Polskie dania narodowe

Smarowidło z gęsi z Warmii i Mazur

Smarowidło z gęsi to wyrazisty mięsny dodatek do pieczywa z Warmii i Mazur. Drobne kawałki ugotowanej gęsiny, cebuli i kwaśnego jabłka łączy się z roztopionym gęsim tłuszczem i majerankiem. Po schłodzeniu tłuszcz zastyga wokół mięsa; w chłodnej temperaturze podania mięknie na tyle, by można było rozsmarować go na chlebie.

Polskie dania narodowe
Udostępnij
Szeroki kadr stołu ze smarowidłem z gęsi w ceramicznym naczyniu, chlebem żytnim, jabłkiem i jeziorem w tle.
Porcje około 30 małych porcji smarowidła
Wielkość porcji około 30 g, mniej więcej 2 łyżki
Aktywne przygotowanie około 20 minut
Gotowanie około 25 minut
W skrócie

Smarowidło z gęsi z Warmii i Mazur

Smarowidło z gęsi to wyrazisty mięsny dodatek do pieczywa z Warmii i Mazur. Drobne kawałki ugotowanej gęsiny, cebuli i kwaśnego jabłka łączy się z roztopionym gęsim tłuszczem i majerankiem. Po schłodzeniu tłuszcz zastyga wokół mięsa; w chłodnej temperaturze podania mięknie na tyle, by można było rozsmarować go na chlebie.

Wpis na liście produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi opisuje złotobrązowe mięso zanurzone w kremowym, jasnym gęsim tłuszczu, z widocznymi włóknami i skwarkami. Odnotowuje, że hodowla gęsi była ważna w regionie, a gęsi tłuszcz ceniono w domowej kuchni. Skrócony opis przygotowania łączy mięso i tłuszcz gęsi z cebulą, jabłkiem, majerankiem i niewielką ilością soli. To regionalny kontekst historyczny, a nie twierdzenie, że właśnie tak konserwowano każdą gęś.

Ministerstwo nie podaje pełnej receptury z dokładnymi ilościami ani zatwierdzonej metody przechowywania w temperaturze pokojowej. Ta domowa wersja korzysta z proporcji regionalnego przepisu sieci Dziedzictwo Kulinarne Warmia Mazury, zachowując smak zarejestrowanego produktu. Ponieważ zawiera ugotowany drób, musi być przechowywana w lodówce; nie jest trwałą konserwą do spiżarni. Gęś należy ugotować do 74°C, szybko schłodzić i przechowywać w chłodzie.

Wskazówki

Wskazówki

  • Surową gęś przechowuj w lodówce do chwili gotowania; używaj osobnej deski i narzędzi do surowego drobiu.
  • Wybierz czysty, niesolony gęsi tłuszcz, żeby samodzielnie doprawić smarowidło.
  • Podgrzewaj tłuszcz na małym ogniu. Powinien się roztopić i lekko skwierczeć przy mięsie, ale nie dymić.
  • Podczas gotowania rozdrabniaj mięso na małe kawałki i termometrem sprawdź co najmniej 74°C w kilku najgrubszych miejscach.
  • Cebulę i jabłko dodaj dopiero po pełnym ugotowaniu gęsiny; zmiękcz je powoli, nie przypalając.
  • Przed dodaniem rozetrzyj suszony majeranek w palcach, aby uwolnić aromat.
  • Rozłóż smarowidło do czystych, płytkich pojemników, by szybko się schłodziło. Przykryj je dopiero po ostudzeniu.
  • Wszystkie słoiki przechowuj w lodówce. Warstwa tłuszczu i zamknięta pokrywka nie sprawiają, że produkt nadaje się do spiżarni.
Składniki

Składniki

Smarowidło z gęsi

  • 500 g wytopionego gęsiego tłuszczu, niesolonego
  • 150 g surowego mielonego mięsa gęsiego, najlepiej z udźca
  • 180 g żółtej cebuli, obranej i drobno pokrojonej
  • 150 g kwaśnego jabłka, bez gniazda nasiennego, drobno pokrojonego
  • 2 g suszonego majeranku
  • 6 g drobnej soli, następnie do smaku
  • 1 g świeżo mielonego czarnego pieprzu
Przygotowanie

Przygotowanie

Sposób przygotowania

  1. Przygotuj dodatki.Drobno pokrój cebulę i jabłko, każde do osobnej miski. Surową mieloną gęsinę trzymaj w lodówce do chwili użycia. Po kontakcie z drobiem umyj ręce oraz deskę i nóż.

