Skip to content
Hollanda mutfağıAtıştırmalıklar

Frikandel speciaal – Hollanda usulü soslu et atıştırmalığı

Dana, domuz ve tavuk kıymasıyla 20 frikandel hazırlayın; mayonez, köri aromalı ketçap ve doğranmış soğanla servis edin.

Mayonez, köri aromalı ketçap ve ince kıyılmış soğanla süslenmiş dört frikandel; ikisi uzunlamasına açılmış.Frikandel speciaal servis tabağında
Her biri yaklaşık 12 cm uzunluğunda 20 adet frikandelVerim
15dkHazırlık süresi
50dkPişirme süresi
OrtaZorluk

Frikandel speciaal: Hollanda atıştırmalık büfelerinin klasiği

Mayonez, köri aromalı ketçap ve ince kıyılmış çiğ soğanla servis edilen pürüzsüz, kılıfsız kıymalı atıştırmalığın evde yapılan biçimi.

Frikandel speciaal, Hollanda’daki atıştırmalık büfelerinde sipariş edilen bir üründür: uzun, pürüzsüz yüzeyli ve kılıfsız bir kıymalı çubuk, uzunlamasına kesilir ve mayonez, köri aromalı ketçap ile ince doğranmış çiğ soğanla tamamlanır. Speciaal sözcüğü tek ve değişmez bir et formülünü değil, bu sos ve soğan sunumunu anlatır. Bu ev yapımı tarifte dana, domuz ve tavuk kıyması baharatlarla harmanlanır, sıkma torbasıyla şekillendirilir, et suyunda hafifçe pişirilir ve son olarak kızartılır. Hollanda adı ve servis biçimi korunur; yemek, Türk mutfağındaki bir köfte ya da sosisle aynıymış gibi adlandırılmaz.

Söz konusu speciaal sunumunun modern Hollanda atıştırmalık kültüründe belgelenmiş bir yeri vardır. Nederlands Frituurcentrum bünyesindeki Snack- en Fastfoodmuseum, bu sos kombinasyonunun ortaya çıkışını 1975’e tarihler. İlk biçimlerinde mayonez veya mayoneze benzeyen Hollanda sosu fritessaus, doğranmış soğan ve ketçap bulunur; zamanla en sık köri aromalı ketçap kullanılmaya başlanır. Müzenin bu anlatımı, sos ve soğanın siparişi tanımlamasına yardımcı olur. Ancak tek bir mucit, bütün dükkânlarda aynı olan bir et karışımı ya da değişmez sos oranları belirlemez.

Et karışımı, Albert Heijn Allerhande’de 20 adet için yayımlanan ev tarifine dayanır. Tarif, eşit oranlı 300 g dana ve domuz kıymasını 300 g sade tavuk kıymasıyla birleştirir; soğan, ketjap manis, yumurta, habanero hardalı, baharatlar ve panko da eklenir. Kaynakta soğanın bir bölümü kıymayla, geri kalanı üst malzeme olarak kullanılır ancak iki soğanın dağılımı ayrı ayrı yazılmaz. Burada miktar açıkça belirtilir: bir soğanı kıymaya katmak için ince doğrayın, diğerini servis için ayırın. Eşit oranlı dana-domuz karışımı, kaynağın formülünü korumak üzere toplam 300 g olarak tek malzeme halinde kalır.

Baharatlar karmaşık olmayan, sıcak ve tuzlu bir lezzet profili oluşturur. Ketjap manis tatlı soya sosudur; kimyon, öğütülmüş kişniş tohumu, karabiber, karanfil ve muskat sıcak aromalar verir. Habanero hardalı, kaynak tarifin istediği hardal ve acılık notasını sağlar. Yumurtalar karışımı bağlamaya yardımcı olur; Japon tipi iri ekmek kırıntısı olan panko en son eklenir. Tarif 50 g panko miktarını korur, un veya başka bir bağlayıcı eklemez. Hollanda ev tipi eetlepel ve theelepel ölçüleri, proje için onaylanan değerlerle sırasıyla 12 ml ve 2 ml olarak çevrilmiştir; bu nedenle ilgili baharatlar doğrudan mililitre cinsinden listelenir.

Kıyma karışımına düzgün ve homojen bir doku kazandırmak için mutfak robotu kullanın. Dana-domuz kıymasını tavuk kıyması ve ilk soğanla birlikte çekin. Makine çalışırken ketjap manis, tuz, yumurta, hardal ve baharatları ekleyin; gerekirse haznenin kenarlarını sıyırmak için makineyi durdurun. Pankoyu en son ekleyin ve bir dakika daha çekin. Karışımı, ucu düz ve yaklaşık 1 cm çapında olan bir sıkma torbasına aktarın. Her birini yaklaşık 12 cm uzunluğunda çubuklar halinde sıkın. Beş küçük partide dörder adet hazırlamak, çubukları pişirip kızartırken tek ve büyük bir partiyi yönetmekten daha kolaydır.

