Skip to content
Nederlandse keukenHoofdgerechten

Stamppot rauwe andijvie met spekjes

Maak stamppot met rauwe andijvie, kruimige aardappelen en krokant uitgebakken spekjes. Zo blijven de groene reepjes licht stevig.

Een portie stamppot rauwe andijvie met spekjes op tafel.Stamppot rauwe andijvie met spekjes
4 portiespersonen
8minVoorbereidingstijd
32minrustig stoven
MakkelijkMoeilijkheidsgraad

Stamppot rauwe andijvie met spekjes

Kruimige aardappelen met verse andijviereepjes, afgemaakt met krokant uitgebakken varkensspek.

Stamppot rauwe andijvie met spekjes combineert kruimige aardappelen met verse andijvie en kleine stukjes varkensspek. Bij stamppot worden gekookte aardappelen met groente gestampt; de precieze samenstelling verschilt per gerecht en huishouden. Voor deze versie blijft de andijvie rauw tot het einde. De smalle groene reepjes worden door de hete aardappelen geschept en warmen daar kort in op. Daardoor behouden ze kleur en een lichte beet, terwijl de aardappelen zacht en samenhangend blijven.

De naam rauwe andijvie beschrijft vooral de bereidingswijze: de groente wordt niet met de aardappelen gekookt. De andijvie gaat pas na het stampen bij de hete aardappelen. Ze wordt dus wel verwarmd, maar krijgt geen lange kooktijd. Een Nederlandse kookboekbron documenteert de combinatie als een relatief jonge stamppot; een historisch krantenrecept uit 1929 wordt daarin genoemd. Dat is reden om het gerecht niet zonder bewijs als eeuwenoud voor te stellen.

Kies kruimige aardappelen, die tijdens het stampen gemakkelijk uiteenvallen. Snijd ze in stukken van ongeveer gelijke grootte, zodat ze tegelijk gaar worden. Zodra een mes zonder weerstand in het grootste stuk glijdt, giet je ze af. Laat ze kort uitdampen in de warme pan voordat je melk en boter toevoegt. Zo blijft de puree stevig genoeg om de andijvie en het spek te dragen. Een handstamper houdt meer structuur over dan een blender, die de aardappelen snel kleverig kan maken.

Was de andijvie zorgvuldig en droog haar daarna goed. Snijd de bladeren in smalle reepjes, zodat ze gemakkelijk door de aardappelen scheppen en snel warm worden. Natte bladeren kunnen de stamppot dun maken. Voeg de groente in twee porties toe en schep rustig om. De warme aardappelen laten de andijvie net genoeg slinken; stop voordat de bladeren slap en donker worden. In de kom moeten de groene reepjes zichtbaar blijven en nog een lichte beet geven.

Bak het gerookte varkensbuikspek apart in een droge koekenpan. Begin in een koude pan en verhit geleidelijk, zodat het vet rustig uit het spek loopt. Keer de reepjes af en toe en haal ze uit de pan wanneer de randen bruin en krokant zijn en het vlees gaar is. Bewaar een beetje uitgebakken vet om door de stamppot te scheppen. Houd ook een deel van het spek achter voor bovenop; zo blijft die portie krokant terwijl de rest smaak aan de puree geeft.

Verwarm de melk voordat je haar aan de aardappelen toevoegt. Koude melk koelt de pan af en mengt minder gelijkmatig door de puree. Stamp de aardappelen met de boter en melk tot ze grotendeels glad zijn, maar houd een beetje structuur. Schep daarna de andijvie erdoor en voeg een deel van het spek en het bewaarde vet toe. De hoeveelheid uitgebakken vet is klein gehouden, zodat het de aardappelen op smaak brengt zonder de stamppot zwaar of vettig te maken.

In sommige gedocumenteerde versies worden fijngesneden ui en wittewijnazijn aan de stamppot toegevoegd. Rookworst komt ook voor als begeleider bij Nederlandse stamppot. Deze uitvoering laat de ui en azijn weg en bevat geen rookworst; de gekozen combinatie blijft aardappel, verse andijvie en spek. Die afbakening houdt de bereiding en de ingrediëntenlijst overzichtelijk. Het spek is varkensvlees en de stamppot bevat melk en boter.

