Skip to content
Ecuadoriaanse keukenPopulair hoofdgerecht

Guatita

Runder-netmaag en aardappel garen in een gladde saus van pinda en melk, op smaak gebracht met ui, knoflook, komijn, achiote en koriander. Serveer met rijst en verse bijgerechten.

Guatita met zachte runder-netmaag en aardappel in pindasaus, met rijst en avocadoEcuadoriaanse guatita
Delen kan zodra de openbare pagina-URL is ingesteld.
6 portiesporties
40minvoorbereiding
3u 30minbereiding

Guatita, Ecuadoriaanse stoofpot met pindasaus

Runder-netmaag en aardappel garen in romige pindasaus op basis van een geurig refrito. Serveer met rijst en verse bijgerechten.

Guatita is een Ecuadoriaanse stoofpot van runder-netmaag, aardappel en pindasaus. De pens kookt eerst zacht tot hij mals is. Daarna snijd je hem in stukken en laat je hem met aardappel verder garen in een saus van pinda, melk en refrito. Witte rijst wordt er vaak naast geserveerd; avocado, tomaat, curtido, ají of gebakken rijpe bakbanaan kunnen er ook bij. De saus hoort de pens en aardappelen te omhullen en romig te zijn, zonder papperig te worden.

Guatita is sterk verbonden met Guayaquil en is ook bekend in de Ecuadoriaanse Sierra. Een culinair geschiedenisproject van El Universo noemt guatita, ook bekend als mondongo, een populair gerecht in Guayaquil. El Comercio beschrijft het als geliefd aan zowel de kust als in het hoogland. Deze bronnen ondersteunen de aanduiding als populair Ecuadoriaans gerecht, maar tonen geen officiële erkenning als nationaal gerecht aan. Regionale verspreiding en culturele bekendheid zijn iets anders dan een formele nationale titel.

De Spaanse naam Guatita blijft staan, omdat geen Nederlandse gerechtnaam dezelfde identiteit precies weergeeft. ‘Stoofpot van runderpens in pindasaus’ beschrijft de hoofdingrediënten, maar is geen vervangende naam. Guatita heeft verwantschap met andere gerechten van pens of mondongo, maar de ingrediënten en kruiding verschillen per plaats en huishouden. Dit recept biedt een uitvoerbare thuisversie en is niet de enige geldige of officieel vastgelegde samenstelling.

Voor een zachte textuur heeft schoongemaakte runder-netmaag tijd nodig. Vraag de slager om schoongemaakte honingraatpens en bewaar die gekoeld tot je begint. Laat de stukken rustig koken tot je ze gemakkelijk met een mes kunt snijden. Een snelkookpan kan de kooktijd verkorten; volg de handleiding en laat de druk veilig ontsnappen. Snijd de gare pens in hapklare stukken en vang een deel van het kookvocht op. Dat geeft smaak aan de saus. Voeg het geleidelijk toe tot de saus glad en lepelbaar is.

De smaakbasis is refrito: ui, paprika, tomaat, knoflook, komijn, achiote en een beetje oregano. Bak de groenten zacht, maar laat de knoflook niet bruinen. Sommige koks pureren de groentebasis; anderen laten stukjes zitten. In dit recept zorgt gladde pindakaas zonder suiker voor een gladde saus met melk. Pinda is een belangrijk allergeen. Serveer dit gerecht niet aan iemand met een pinda-allergie en voorkom kruiscontact via handen, werkblad, keukengerei en bakjes.

Voeg de aardappelen pas toe nadat de pinda, melk en het refrito tot saus zijn geroerd. Vastkokende aardappelen behouden hun vorm; roer voorzichtig om te voorkomen dat ze uit elkaar vallen. Wordt de saus te dik, roer er dan wat opgevangen kookvocht door. De guatita moet romig zijn en gemakkelijk van een lepel glijden, niet stijf. Je kunt de saus met de rijst op het bord mengen of erover scheppen. Bewaar restjes bij voorkeur apart van de rijst, zodat die niet alle saus opneemt.