Çubukları hafifçe kaynayan dana suyuna dörderli partiler halinde sıkın. Her partiyi yaklaşık beş dakika, çubuklar suyun yüzeyine çıkana kadar kısık ateşte pişirin; işlemi toplam beş parti tamamlanana kadar tekrarlayın. Yüzeye çıkma yalnızca süreyi takip etmek için bir işarettir; tek başına güvenli pişmeyi doğrulamaz. Temiz ve dijital bir prob termometreyle her partideki en kalın çubuğun merkezini ölçün. İç sıcaklık en az 75 °C olmalıdır. Daha düşükse bütün partiyi yeniden hafifçe kaynayan suya alın ve tekrar ölçün. Pişenleri delikli kevgirle çıkarın ve buharı kesilene kadar kısa süre soğumaya bırakın.

Pişmiş çubuklar son olarak kızartılır; ancak yağın sıcaklığını sınırda tutun. Fritözü en fazla 175 °C’ye ayarlayın. 1,5 l yağ için fritözün kapasitesi en az 3 l olmalı ve yağ seviyesi haznenin yarısını aşmamalıdır. Her seferinde dört adet olacak şekilde yaklaşık üç dakika, altın sarısı renk alana kadar kızartın; her partiyi kâğıt havlu üzerinde süzdürün. Kaynak tarifteki 180 °C yerine kullanılan 175 °C üst sınırı, Hollanda’da evde kızartmaya yönelik tüketici rehberine dayalı bir uyarlamadır. Altın rengi görünüm, pişirme sırasında yapılması gereken iç sıcaklık ölçümünün yerini tutmaz.

Her frikandelin üstünü yaklaşık 1 cm derinliğinde, boydan boya kesin ancak tabanını kesip ikiye ayırmayın. Kesik boyunca mayonez ve köri aromalı ketçabı ayrı şeritler halinde sıkın, ardından ince doğranmış soğanı serpin. Kaynak, 20 adet için her sostan 100 ml verir; kesiklerin genişliğine göre tek parçadaki miktar değişebilir. Orijinal listede ikinci sos yalnızca curry olarak adlandırılır. Hollanda atıştırmalık müzesi, speciaal sunumunda sonradan daha sık köri aromalı ketçap kullanıldığını belirtir; bu nedenle burada 100 ml köri aromalı ketçap seçilir ve ayrıca başka bir ketçap eklenmez.

Yayımlanmış tarifteki 45 dakikalık tahmin, 20 adet için kısa kalır; çünkü hem haşlama hem kızartma beş ardışık partide yapılır. Bu tarif yaklaşık 65 dakika olarak planlanmıştır: kıymayı karıştırıp şekillendirmek için 15 dakika, pişirme, kısa soğutma ve kızartma için yaklaşık 50 dakika. Pişen çubuklar soğurken fritözün yağını ısıtabilirsiniz; böylece iş akışı daha verimli ilerler. Verim yine 20 adettir. Malzemeleri yarıya indirseniz bile partileri güvenli biçimde yönetilebilecek küçük boyutta tutun.

Frikandel speciaal’i kızartmadan kısa süre sonra, sıcakken servis edin; böylece dışı çıtır kalır ve sos şeritleri birbirinden ayrılır. Çiğ etle temas etmiş gereçleri pişmiş yiyeceklerden ayrı tutun; karışımı hazırladıktan sonra ellerinizi ve ekipmanı yıkayın. Artanları kapalı bir kaba alıp en geç iki saat içinde buzdolabına koyun. İki gün içinde tüketin veya üç aya kadar dondurun; dondurulduktan sonra dokusu yumuşayabilir. Tarif domuz ve tavuk eti, yumurta, ketjap manisten soya, hardal ve pankodan buğday içerir. Ek alerjenler için et suyu, soslar, hardal ve ekmek kırıntılarının etiketlerini kontrol edin.

Malzemeler

Tarif kartı

Frikandel speciaal – Hollanda usulü soslu et atıştırmalığı

VerimHer biri yaklaşık 12 cm uzunluğunda 20 adet frikandel
Hazırlık süresi: 15 dk.Pişirme: 50 dk.Toplam süre: 1 sa. 5 dk.

Et

Aromatikler

Baharat ve sos

Bağlayıcılar

Pişirme suyu

Kızartma için

Üzeri için

Gerekli ekipman

Yapılışı

15 dk.

Kıymayı karıştırıp sıkma torbasına aktarın

Çiğ eti karıştırmaya başlayana kadar soğukta tutun. Dana-domuz kıymasını, tavuk kıymasını ve ince doğranmış bir soğanı mutfak robotuna koyun. İyice karışana kadar çekin. Makine çalışırken ketjap manis, tuz, yumurta, habanero hardalı, kimyon, kişniş, karabiber, karanfil ve muskatı ekleyin; gerektiğinde haznenin kenarlarını sıyırmak için makineyi durdurun. Pankoyu en son ekleyin ve bir dakika daha çekin. Karışımı, ucu düz ve pürüzsüz 1 cm çapında bir sıkma torbasına aktarın.

25 dk.

