Fransa Ulusal Yemekleri

Piperade

Soğan, domates ve tatlı biberin piment d’Espelette ile ağır ağır yumuşatıldığı; sebzelerin görünür kalırken reçelimsi kıvama geldiği, yumurtasız ve jambonsuz temel Bask piperade.

Fransa Ulusal Yemekleri
Paylaş
Piperade — tencerede gösterilmiş
Hazırlık süresi 20 dakika
Pişirme süresi 65 dakika
Toplam süre 85 dakika
Verim yaklaşık 1,25 kg piperade
Giriş

Piperade — Bask usulü domates, tatlı biber ve soğan karışımı

Piperade’in temeli yumurta değil sebzedir. Bask mutfağındaki ana yapı soğan, domates ve tatlı biber veya piment doux’tan oluşur ve piment d’Espelette ile tamamlanır. Yumurtayla ya da Bayonne jambonuyla servis edilen varyasyonlar vardır; ancak temel karışımın kendi başına hazırlanması yemeği shakshuka ya da biberli çırpılmış yumurtadan net biçimde ayırır.

Piment doux d’Anglet bulunabiliyorsa ideal seçimdir; ince kabuklu, hafif ve Bask profilinde yerleşik bir tatlı biberdir. Pratik ikame, ince kabuklu ve hafif yeşil biberdir. 500 g tatlı biber miktarını aynı ağırlıkta acı biberle değiştirmek doğru olmaz; hacmin büyük kısmı tatlı sebze lezzeti ve dokusu sağlar, ısıyı ise yalnızca 2 g piment d’Espelette verir.

Geniş tava seçimi tesadüf değildir. Buharlaşma, piperade’in sulu sebze yahnisine dönüşmemesi için gereklidir. Önce soğan renk almadan yumuşar, ardından tatlı biber ve sarımsak eklenir. Domates ancak biberler belirgin biçimde yumuşadıktan sonra girer ve karışım kapağı açık biçimde suyunu çekene kadar ağır ağır pişer.

Son kıvam püre ile yahni arasında olmalıdır. Sebzeler çok yumuşak ve parlak görünür, ancak biber şeritleri ve domates parçaları hâlâ seçilir. Karışımda yumurta, peynir veya kızartılmış yüzey hedefi yoktur. Bu sadelik, piperade’i hem bağımsız garnitür hem de başka Bask yemekleri için temel olarak kullanılabilir kılar.

Başarı noktaları

Başarı noktaları

  • Soğanı açık renkli tutun; kızarma, lezzeti farklı bir biber yemeği yönüne taşır.
  • Hacim ve tatlılık için tatlı biber, ölçülü acılık için piment d’Espelette kullanın.
  • Kapağı açık azaltarak reçelimsi kıvama ulaşın, ancak sebze parçalarını tamamen eritmeyin.
Malzemeler

Malzemeler

Sebzeler ve çeşniler

  • 900 g olgun domates — çekirdek sap kısmı çıkarılmış, küp doğranmış; kabukları üzerinde
  • 500 g piment doux d’Anglet veya ince kabuklu tatlı yeşil biber — çekirdekleri çıkarılmış, 8 mm şeritler halinde
  • 300 g soğan — ince dilimlenmiş
  • 15 g sarımsak — ince kıyılmış
  • 45 ml zeytinyağı
  • 2 g piment d’Espelette
  • 6 g ince tuz
  • 1 g karabiber
  • 1 defne yaprağı
Hazırlanışı

Hazırlanışı

Soğanı yumuşatın

  1. Soğanı renk almadan pişirin. Geniş 30 cm tavada zeytinyağını ısıtın. Soğanı ve tuzun 2 g’ını ekleyip orta-kısık ateşte 10 dakika, düzenli karıştırarak ve kızartmadan pişirin. Soğan saydam, esnek ve hâlâ açık renkli olmalıdır. Sıcak yağı kontrol altında tutun ve tava sapını içe çevirin.

