Türkiye · Türkiye genelinde

Çılbır (Yoğurtlu Türk Usulü Poşe Yumurta)

Bu hassas ve derinden rahatlatıcı Türk yemeğinde yumuşak poşe yumurtalar ılık sarımsaklı yoğurdun üzerine yerleşir ve son anda eklenen bir kaşık kırmızı biberli tereyağıyla buluşur.

Klasik bir Türk yumurta yemeği Kahvaltı ve hafif öğün
Paylaş
Sarımsaklı yoğurt ve pul biberli tereyağı içindeki çılbır poşe yumurtalarının yakın görünümü
Yoğurt pürüzsüz ve açık renkli kalırken tereyağından fındıksı ve biberli bir koku gelmelidir.
Hazırlık 15 min.
Pişirme 15 min.
Toplam 30 min.
Porsiyon 4
Genel bakış

İpeksi Yoğurt ve Biberli Tereyağıyla Çılbır Nasıl Yapılır

Çılbır neredeyse zahmetsiz görünür: sığ bir kâsede yoğurt, yumurta ve baharatlı tereyağı. Ancak kalitesi aynı anda üç sıcaklığın kontrol edilmesine bağlıdır. Yoğurt kesilmeden buzdolabı soğuğunu kaybetmeli, yumurta akları lastikleşmeden tutulmalı ve tereyağı biberi yakmadan aromasını açığa çıkarmalıdır. Bu parçalar doğru anda buluştuğunda yemek, kısa malzeme listesinin düşündürdüğünden çok daha bütünlüklü bir tada kavuşur.

Yoğurtlu poşe yumurta, resmî Türk mutfak kayıtlarında çeşitli bölgesel biçimlerde yer alır. Ortak nokta karmaşık bir sos değil, net bir sıradır: yumurtaları nazikçe pişirin, iyice süzdürün, sarımsaklı yoğurtla örtün veya üzerine yerleştirin ve sıcak yağın taşıdığı kırmızı biberle tamamlayın. Bazı versiyonlarda zeytinyağı, bazılarında tereyağı veya daha zengin süt yağı kullanılır. Bu tarif tereyağını seçer; çünkü kavruk aroması, sağlanan fotoğraflardaki temiz yoğurtla en güçlü karşıtlığı oluşturur.

Süzme yoğurt önemlidir. İnce yoğurt yumurtaların çevresine peynir altı suyu salar ve tabağı sulu yapar; çok soğuk yoğurt ise ilk lokmadan önce yumurta aklarını sertleştirir. Tam yağlı süzme yoğurt doğal olarak stabildir ve sığ bir taban oluşturacak kadar gövdelidir. Sarımsak, sert çiğ parçalar bırakmak yerine bu tabana karışacak kadar ince rendelenmelidir. Bir veya iki küçük diş yeterlidir: amaç sarımsaklı dip sos değil, tuzlu ve aromatik bir kenar yaratmaktır.

Klasik görsel işaret, yumuşak aklı ve yoğurdun içine akabilecek sarısıyla poşe yumurtadır. Bu sunum bir güvenlik seçimi gerektirir. Sarılar yumuşak kalacaksa pastörize kabuklu yumurta kullanın. Çocuklar, hamileler, yaşlılar, bağışıklığı zayıf kişiler için veya pastörize yumurta bulunmadığında sarılar sertleşene kadar poşe etmeye devam edin. Yoğurt ve biberli tereyağı nem ve zenginlik sağladığı için yemek yine de dengeli kalır.

Çılbırı kahvaltı, öğle yemeği veya hafif akşam yemeği olarak kızarmış köy ekmeği ya da pideyle servis edin. Ekmek faydalıdır ancak tarifin çekirdeği değildir: kâsede kalan yoğurt, yumurta sarısı ve kırmızı tereyağı izlerini toplar. Yumurtalar suya girmeden önce tabakları, süslemeyi ve ekmeği hazır edin. Yumurtalar piştiğinde son birleştirme bir dakikadan kısa sürmelidir.

Pratik

Pratik

  • Koyu yoğurt kullanın, sonra nazikçe ılıştırınYalnızca normal yoğurt varsa, bez serilmiş süzgeçte buzdolabında 2-4 h süzdürün. Bu yemek için yoğurdu asla doğrudan tencerede ısıtmayın: yoğun ısı peynir altı suyunu ayırabilir ve taze lezzetini köreltebilir.
  • Taze yumurtalar en düzgün şekli korurTaze yumurtanın sarıyı saran yoğun ve sıkı bir akı vardır. Yumurta fincanda belirgin biçimde yayılıyorsa, tavaya indirmeden önce çok gevşek ak kısmını küçük ince bir süzgeçten süzün.
  • Sirke şekle yardımcı olur ama baskın olmamalıdırGeniş tavada ölçülü bir yemek kaşığı sirke dış akın tutulmasına yardımcı olur. Fazlası daha iyi değildir; çok sirke yumurtada yoğurtla yarışan keskin bir yüzey oluşturur. Suyu kaynama noktasının altında tutun; ekstra aside gerek kalmadan şekil daha iyi korunur.
Malzemeler

