Skip to content
Kuchnia holenderskaDania główne

Stamppot rauwe andijvie met spekjes: ziemniaki z surową endywią i boczkiem

Holenderskie ziemniaki rozgniecione ze świeżą endywią i chrupiącym wędzonym boczkiem wieprzowym. Liście dodaje się do gorącego purée na samym końcu.

Holenderskie ziemniaki z paskami endywii i chrupiącym boczkiem w ceramicznej misce.Stamppot z surową endywią i boczkiem
4 porcjeporcje
8minprzygotowanie
32mindelikatne gotowanie
ŁatwyStopień trudności

Stamppot z surową endywią i boczkiem

Holenderskie purée ziemniaczane, do którego dodaje się surową endywię i chrupiący wędzony boczek wieprzowy.

Stamppot rauwe andijvie met spekjes łączy ziemniaki, świeżą endywię i małe kawałki boczku wieprzowego. Stamppot to holenderska rodzina dań, w których ugotowane ziemniaki rozgniata się razem z warzywami lub miesza z nimi po ugotowaniu. W tej wersji endywia pozostaje surowa aż do końca i trafia do gorącego purée dopiero po jego przygotowaniu. Dzięki temu zielone paski są widoczne, a liście zachowują lekki opór. Boczek rumieni się osobno i wnosi chrupiący element. To połączenie miękkich ziemniaków, świeżych liści i zrumienionej wieprzowiny określa charakter tej konkretnej wersji.

Stamppot nie ma jednego obowiązującego składu. W zależności od wariantu zmieniają się użyte warzywa i sposób ich obróbki: niektóre gotuje się razem z ziemniakami, inne miesza się z nimi po ugotowaniu. Tutaj ważny jest moment dodania endywii. Nie należy jej gotować razem z ziemniakami; trzeba wmieszać ją do gorącego purée pod koniec pracy. Ciepło ziemniaków ogrzeje cienkie paski i lekko zmiękczy liście, ale nie pozbawi ich całej świeżości. To odróżnia ten przepis od wersji z gotowanym jarmużem lub kapustą kiszoną. Składniki innych odmian stamppot nie są dodatkami do tej receptury.

Andijvie to szerokolistna endywia używana w Holandii do tego rodzaju ziemniaczanego stamppot. Jej liście mają jasne nerwy i zielone blaszki. Przed krojeniem należy je dokładnie umyć i starannie osuszyć. Woda pozostała na liściach mogłaby rozrzedzić purée. Następnie endywię kroi się w cienkie paski w poprzek liści. Cienkie paski łatwo równomiernie wmieszać i ogrzać ciepłem ziemniaków. Nazwa holenderska pozostaje w przepisie, a określenie „endywia szerokolistna” wyjaśnia polskiemu czytelnikowi, o jakie warzywo chodzi. Nie zastępuje się jej innym rodzajem sałaty ani lokalnym warzywem.

Do purée najlepiej nadają się ziemniaki mączyste, które po ugotowaniu łatwo się rozpadają i dobrze się rozgniatają. Pokrojenie ich na podobnej wielkości kawałki pozwala ugotować je równomiernie. Należy zalać je zimną wodą, dodać odmierzoną sól i doprowadzić do wrzenia. Potem trzeba zmniejszyć ogień i gotować ziemniaki około 20 minut. O gotowości świadczy nóż, który łatwo wchodzi w największy kawałek. Po odcedzeniu warto na chwilę włożyć ziemniaki z powrotem do ciepłego garnka, aby odparowała nadmierna wilgoć. Dzięki temu łatwiej kontrolować konsystencję po dodaniu masła i mleka.

Wędzony boczek wieprzowy należy zacząć smażyć na zimnej, suchej patelni, bez dodatkowego tłuszczu. Podczas stopniowego ogrzewania wytapia się jego własny tłuszcz, w którym kawałki się rumienią. Na średnim ogniu trwa to około 6 minut; od czasu do czasu trzeba je obrócić. Brzegi powinny być chrupiące, a wieprzowina całkowicie usmażona. Po zdjęciu boczku z patelni należy zachować trochę wytopionego tłuszczu. Niewielka ilość wzbogaci purée, ale nie trzeba dodawać całego tłuszczu. Część chrupiących kawałków warto odłożyć do posypania porcji przed podaniem.

Mleko pełne należy delikatnie podgrzać w małym rondlu, a następnie połączyć je z ziemniakami i niesolonym masłem. Ręczny tłuczek pozwala pozostawić purée z lekką strukturą; celem nie jest całkowicie gładka masa. Po rozgnieceniu ziemniaków należy wmieszać paski endywii w dwóch partiach. Tak łatwiej rozprowadzić liście bez ich miażdżenia. Zgodnie z czasem w przepisie całość trzeba podgrzewać tylko przez minutę. Liście mają dopiero zacząć mięknąć i pozostać lekko sprężyste. Dłuższa obróbka sprawiłaby, że całkowicie zwiędną i stracą tę cechę.

Na końcu należy dodać odmierzone ilości czarnego pieprzu i gałki muszkatołowej. Przed dodaniem większej ilości soli warto spróbować gotowego purée, ponieważ wędzony boczek może różnić się słonością. Sól z listy składników jest przeznaczona do wody na ziemniaki; dodatkowa ilość nie jest automatycznie potrzebna. Gotowy stamppot nakłada się do ogrzanych misek i posypuje odłożonym chrupiącym boczkiem. Przepis zawiera wieprzowinę, mleko i masło. Składniki są wymienione wprost; przepis nie deklaruje przydatności dla diety wegetariańskiej, wegańskiej ani wymogów religijnych.