Bewaar rauwe pens gekoeld en gescheiden van producten die zonder verdere bereiding worden gegeten. Was je handen, mes en snijplank na contact met rauwe pens; reinig en desinfecteer ook het werkblad en keukengerei. De USDA noemt 71 °C als veilige minimumtemperatuur voor orgaanvlees. Kook de pens daarna door tot hij zacht is. Doe restjes binnen twee uur in ondiepe bakjes en zet ze in de koelkast. Eet ze binnen 3–4 dagen op en verwarm ze opnieuw tot 74 °C. Deze veiligheidsinformatie vervangt de waarschuwing voor pinda als allergeen niet.

Serveer de guatita heet met witte rijst, koriander en ají, zodat iedereen zelf de pittigheid bepaalt. Avocado of tomaat geeft een frisse tegenhanger bij de rijke saus; curtido of gebakken rijpe bakbanaan zorgt voor een zuur of zoet accent. Dit zijn mogelijke bijgerechten, geen verplicht onderdeel van elke portie. De nauwkeurigste omschrijving is een populair Ecuadoriaans gerecht dat sterk met Guayaquil verbonden is en ook in de Sierra wordt gegeten. Een officiële status als nationaal gerecht is niet aangetoond. De langzaam gegaarde pens, de gebonden pindasaus en de verschillende huiselijke versies bepalen het karakter.

Ingrediënten op een rij

Receptkaart

Guatita

porties6 porties
voorbereiding: 40 min.bereiding: 210 min.totale tijd: 4 uur 10 min.

Pens

Kruiden

Refrito

Pindasaus

Stoofpot

Om te serveren

Keukengerei

Bereiding

130 min.

Bereid de pens voor en kook hem zacht

Snijd de schoongemaakte pens zo nodig bij en verdeel grote stukken. Gebruik het citroensap om de pens licht af te spoelen; dit vervangt geen veilige bereiding. Houd de pens gekoeld terwijl je de overige ingrediënten klaarmaakt. Breng het water, de helft van de knoflook, de korianderstelen, de helft van de komijn en wat zout aan de kook. Voeg de pens toe en breng opnieuw aan de kook. Zet het vuur lager en laat rustig koken. Doe het deksel gedeeltelijk op de pan en kook de pens 90 minuten tot 2 uur, tot hij zacht is. In een snelkookpan duurt dit na het op druk komen meestal 45–55 minuten; volg de handleiding van het apparaat. Controleer zo nodig met een thermometer en verhit orgaanvlees tot minstens 71 °C. Giet de pens af, vang 500 ml kookvocht op, laat hem voldoende afkoelen om vast te pakken en snijd in hapklare stukken.

25 min.

Maak het refrito

Verwarm de olie en boter in een zware pan op middelhoog vuur. Voeg de rode en witte ui en groene paprika toe en bak 7–9 minuten tot ze zacht zijn. Roer de tomaat, de rest van de knoflook, achiote, oregano en de rest van de komijn erdoor. Bak 4–5 minuten tot de tomaat uit elkaar valt en het refrito geurig is. Laat de knoflook niet bruin worden.

30 min.

Roer de pindasaus glad en breng op smaak

Roer de pindakaas in een kom geleidelijk met de melk glad. Roer het refrito erdoor. Laat de zachte stukjes groente zitten voor een huiselijke textuur of prak er enkele met een vork. Schenk de saus in de pan en roer ongeveer 400 ml opgevangen kookvocht erdoor. Breng zachtjes aan de kook en roer vaak zodat melk en pinda niet aan de bodem vastplakken. Laat 8–10 minuten koken tot de saus glanst en licht indikt.

45 min.

Laat de pens en aardappelen zacht koken

Voeg de pens en aardappelblokjes aan de saus toe. Laat met het deksel gedeeltelijk op de pan 25–30 minuten zacht koken. Roer om de paar minuten voorzichtig tot de aardappelen zacht zijn en de saus eraan blijft hangen. Voeg beetje bij beetje kookvocht toe als de saus te dik wordt. Breng op smaak met zout en peper en roer een deel van de koriander erdoor. De stoofpot moet romig en lepelbaar blijven, niet stijf.