Malzemeler

Sarımsaklı yoğurt

  • 500 g tam yağlı süzme yoğurt Yunan tipi yoğurt da kullanılabilir
  • 2 diş (8 g) sarımsak ince rendelenmiş
  • 6 g ince tuz yoğurt ve su arasında bölünmüş

Poşe yumurtalar

  • 8 l boy kabuklu yumurta yumuşak sarıyla servis edilecekse pastörize
  • 15 ml beyaz şarap sirkesi poşe suyu için

Biberli tereyağı ve süsleme

  • 45 g tuzsuz tereyağı
  • 4 g pul biber veya Halep tipi biber
  • 8 g taze dereotu isteğe bağlı
Yapılışı

Yapılışı

Yoğurdu ve suyu hazırlayın

  1. Yoğurdu pürüzsüzleştirin.Süzme yoğurdu rendelenmiş sarımsak ve tuzun 3 g kadarıyla çırpın. Aşırı koyuysa 1 yemek kaşığı ılık su ekleyerek çırpın, ancak akışkan hâle gelmeden durun.

    Kâsede gezdirilen kaşık, yavaşça düzelen yumuşak bir iz bırakmalıdır.
  2. Buzdolabı soğuğunu alın.Yoğurt kâsesini daha büyük bir ılık su kâsesinin üzerine 5-8 min. oturtun ve iki kez karıştırın. Doğrudan ısıya koymayın ve suyun güçlü buhar çıkaracak kadar ısınmasına izin vermeyin.

    Yoğurt kâsenin kenarında hafif ılık hissedilmeli ve tamamen pürüzsüz kalmalıdır.
  3. Poşe suyunu hazırlayın.Geniş bir tavayı 5-6 cm suyla doldurun. Sirkeyi ve kalan tuzu ekleyin, neredeyse kaynama noktasına getirin; ardından ısıyı düşürerek suyu 82-88°C’de, yalnızca ara sıra küçük kabarcık çıkacak şekilde tutun.

    Yüzey, akları parçalayacak güçlü kaynama olmadan hafifçe titreşmelidir.

Yumurtaları poşe edin

  1. Her yumurtayı bir fincana kırın.Kabuk parçası veya hasarlı sarı tavaya girmesin diye her seferinde bir yumurtayla çalışın. Fincanı suya yaklaştırıp yumurtayı nazikçe kaydırın; yumurtalar arasında yeterli boşluk bırakarak tekrarlayın.

    Her sarı bütün kalmalı ve ak hemen çevresinde toplanmaya başlamalıdır.
  2. Tavayı doldurmadan pişirin.Akların tutulduğu, sarıların yumuşak kaldığı kıvam için iki parti hâlinde 3-4 min. poşe edin. Yüzeyin üzerinde kalan şeffaf akların üzerine biraz sıcak su kaşıklayın. Sert sarı için merkez 71°C’ye ulaşana kadar devam edin.

    Şeffaf ak kalmamalı; yumuşak sarı, akın üzerinden dokunulduğunda hâlâ esnemelidir.
  3. İyice süzdürün.Her yumurtayı delikli kaşıkla kaldırın ve tavanın üzerinde kısa süre bekletin. Yumurtayı yırtmamaya dikkat ederek kaşığın altını temiz katlanmış havluya kısa süre değdirin.

    Yumurtayla birlikte yoğurdun üzerine poşe suyu izi akmamalıdır.

Tamamlayıp servis edin

  1. Biberin aromasını açın.Tereyağını küçük tavada orta-düşük ateşte eritin. Köpürüp hafif fındıksı koktuğunda doğrudan ısıdan alın, pul biberi karıştırın ve 20-30 saniye tavayı çevirin.

    Tereyağı kırmızı-turuncuya dönmeli ve tatlımsı biber kokmalı; siyah yanık parçacıklar olmamalıdır.
  2. Gecikmeden birleştirin.Ilık yoğurdu dört sığ kâseye paylaştırın. Her birine iki süzülmüş yumurta yerleştirin, sıcak biberli tereyağını akların ve yoğurdun üzerine kaşıklayın; kullanıyorsanız dereotuyla bitirin. Hemen servis edin.