Tatlı biberleri yumuşatın

  1. Biberleri ağır ağır eritin. Tatlı biber şeritlerini, sarımsağı ve defne yaprağını ekleyin. Kısık ateşte toplam 20 dakika pişirin; ilk 10 dakika kapağı kısmen kapalı, ikinci 10 dakika açık tutun. Biberler yumuşak ve parlak olmalı ancak püreye dönüşmemeli, kenarları seçilebilmelidir. Kesilmiş biber ve piment d’Espelette ile çalıştıktan sonra gözlere dokunmadan ellerinizi yıkayın.

Domatesle azaltın

  1. Domates suyunu yavaşça çektirin. Domatesi, kalan 4 g tuzu ve karabiberi ekleyin. Kapağı açık halde kısık ateşte 35 dakika, yapışmayı önleyecek sıklıkta karıştırarak pişirin. Son 5 dakikada piment d’Espelette’i ekleyin. Karışım kaşıkla alınabilecek kadar reçelimsi olmalı; spatulayla açılan iz kısa süre görünür kalmalı ve ayrı biber-domates parçaları hâlâ seçilmelidir. Kaynayan domatesin üzerine eğilmeyin.

Servis, saklama ve önceden hazırlama

Pratik öneriler

Servis

Sıcak, ılık veya oda sıcaklığında sebze garnitürü olarak servis edin. Yumurta veya Bayonne jambonu sofrada eklenebilen belgelenmiş varyasyonlardır; bu tarifin malzemelerine ve besin değerlerine dahil değildir.

Önceden hazırlama

Sebzeleri birkaç saat önceden doğrayıp ayrı ayrı buzdolabında tutabilirsiniz. Tam pişmiş piperade bir gece buzdolabında beklemeye uygundur.

Saklama ve yeniden ısıtma

2 saat içinde soğutup buzdolabına koyun ve 4 gün içinde tüketin. Yeniden kızartmak yerine tencerede yavaşça ısıtın veya kontrollü kısa bir bekletmeyle oda sıcaklığına yaklaştırın.

Biber ikamesi

Piment doux d’Anglet yoksa ince kabuklu, hafif tatlı yeşil biber kullanın. Kalın etli dolmalık biber kullanılabilir ancak sonuç daha etli olur. Acı biberi 500 g tatlı biberin yerine bire bir kullanmayın.

Domatesleri soymak gerekir mi?

Bu sürümde gerekmez. Olgun domatesi küp doğrayıp yeterli süre azaltmak, rustik dokuyu korurken işlemi sade tutar.

Yumurta piperade’in zorunlu parçası mı?

Hayır. Yumurta piperade ile servis edilen bilinen bir varyasyondur; burada sunulan sebze karışımı kendi başına tamamlanmış temel yemektir.

Porsiyon başına besin değerleri

Porsiyon başına besin değerleri

  • Porsiyon büyüklüğüyaklaşık 205 g piperade
  • Kalori145 kcal
  • Karbonhidrat19 g
  • Protein3 g
  • Yağ7 g
  • Lif5 g
  • Sodyum430 mg
Alerjenler ve gıda güvenliği

Alerjenler ve gıda güvenliği

Alerjenler: Listelenen malzemelerde proje kapsamında bildirimi zorunlu başlıca alerjen yoktur. - Piment d’Espelette veya kesilmiş acı biberle çalıştıktan sonra ellerinizi yıkayın. - Sıcak yağ ve kaynayan domates çevresinde tavayı sabit tutun. - Artanları 2 saat içinde buzdolabına kaldırın.

Piment d’Espelette veya kesilmiş acı biberle çalıştıktan sonra ellerinizi yıkayın.

Sıcak yağ ve kaynayan domates çevresinde tavayı sabit tutun.

Artanları 2 saat içinde buzdolabına kaldırın.

Sonuç

Sonuç

  • Sonuç: hafif Espelette acılığı ve tatlı biber tadı taşıyan, parlak ve yumuşak ama sebze parçaları görünür reçelimsi karışım.
  • Belirleyici teknik: sebzeleri kızartmadan yumuşatmak ve domatesin fazla suyunu kapağı açık biçimde ağır ağır çektirmek.