  2. Roztop gęsi tłuszcz.Wlej 500 g tłuszczu do garnka z grubym dnem i podgrzewaj na małym ogniu, aż stanie się płynny. Nie doprowadzaj do dymienia.

  3. Ugotuj gęsinę.Dodaj 150 g mielonego mięsa i mieszaj, rozdrabniając je na małe kawałki. Gotuj łagodnie około 10–12 minut. Termometrem sprawdź kilka najgrubszych kawałków; każda zmierzona część musi osiągnąć co najmniej 74°C. Gotuj dalej, aż mięso się zrumieni i nie będzie surowych fragmentów.

  4. Zmiękcz cebulę.Dodaj cebulę i gotuj łagodnie 6–8 minut, aż będzie miękka i szklista. Tłuszcz powinien tylko lekko skwierczeć.

  5. Dodaj jabłko i przyprawy.Wsyp jabłko i gotuj 4–5 minut, aż zmięknie. Zdejmij garnek z ognia. Rozetrzyj majeranek w palcach i dodaj go wraz z 6 g soli i pieprzem. Spróbuj dopiero po całkowitym ugotowaniu drobiu i ostrożnie dopraw solą.

  6. Rozdziel i szybko schłodź.Przełóż mięso, dodatki i tłuszcz do czystych, płytkich, żaroodpornych pojemników; warstwa nie powinna przekraczać około 4 cm. Zostaw je na chwilę odkryte, by oddały część ciepła, a następnie wstaw do lodówki w ciągu dwóch godzin od ugotowania, w temperaturze do 4°C. Przykryj po ostudzeniu.

  7. Pozostaw do stężenia i podaj.Chłodź około dwóch godzin, aż tłuszcz stężeje. Podawaj małą porcję schłodzoną lub lekko ogrzaną na chlebie. Pojemniki trzymaj w lodówce; nie pozostawiaj mięsnego smarowidła w temperaturze pokojowej.

Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem

Praktyczne wskazówki

Rozwiązywanie problemów

Jeśli tłuszcz zaczyna dymić, zdejmij garnek z ognia i zmniejsz temperaturę. Gdy smarowidło stężeje zbyt mocno, pozostaw na krótko tylko porcję do podania w chłodnym pomieszczeniu; nie podgrzewaj całego słoika. Jeśli mięso opada nierówno, raz zamieszaj mieszankę, gdy zaczyna stygnąć, a następnie rozdziel ją do pojemników. Przed dodaniem cebuli i jabłka zawsze sprawdź, czy gęś osiągnęła 74°C.

Szacunkowe wartości odżywcze na porcję

Szacunkowe wartości odżywcze na porcję

  • Energia170 kcal
  • Węglowodany2 g
  • Białko3 g
  • Tłuszcz17 g
  • Błonnik0 g
  • Sód250 mg
  • Alergenybrak w wymienionych składnikach; opcjonalne pieczywo może zawierać pszenicę/gluten

Przybliżone wartości dla porcji 30 g, bez pieczywa: - Energia: 170 kcal - Węglowodany: 2 g - Białko: 3 g - Tłuszcz: 17 g - Błonnik: 0 g - Sód: 250 mg - Alergeny: brak w wymienionych składnikach; opcjonalne pieczywo może zawierać pszenicę/gluten To zaokrąglone szacunki na podstawie ogólnych danych o składzie żywności i przewidywanego uzysku około 900 g, a nie wyniki analizy laboratoryjnej. Ilość tłuszczu pozostałego przy mięsie, odparowanie i rzeczywisty uzysk mogą zmienić wartości. Pieczywo nie jest wliczone.

Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem: Rozsmaruj cienką warstwę na chlebie żytnim lub na zakwasie. Zimny tłuszcz będzie twardy; pozostaw na krótko tylko porcję przeznaczoną do podania. Resztę szybko odłóż do lodówki. Pieczywo to propozycja podania, nieuwzględniona w składnikach ani w obliczeniach odżywczych.

Podawanie, przechowywanie i przygotowanie z wyprzedzeniem: Przechowuj w temperaturze do 4°C i zużyj w ciągu 3 dni, stosując ostrożny termin dla ugotowanych resztek. Porcje na dłużej zamroź. Przed jedzeniem podgrzej resztki w całości do 74°C. To nie jest trwała konserwa: nie trzymaj zamkniętych słoików w spiżarni i nie traktuj ich jak domowych przetworów.

Na koniec

Na koniec

  • Ugotuj gęś do temperatury co najmniej 74°C, a następnie dodaj cebulę, jabłko i majeranek.
  • Schłodź w ciągu dwóch godzin do temperatury 4°C lub niższej, zużyj w 3 dni i nie przechowuj mięsnego smarowidła w spiżarni.