    Tabakta üç ayrı unsur görünmelidir: beyaz yoğurt, bütün yumurtalar ve parlak kırmızı tereyağı.
Pratik

Pratik

Pul biber, acı biber flakeslerinden farklı davranır

Türk pul biberi veya Halep tipi biber meyvemsi ve orta acılıktadır. Çok acı genel biber pulcuğu kullanıyorsanız miktarı azaltın ve tatlı toz kırmızı biberle karıştırın. İnce biber hızla yandığı için her ikisini de eklemeden önce tavayı ocaktan alın.

Tavayı kalabalıklaştırmayın, iş akışını ölçekleyin

Daha kalabalık bir sofra için yoğurt ve biberli tereyağını daha fazla hazırlayın; ancak aynı anda yalnızca üç veya dört yumurta poşe edin. Bitmiş yumurtaları birkaç dakika temiz ılık suda tutun, ardından hepsini birlikte süzüp tabağa alın.

Kontrol noktaları

Kontrol noktaları

  • Yumurta akı iplik iplik dağılıyor. Su çok sert kaynıyordu, yumurta çok yüksekten bırakıldı veya yumurta taze değildi. Isıyı düşürün ve sonraki yumurtayı su yüzeyindeki bir fincandan kaydırın.
  • Yoğurt sulanıyor. Süzme yoğurt kullanın, yumurtaları daha uzun süzdürün ve yoğurdu saatler öncesinden tuzlamayın. Poşe suyunu servis kâsesine dökmeyin.
  • Biberli tereyağının tadı acı. Süt katıları veya biber yandı. Daha düşük ısıda eritin ve biberi yalnızca tavayı ocaktan aldıktan sonra ekleyin.
  • Yemek soğuk ulaşıyor. Kâseleri ısıtın, yoğurdu ılıştırın, son yumurtalar poşe olurken tereyağını hazırlayın ve hemen birleştirin.
Besin değerleri

Besin değerleri

  • Kalori350 kcal
  • Protein23 g
  • Karbonhidrat7 g
  • Yağ26 g
  • Doymuş yağ13 g
  • Lif0 g
  • Şekerler6 g
  • Sodyum520 mg

Sarımsaklı yoğurt ve biberli tereyağıyla 2 yumurta — Porsiyon başına yaklaşık değerlerdir; marka, yumurta boyutu ve tavada kalan tereyağı miktarı sonucu değiştirir.

Alerjenler · Gıda güvenliği

Alerjenler · Gıda güvenliği

Alerjenler: Yumurta, Süt

Gıda güvenliği: Sarılar yumuşak veya akışkan kalacaksa pastörize kabuklu yumurta kullanın. Yüksek risk grubundakiler için hem ak hem sarı sertleşene ve merkez 71°C’ye ulaşana kadar poşe edin. Yoğurdu ve pişmiş yumurtaları 2 h içinde buzdolabına kaldırın; hazırlanmış yemeği açık büfede bekletmeyin.

Saklama: Çılbır en iyi hemen servis edilir. Sarımsaklı yoğurt ve biberli tereyağı ayrı ayrı 2 tam güne kadar buzdolabında saklanabilir. Tereyağını yeniden ısıtın ve yoğurdu nazikçe ılıştırın, sonra taze yumurta poşe edin.

SSS

SSS

Çılbırı akışkan sarı olmadan yapabilir miyim?

Evet. Sarılar sertleşene kadar poşe etmeye devam edin. Yoğurt ve biberli tereyağı her lokmayı zengin tuttuğu için yemek bütün hissettirmek için sıvı sarıya bağımlı değildir.

Çılbır için Yunan yoğurdu uygun mu?

Tam yağlı Yunan yoğurdu, Türk süzme yoğurduna pratik bir alternatiftir. Pürüzsüz olana kadar çırpın ve yalnızca gerekirse inceltin; son taban yumurtaları desteklemeli, çevrelerinde akmamalıdır.

Tereyağı yerine zeytinyağı kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. Resmî Türk örneklerinde hem yağ hem süt yağı görülür. Yağı pul biberle nazikçe ısıtın ve biberi kızartmaktan kaçının. Lezzet daha canlı ve daha az fındıksı olur.

Çılbırın yanında ne servis etmeliyim?

Ilık pide, kızarmış ekşi mayalı ekmek veya başka sağlam bir ekmek yeterlidir. Domates-salatalık salatası, yumurta ve yoğurdun önüne geçmeden öğünü daha doyurucu yapar.

En önemli noktalar

En önemli noktalar

Ilık sarımsaklı yoğurt, yumuşak yumurtalar ve kokulu kırmızı tereyağı kâsede birbirine karışana kadar ayrı karakterlerini korur.

Yoğurdu ılıştırın, suyu kaynama noktasının altında tutun, yumurtaları tamamen süzdürün ve biberin aromasını doğrudan ateşten uzakta açın.