Hafifçe haşlayıp iç sıcaklığı kontrol edin

Suyu ve dana bulyon küplerini geniş bir tencerede kaynatın, ardından ateşi kısarak hafifçe kaynamasını sağlayın. Her seferinde dört adet, yaklaşık 12 cm uzunluğunda çubuğu suya sıkın; toplam beş parti hazırlayın. Her partiyi yaklaşık beş dakika, çubuklar yüzeye çıkana kadar hafifçe pişirin. Yüzeye çıkma yalnızca zamanlama işaretidir: her partideki en kalın çubuğun merkezini temiz bir dijital anlık okuma termometresiyle ölçün. İç sıcaklık en az 75 °C olmalıdır. Daha düşükse partiyi yeniden hafifçe kaynayan suya alın ve tekrar ölçün. Pişen çubukları delikli kepçeyle çıkarın ve buharı çıkmayana kadar soğumaya bırakın.

25 dk.

Kızartıp üzerini tamamlayın

Yağı fritözde en fazla 175 °C’ye ayarlayarak ısıtın. 1,5 l yağ için en az 3 l kapasiteli fritöz kullanın ve hazneyi asla yarıdan fazla doldurmayın. Fritöz ısınırken ve çubuklar soğurken ikinci soğanı ince ince doğrayın. Her frikandelin üstüne boydan boya yaklaşık 1 cm derinliğinde bir yarık açın; tabanı kesmeyin. Her seferinde dört adet olmak üzere yaklaşık üç dakika, altın rengi alana kadar kızartın; her partiyi kâğıt havlu üzerinde süzdürün. Yarığın içine mayonez ve köri aromalı ketçabı şeritler halinde sıkın, doğranmış soğan serpin ve sıcakken servis edin.

Başarı için ipuçları

01

Kıyma karışımını soğuk tutun

Kıymayı yalnızca işlemeye hazır olduğunuzda buzdolabından çıkarın. Çiğ ete dokunduktan sonra mutfak robotunu ve çalışma yüzeyini yıkayın.

02

Düz yuvarlak uç kullanın

Yaklaşık 1 cm çapındaki pürüzsüz uç, karışımı uzun ve eşit çubuklar halinde sıkar; yıldız uç kaynak tarifteki biçimi vermez.

03

Beş küçük parti halinde haşlayın

Her seferinde dört çubuk pişirin ve partiler arasında suyun hafifçe kaynamaya dönmesini bekleyin.

04

Yüzmeye değil, iç sıcaklığa bakın

Yüzeye çıkma ve süre yalnızca işarettir. Her partide en kalın çubuğun merkezinin en az 75 °C olduğunu ölçün.

05

Fritöz sınırlarını koruyun

1,5 l yağ için en az 3 l kapasiteli fritöz kullanın, hazneyi yarıdan fazla doldurmayın, yağı 175 °C veya altında tutun ve bir seferde dört parça kızartın.

Tarifin çeşitleri

Bu ev tarifi, yayımlanmış tek bir Albert Heijn tarifini temel alır; ticari bir frikandel üreticisinin formülü değildir.

Pişirme hakkında sık sorulan sorular

SorunNe yapılmalı
Karışım sıkma torbasından düzgün çıkmıyor.Robotu durdurun ve kıymanın eşit öğütülmesi için haznenin kenarlarını sıyırın. Listelenmeyen sıvıları eklemeyin; karışımı soğuk tutup düz 1 cm uç kullanın.
Haşlanan çubuk beş dakika dolmadan batıyor ya da yüzüyor.Yüzeye çıkmayı yalnızca işaret kabul edin. Gerekirse hafifçe kaynatmaya devam edin ve en kalın parçanın merkezinin en az 75 °C olduğunu doğrulayın.
Parti eklenince yağ köpürüyor veya çok şiddetli kabarcıklanıyor.Sepeti dikkatlice çıkarın ve fritözün sakinleşmesini bekleyin. Daha küçük partiler kullanın, yağı 175 °C veya altında tutun ve hazneyi yarıdan fazla doldurmayın.
Üzerinde yarık açarken frikandeller parçalanıyor.Elle tutulacak kadar sertleşene dek soğutun, ardından tabanı kesmeden 1 cm derinliğinde uzunlamasına bir yarık açın.
Dışı, parti hazır olmadan kahverengileşiyor.Yağ ayarını en fazla 175 °C’ye düşürün. İç sıcaklık kontrolü kızartmadan önce haşlama sırasında tamamlanmalıdır.

Soğutma ve saklama

Frikandellerleri kızarttıktan kısa süre sonra servis edin. Artanları kapalı bir kapta soğutun ve çiğ etten ayrı tutun.

Buzdolabında saklama

Kapalı artanları iki saat içinde buzdolabına kaldırın ve iki gün içinde tüketin. Bu, pişmiş dana-domuz kıyması için Hollanda rehberini temel alan ihtiyatlı süredir.

Dondurma

Pişmiş artanları bekletmeden dondurun; üç aya kadar saklayın. Güvenli biçimde buzdolabında çözdürün; dondurulduktan sonra doku yumuşayabilir.

Gıda güvenliği

Pişmiş yiyecekler için temiz gereçler kullanın ve çiğ et gereçlerini ayrı tutun. Paketli ürünlerin saklama talimatlarına uyun.

Sık sorulan sorular