Serveer de stamppot zodra de andijvie warm is en het spek krokant blijft. Verdeel de achtergehouden reepjes over de kommen, zodat elke portie zowel zachte aardappelen als knapperig spek bevat. De stamppot is bedoeld als hoofdgerecht. Laat restjes snel afkoelen in een ondiepe bak, zet ze binnen twee uur in de koelkast en gebruik ze binnen drie tot vier dagen. Warm alleen de benodigde portie opnieuw op tot die overal minstens 74 °C heeft bereikt en stomend heet is. De andijvie wordt bij het opwarmen zachter.

Ingrediënten

Receptkaart

Stamppot rauwe andijvie met spekjes

personen4 porties
Voorbereidingstijd: 8 min.Stooftijd: 32 min.Totale tijd: 40 min.

Groente

Vlees

Voor de stamppot

Kruiden

Keukengerei

Bereiding

8 minuten

Bereid de andijvie en het spek voor

Was de andijvie en droog haar grondig, zodat er geen extra water in de stamppot komt. Snijd de bladeren dwars in smalle reepjes. Snijd het varkensspek zo nodig in kleine reepjes en zet de afgemeten kruiden klaar.

20 minuten

Kook de aardappelen

Schil de aardappelen en snijd ze in gelijke stukken. Doe ze in de grote kookpan, voeg koud water toe tot ze onderstaan en voeg het afgemeten zout toe. Breng aan de kook en laat ongeveer 20 minuten zachtjes koken, tot een mes gemakkelijk in het grootste stuk glijdt.

6 minuten

Bak het spek uit

Doe de spekreepjes in een koude, droge koekenpan. Bak ze ongeveer 6 minuten op middelhoog vuur en keer ze af en toe, tot ze aan de randen bruin en krokant zijn en het varkensvlees gaar is. Schep het spek uit de pan en bewaar een beetje uitgebakken vet.

4 minuten

Verwarm de melk en stamp de aardappelen

Verwarm de melk zachtjes in de steelpan. Giet de aardappelen goed af en doe ze kort terug in de warme kookpan, zodat overtollige stoom kan ontsnappen. Voeg de boter en warme melk toe en stamp tot een grotendeels gladde puree met nog een beetje structuur.

1 minuut

Schep de rauwe andijvie erdoor

Schep de andijvie in twee porties door de hete stamppot. Werk rustig, zodat de reepjes zichtbaar blijven. Voeg een deel van het krokante spek en een beetje uitgebakken vet toe. Verwarm alleen tot de bladeren beginnen te slinken en nog een lichte beet hebben; laat ze niet helemaal slap worden.

1 minuut

Breng op smaak en serveer

Proef voordat je extra zout toevoegt en breng op smaak met de afgemeten peper en nootmuskaat. Schep de stamppot in warme kommen en verdeel de rest van het krokante spek erover. Serveer direct.

Tips voor een goed resultaat

01

Droog de andijvie goed

Dep de bladeren na het wassen droog. Overtollig water kan de aardappelpuree dun maken.

02

Schep de andijvie er op het laatst door

Voeg de reepjes vlak voor het serveren aan de hete aardappelen toe en stop zodra ze warm en licht geslonken zijn.

03

Proef voordat je extra zout toevoegt

Gerookt spek verschilt in zoutheid. Proef de stamppot voordat je verder op smaak brengt.

Receptvariaties

Gedocumenteerde variant

Voeg ui met azijn toe

In een beschreven versie wordt fijngesneden ui gemarineerd in wittewijnazijn en door de stamppot geschept. Deze versie laat de ui en azijn weg, zodat de verse andijvie centraal blijft.

Serveervariant

Serveer met rookworst

Bij sommige Nederlandse maaltijden wordt stamppot met rookworst geserveerd. De rookworst maakt geen deel uit van dit recept.

Bewaren en opwarmen

Restjes snel koelen

Laat restjes snel afkoelen in een ondiepe bak en zet ze binnen 2 uur in de koelkast. Gebruik ze binnen 3–4 dagen. Warm alleen de benodigde portie opnieuw op tot die overal minstens 74 °C heeft bereikt en stomend heet is. De andijvie wordt na het opwarmen zachter.

Veelgestelde vragen

Wat betekent stamppot rauwe andijvie met spekjes?

Het is stamppot van aardappelen met verse andijvie en spek. De andijvie wordt rauw door de hete aardappelen geschept en warmt daar kort in op.

Wordt de andijvie helemaal rauw geserveerd?

De andijvie wordt niet meegekookt met de aardappelen. De hete stamppot verwarmt de smalle reepjes en laat ze licht slinken, terwijl ze wat bite behouden.