 tot 55 °C
  • 1 g fijn zout
Bereiding

Bereiding

Op temperatuur brengen en reductie

  1. Haal de ergste kou van het vlees. Laat de 450 g ossenhaas slechts 20 minuten passief op kamertemperatuur staan om de koelkastkou te verliezen en dep daarna volledig droog. De buitenkant mag niet meer koelkastkoud aanvoelen. Overschrijd in totaal geen 2 uur op kamertemperatuur.

  2. Maak de dragonreductie. Laat de azijn met sjalot, gekneusde peperkorrels en dragonstelen ongeveer 10 minuten op middellaag vuur inkoken tot circa 15 ml vloeistof overblijft en zeef. De reductie moet scherp aromatisch zijn en na het zeven ongeveer 15 ml bedragen.

Béarnaise

  1. Klop de dooierbasis. Klop de 40 g gepasteuriseerde dooiers met de reductie en 15 ml water ongeveer 5 minuten boven zachte indirecte warmte. Houd het mengsel tussen 55 en 60 °C. De garde laat duidelijke sporen achter en het mengsel kan kort een zachte hoop vormen. Gebruik gepasteuriseerde dooiers omdat deze saus onder een volledige veilige eitemperatuur blijft.

  2. Emulgeer met boter. Haal de kom van de directe warmte en klop de 90 g geklaarde boter in ongeveer 5 minuten geleidelijk door de dooierbasis. Voeg de gehakte dragon en 1 g zout toe. De béarnaise moet glanzend, lepelbaar en zonder olieplassen zijn. Houd hem warm, niet heet, en verwarm niet agressief opnieuw.

Rundvlees

  1. Schroei de ossenhaas aan. Kruid met 5 g zout en peper, verhit de 10 g olie en braad alle brede vlakken ongeveer 6 minuten op hoog vuur diepbruin. De buitenkant hoort een gelijkmatige mahoniekleurige korst te hebben zonder verbrande plekken. Gebruik een tang zodat het vlees niet wordt doorboord.

  2. Gaar verder in de oven. Zet de ovenvaste pan in een oven van 180 °C en braad ongeveer 8 minuten tot het geometrische midden 63 °C bereikt. Meet in het midden van het dikke stuk; tijd alleen is bij deze dikte niet betrouwbaar.

  3. Laat rusten en snijd. Laat het vlees 5 minuten passief rusten en snijd daarna dwars op de draad in dikke plakken. Deze rust overschrijdt de minimaal vereiste 3 minuten na 63 °C en helpt de sappen in het vlees te houden.

Serveren

  1. Saus en serveer. Schep de béarnaise naast het gesneden rundvlees en serveer binnen ongeveer 2 minuten. De korst blijft zo intact en de saus behoudt haar emulsie. Gooi béarnaise weg wanneer die langer dan 2 uur op kamertemperatuur heeft gestaan.

Serveren

Praktisch

Serveren

Snijd het vlees vlak vóór serveren en geef de béarnaise ernaast in plaats van de korst volledig met saus te bedekken.

Vooraf bereiden

De azijn-dragonreductie kan een dag vooraf worden gemaakt en gekoeld. Gaar het vlees en emulgeer de béarnaise pas vlak voor serveren.

Bewaren en opwarmen

Koel overgebleven rundvlees snel en bewaar maximaal 3 dagen bij 4 °C of kouder. Warm bij hergebruik op tot 74 °C. Béarnaise kan beter worden weggegooid dan gekoeld en opnieuw opgewarmd, omdat zowel emulsie als ei-veiligheid bij herhaald verwarmen verslechteren.

Een even dik middenstuk ossenhaas met hetzelfde gewicht.

De dikte, niet alleen de naam van het stuk bij de slager, bepaalt de oventijd; controleer de kerntemperatuur in plaats van minuten klakkeloos over te nemen.

De béarnaise schift.

Oorzaak: de dooierbasis werd te heet of de boter werd te snel toegevoegd. Oplossing: neem van de warmtebron en klop de warme geklaarde boter geleidelijk in.

Het rundvlees schiet voorbij de doeltemperatuur.

Oorzaak: het bleef in de oven tot de kleur er goed uitzag. Oplossing: begin vroeg met meten in het geometrische midden met een direct afleesbare thermometer.

Techniek centraal

Kerntemperatuur voor het rundvlees en lage, gecontroleerde warmte voor de béarnaise zijn twee afzonderlijke technieken die samen dit gerecht laten slagen.

Voedingswaarde per portie

Voedingswaarde per portie

  • Portiegrootte1 van 2 gelijke porties
  • Calorieën745 kcal
  • Koolhydraten3 g
  • Eiwit54 g
  • Vet56 g
  • Vezels0,5 g
  • Natrium1240 mg
Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen: Ei; Melk.

Heel rundvlees moet 63 °C bereiken en vóór het snijden minimaal 3 minuten rusten.

Gebruik gepasteuriseerde eidooiers omdat béarnaise bij 55–60 °C wordt geëmulgeerd en niet tot een volledige veilige eitemperatuur wordt gebracht.

Bewaar bederfelijke producten bij 4 °C of kouder en warm overgebleven rundvlees op tot 74 °C.

Gooi béarnaise weg na meer dan 2 uur op kamertemperatuur. Kwetsbare personen kunnen volgens medisch of lokaal volksgezondheidsadvies kiezen voor een hogere kerntemperatuur dan deze minimumgrens voor heel rundvlees.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Bedoelt iedere slager precies hetzelfde met chateaubriand?

Nee. Vraag om een dik middenstuk ossenhaas met het opgegeven gewicht en de opgegeven dikte in plaats van alleen op de naam te vertrouwen.

Kan gewone rauwe eidooier worden gebruikt voor de saus?

Nee. In dit recept zijn gepasteuriseerde dooiers vereist omdat de emulsie op 55–60 °C blijft, onder een volledige veilige gaartemperatuur voor ei.

Afsluiting

Afsluiting

  • Resultaat: Een dik middenstuk ossenhaas van 450 g, hard aangebraden, in de oven tot 63 °C gegaard, gerust en voor twee gesneden, met béarnaise van gepasteuriseerde eidooiers, sjalot, azijn, dragon en geklaarde boter.
  • Doorslaggevende techniek: Gebruik een thermometer voor het rundvlees en houd de béarnaise bewust op lage, gecontroleerde warmte zodat zowel vlees als emulsie precies goed eindigen.