Brujo entero frito to danie z całej ryby związane z Puerto Ayora na wyspie Santa Cruz na Galápagos. To jeden z regionalnych sposobów przygotowania pez brujo, a nie oficjalne ekwadorskie danie narodowe ani stały przepis obowiązujący we wszystkich domach wysp. Rybę smaży się w całości i podaje z salsą criolla. W niektórych lokalnych menu pojawiają się także chifles, czyli cienkie, chrupiące chipsy z zielonego platana. Ta wersja łączy te elementy.
Pez brujo to lokalna nazwa ryby Pontinus clemensi. Ma czerwonawy, nakrapiany korpus i długie kolce grzbietowe, które mogą zranić. Poproś sprzedawcę o potwierdzenie gatunku, usunięcie skrzeli, wnętrzności i łusek oraz przycięcie ostrych końcówek kolców. Ryba ma pozostać w całości. Przechowuj ją w chłodzie do chwili przygotowania, załóż rękawicę podczas nacinania i użyj długich szczypiec, aby włożyć rybę do oleju. Wybieraj wyłącznie prawidłowo oznaczoną rybę z legalnego źródła; dostępność zależy od miejsca. Przed smażeniem zaplanuj miejsce na osuszoną rybę, talerz do odkładania surowego produktu i osobny półmisek do podania. Dzięki temu gotowe dodatki nie zetkną się z sokiem z surowej ryby, a przenoszenie gorącej potrawy będzie spokojniejsze.
Opisy regionalne nie określają stałej masy ryby do domowego gotowania ani dokładnej ilości przypraw. W tej wersji przyjęto małą, oczyszczoną rybę o masie około 800 g przed oczyszczeniem, przeznaczoną na dwie porcje, oraz niewielką ilość soli, czarnego pieprzu i neutralnego oleju do smażenia w wysokiej temperaturze. Masa ryby, przyprawy, ilość oleju i czas smażenia są praktycznymi wskazówkami do domu, a nie uniwersalnym tradycyjnym przepisem. Większa lub grubsza ryba może wymagać innego garnka i dłuższego smażenia, by osiągnąć bezpieczną temperaturę w środku.
Salsa criolla to świeży, niegotowany dodatek. W regionalnym opisie wymieniono cebulę, pomidora, paprykę i cytrynę. W tej wersji wykorzystano czerwoną cebulę, dojrzałego pomidora, zieloną paprykę i sok z limonki; lokalne opisy nie precyzują konkretnego cytrusa. Podczas odpoczynku kwaśny sok i sól nieco zmiękczają cienkie piórka cebuli, a kostki warzyw zachowują kształt. Piętnaście minut to praktyczny czas. Schładzaj salsę do podania i przygotowuj ją na czystej desce, oddzielonej od surowej ryby.
Chifles wnoszą chrupiący kontrast. Wybierz jędrny, zielony platan, a nie dojrzały żółty owoc. Obierz go i pokrój na równe plasterki, aby smażyły się w podobnym tempie. Smaż małymi partiami, odsącz na kratce i lekko posól. Przed smażeniem ryby usuń z oleju okruszki platana, aby nie ściemniały zbyt szybko i nie przywierały do skóry. Grubość i ilość chipsów mogą różnić się w domach i restauracjach.
Dokładnie osusz rybę przed smażeniem: wilgoć na skórze może powodować pryskanie gorącego oleju i utrudniać równomierne rumienienie. Poproś sprzedawcę o zabezpieczenie ostrych końcówek kolców. Osusz oczyszczoną rybę, wykonaj płytkie ukośne nacięcia po obu stronach i dopraw skórę oraz jamę brzuszną. Nacięcia pomagają ciepłu dotrzeć do grubszej części mięsa i ograniczają kurczenie skóry. Surową rybę, nóż i deskę trzymaj oddzielnie od gotowej salsy i chipsów.
Rozgrzej olej do 175 °C i nie napełniaj garnka bardziej niż do połowy. Powoli włóż rybę do oleju długimi szczypcami, trzymając twarz i dłonie z dala od garnka. Przy podanej masie zacznij sprawdzać temperaturę po około 8 minutach z każdej strony; czas jest orientacyjny i nie zastępuje pomiaru. Zbyt chłodny olej może sprawić, że ryba nasiąknie tłuszczem, a za gorący zrumieni skórę, zanim środek się usmaży. Za głową wbij sondę w najgrubszą część mięsa, nie dotykając ości: temperatura powinna osiągnąć 63 °C. W razie potrzeby smaż dalej i ponownie zmierz.
Pozostaw rybę na kratce, aby krótko odciekła, i podaj w całości z salsą criolla oraz chifles. Mięso powinno być nieprzezroczyste i łatwo odchodzić od ości; skórka jest najbardziej chrupiąca zaraz po smażeniu. Dwie porcje, masa ryby, przyprawy, wybór limonki, ilość oleju, temperatura i czasy to świadome decyzje w tej domowej wersji. Nazwa i związek z Puerto Ayora mają charakter regionalny; tekst nie sugeruje, że każde gospodarstwo na Galápagos przygotowuje rybę w identyczny sposób.