20 min.

Laat kort rusten en serveer

Zet het vuur uit en laat de guatita 5 minuten staan zodat de saus tot rust komt. Proef nogmaals en voeg zo nodig zout of komijn toe. Serveer heet met witte rijst, avocado en ají. Serveer tomaat, curtido of gebakken rijpe bakbanaan er eventueel bij. Houd de rijst apart tot het serveren, zodat die niet alle saus opneemt.

Tips

01

Koop schoongemaakte honingraatpens

Vraag de slager hoe de pens is schoongemaakt en bewaar hem gekoeld tot het koken.

02

Controleer de zachtheid, niet alleen de tijd

De grootte en begintoestand verschillen; kook de pens verder tot je hem gemakkelijk kunt snijden.

03

Roer de saus eerst glad

Voeg de melk geleidelijk aan de pindakaas toe en roer met een garde om klontjes te voorkomen.

04

Laat de saus niet hard koken

Roer regelmatig zodat melk en pinda niet aan de bodem vastplakken.

05

Houd rekening met pinda als allergeen

Voorkom kruiscontact en serveer de guatita niet bij een pinda-allergie.

06

Bewaar de rijst apart

Zo kun je de rijst en stoofpot los van elkaar koelen en gelijkmatig opwarmen.

Receptvariaties

Bereiding in een snelkookpan

Kook de pens onder druk volgens de handleiding, meestal ongeveer 45–55 minuten. Laat de druk veilig ontsnappen en controleer of de pens zacht is. Maak de saus en aardappelen verder gaar in een gewone, open pan.

Zuivelvrije saus

Vervang de melk door ongezoet water of lichte bouillon en de boter door olie. Pinda blijft een belangrijk allergeen en de saus wordt minder romig.

Pas de sausstructuur aan

Pureer al het refrito voor een gladde saus of pureer slechts de helft en laat wat ui en paprika heel voor een grovere stoofpot.

Veelgestelde vragen tijdens het koken

ProbleemWat te doen
De pens blijft taaiLaat verder koken met het deksel op de pan en controleer elke 15 minuten. Gebruik een snelkookpan volgens de handleiding.
De saus is te dikRoer er beetje bij beetje opgevangen kookvocht of heet water door.
De saus is korrelig of plakt aan de bodemZet het vuur lager en roer vaker. Roer de pindakaas met melk glad voordat je hem aan de pan toevoegt.

Vervangingen

Oorspronkelijk ingrediëntPraktische vervangerWat verandert
Volle melkOngezoet water of lichte bouillonDe saus wordt minder romig. Vervang voor een zuivelvrije variant ook de boter door olie.
Kookvocht van de pensOngezouten runderbouillonVoeg beetje bij beetje toe zodat de saus niet te zout wordt.
Vastkokende aardappelenAardappelen met een gemiddeld zetmeelgehalteSnijd ze gelijkmatig en laat ze zacht koken; kruimige aardappelen kunnen eerder uit elkaar vallen.

Veelgestelde vragen

Wat is guatita?

Een Ecuadoriaanse stoofpot van zachte runder-netmaag en aardappel in pindasaus, meestal geserveerd met rijst.

Is guatita officieel het nationale gerecht van Ecuador?

Bronnen beschrijven het als een populair gerecht, vooral in Guayaquil en aan de kust en in de Sierra. Een officiële nationale erkenning is niet aangetoond.

Kan ik de pens in een snelkookpan bereiden?

Ja. Volg de handleiding, kook de pens tot hij zacht is en laat de druk veilig ontsnappen. Maak saus en aardappelen verder gaar in een open pan.

Kan ik guatita zonder pinda maken?

Pinda is een hoofdingrediënt van de gebruikelijke saus en een belangrijk allergeen. Kies bij een allergie een afzonderlijk gecontroleerd recept zonder pinda en voorkom kruiscontact.

Hoe bewaar ik restjes?

Doe ze binnen twee uur in ondiepe bakjes en zet die in de koelkast. Eet binnen 3–4 dagen op en verwarm tot 74 °C.