Likier Mastiha — słodki alkohol z mastyksu z Chios

Mastiha to słodki, aromatyczny likier oddający esencję Chios, greckiej wyspy słynącej z drzew mastyksowych. Powstaje z pachnącej żywicy (znanej jako „mastiha”) Pistacia lentiscus var. Chia i ma przejrzysty, złocisty kolor oraz wyjątkowy sosnowo-cytrusowy, ziołowy aromat. Smak jest jednocześnie słodki, ziemisty i złożony: na podniebieniu pojawiają się nuty drewna cedrowego, miodu i delikatny ślad anyżu. Łyk Mastihy daje gładkie ziołowe ciepło i długie, słodkie wykończenie.

Dziedzictwo Mastihy jest starożytne. Mieszkańcy Chios od wieków ręcznie zbierali żywicę; już starożytny historyk Herodot wspominał, że miejscowe kobiety żuły mastyks, by odświeżać oddech. W średniowieczu genueńscy władcy Chios ściśle kontrolowali handel tą cenną żywicą. Dziś likier Mastiha korzysta z chronionego oznaczenia: można używać wyłącznie żywicy z Chios. Każdego lata „Mastichochoria” (wioski mastyksowe) na południu Chios nadal zbierają stwardniałe „łzy” żywicy. Ta tradycyjna praca sprawia, że Mastiha jest wyjątkowa i rzadka — to dosłowny smak dziedzictwa wyspy.

Pod względem stylu Mastiha wyraźnie różni się od innych greckich alkoholi. Jest znacznie słodsza niż ouzo czy grappa i nie zawiera dodanego anyżu — cały aromat pochodzi z samej żywicy. Zwykle butelkowana przy około 20–30% ABV ma gładką, średnio pełną teksturę. Na podniebieniu dominuje charakterystyczny sosnowo-limonkowy smak żywicy. Wielu opisuje go jako połączenie leśnego miodu, skórki cytrynowej i tymianku. Ludowa tradycja przypisuje Mastihie działanie łagodzące trawienie i ból gardła. W greckich wsiach często podaje się ją gościom jako napój powitalny lub kieliszek na zakończenie wieczoru ze względu na kojący charakter.

Picie Mastihy jest chwilą śródziemnomorskiej przyjemności. Tradycyjnie podaje się ją bardzo zimną, bez dodatków, w małych kieliszkach — czasem z loukoumi (różanym lokum) lub plastrem melona. W letnie wieczory spritz z Mastihy, wody gazowanej i mięty jest czystym orzeźwieniem. Barmani wykorzystują ją również w koktajlach: na przykład „Mastini” to wariacja martini z ginem (lub wódką) i odrobiną Mastihy. Kucharze oszczędnie dodają ją do deserów i sorbetów, gdzie niewielka ilość wnosi egzotyczny aromat. Niezależnie od sposobu podania każdy łyk przenosi do smaganych wiatrem sosnowych gajów Chios.