Łączny czas zapisanych czynności wynosi 40 minut, a ilość wystarcza na cztery porcje. Podczas gotowania ziemniaków można dokończyć przygotowanie endywii i boczku. Po odcedzeniu trzeba rozgnieść ziemniaki z masłem i ciepłym mlekiem, a liście wmieszać dopiero przed podaniem, aby nie gotowały się dłużej niż przewidziano. Resztki należy szybko schłodzić w płytkim pojemniku i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Zużyć w ciągu 3–4 dni. Podgrzewać tylko potrzebną porcję, aż jej środek osiągnie 74 °C; po ponownym podgrzaniu endywia będzie bardziej miękka.

Składniki

Karta przepisu

Stamppot z surową endywią i boczkiem

porcje4 porcje
przygotowanie: 8 mingotowanie: 32 minłączny czas: 40 min

Warzywa

Mięso

Do purée

Przyprawy

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

8 minut

Przygotować endywię i boczek

Umyć endywię i dokładnie ją osuszyć, aby nadmiar wody nie rozrzedził purée. Pokroić liście w poprzek na cienkie paski. W razie potrzeby pokroić boczek na małe kawałki i odmierzyć sól, pieprz oraz gałkę muszkatołową.

20 minut

Ugotować ziemniaki

Obrać ziemniaki i pokroić w równe kawałki. Włożyć do dużego garnka, zalać zimną wodą i dodać odmierzoną sól. Doprowadzić do wrzenia, zmniejszyć ogień i gotować na małym ogniu około 20 minut, aż nóż będzie łatwo wchodził w największy kawałek.

6 minut

Wytopić i zrumienić boczek

Włożyć kawałki boczku na zimną, suchą patelnię. Smażyć na średnim ogniu około 6 minut, od czasu do czasu obracając, aż się zrumienią, brzegi będą chrupiące, a wieprzowina całkowicie się usmaży. Zdjąć boczek z patelni i zachować trochę wytopionego tłuszczu.

4 minuty

Podgrzać mleko i rozgnieść ziemniaki

Delikatnie podgrzać mleko w małym rondlu. Dokładnie odcedzić ziemniaki i na chwilę włożyć je z powrotem do gorącego garnka, aby odparował nadmiar wilgoci. Dodać masło i ciepłe mleko, a następnie rozgnieść na w większości gładkie purée, pozostawiając nieco struktury.

1 minuta

Wmieszać surową endywię

Delikatnie wmieszać paski endywii w gorące purée w dwóch partiach, tak aby pozostały widoczne. Dodać część chrupiącego boczku i odrobinę zachowanego tłuszczu. Podgrzewać tylko przez minutę, aż liście zaczną mięknąć, ale zachowają lekki opór; nie doprowadzać do ich całkowitego zwiędnięcia.

1 minuta

Doprawić i podać

Przed dosoleniem spróbować purée, a następnie dodać odmierzoną ilość pieprzu i gałki muszkatołowej. Nałożyć stamppot do ogrzanych misek i posypać pozostałym chrupiącym boczkiem. Podawać na gorąco.

Wskazówki

01

Dokładnie osuszyć endywię

Po umyciu osuszyć liście w wirówce do sałaty lub delikatnie ręcznikiem. Nadmiar wody może rozrzedzić purée.

02

Dodać liście na samym końcu

Surowe paski wmieszać do gorącego purée tuż przed podaniem i zakończyć, gdy tylko się ogrzeją i lekko zmiękną.

03

Spróbować przed dosoleniem

Wędzony boczek może mieć różny poziom słoności. Spróbować połączonego purée przed dodaniem dodatkowej soli.

Warianty przepisu

Udokumentowany wariant

Dodać cebulę marynowaną w occie

W jednym z opisanych wariantów drobno posiekaną cebulę marynuje się w białym occie winnym, a następnie delikatnie wmiesza w ziemniaki. W tym przepisie nie ma cebuli ani octu, aby świeża endywia pozostała głównym warzywem.

Wariant podania

Podać z rookworst

W niektórych holenderskich domach stamppot podaje się z wędzoną kiełbasą. Nie ma jej w składnikach tego przepisu na cztery porcje.

Przechowywanie i odgrzewanie

Szybko schłodzić i wstawić do lodówki

Resztki szybko schłodzić w płytkim pojemniku i wstawić do lodówki w ciągu 2 godzin. Zużyć w ciągu 3–4 dni. Podgrzewać tylko potrzebną porcję, aż jej środek osiągnie 74 °C. Po odgrzaniu endywia będzie bardziej miękka.

Częste pytania

Co oznacza Stamppot rauwe andijvie met spekjes?

To holenderski stamppot z surową endywią i boczkiem. Ziemniaki są rozgniatane, a świeże liście wmieszane w gorące purée.

Czy endywia pozostaje surowa?

Nie gotuje się jej razem z ziemniakami. Gorące purée ogrzewa cienkie paski i lekko je zmiękcza, ale pozostają nieco sprężyste.