Skip to content
Kuchnia holenderskaPrzekąski

Bitterballen – holenderskie kulki z wołowym ragout

Przygotuj bitterballen z długo duszonym wołowym ragout, podwójną panierką i chrupiącą skórką. Podawaj na gorąco z musztardą.

Jedno złociste bitterbal jest przekrojone i pokazuje nadzienie z wołowego ragout.Holenderskie bitterballen z musztardą
40Liczba porcji
5godz. 45minPrzygotowanie
3godz. 20minCzas gotowania
ŚredniStopień trudności

Bitterballen: holenderskie kąski z wołowym ragout na borrel

Gęste wołowe ragout schładza się do stężenia, formuje w małe kulki, podwójnie panieruje i smaży na chrupko.

Bitterballen to małe, okrągłe holenderskie przekąski z chrupiącą panierką i gorącym, wyrazistym nadzieniem z ragout. W tej wersji łopatkę wołową dusi się z bulionem, wodą, liściem laurowym i kwiatem muszkatołowym, a przecedzony płyn zagęszcza zasmażką z masła i mąki. Rozdrobnione mięso, musztarda, pietruszka i żelatyna tworzą zwartą masę, którą po schłodzeniu można pokroić i uformować. Przed smażeniem każdą kulkę dwukrotnie obtacza się w jajku i drobnej bułce tartej. Z podanych ilości powstaje 40 małych przekąsek, podawanych na gorąco z musztardą.

Nazwa nie oznacza gorzkiego smaku. Holenderskie stowarzyszenie językowe Onze Taal wyjaśnia, że dawniej bitterballen jedzono z małym kieliszkiem gorzkiego ziołowego alkoholu, bittertje; później nazwa związała się z borrel, holenderskim spotkaniem przy napojach i przekąskach. Holenderski wykaz niematerialnego dziedzictwa kulturowego opisuje bitterballen jako znaną część takich spotkań, podawaną w domach, kawiarniach i podczas uroczystości. Ich rola jest towarzyska i praktyczna: można je podać dalej i jeść podczas rozmowy.

Bitterbal i kroket mają podobne nadzienie z ragout oraz panierkę, ale różnią się kształtem i okazją. Bitterballen są małe i okrągłe, mieszczą się w kilku kęsach i często trafiają na borrelplank obok musztardy. Kroket jest dłuższy i większy; podaje się go także jako przekąskę lub lunch. W obu przypadkach nadzienie musi być znacznie twardsze niż ragout jedzone łyżką. Chłodzenie sprawia, że masło, mąka i żelatyna tężeje wokół rozdrobnionej wołowiny, dzięki czemu porcje zachowują kształt podczas panierowania.

Duszenie wołowiny zapewnia zarówno miękkie mięso, jak i płyn do ragout. Utrzymuj delikatne pyrkanie, bez gwałtownego wrzenia; po około 3 godzinach łopatka powinna łatwo rozdzielać się widelcem. Przecedź wywar i odmierz 400 ml do sosu. Opisana metoda wykorzystuje bulion wołowy, wodę, liście laurowe i kwiat muszkatołowy, a następnie zagęszcza ragout zasmażką. Gotowanie masła z mąką przez około 5 minut usuwa surowy posmak mąki i tworzy stabilną bazę. Stopniowo wlewaj odmierzoną ilość płynu, cały czas mieszając, aż sos będzie gładki.

Wymieszaj rozdrobnioną wołowinę z gęstym sosem, musztardą ziarnistą, pieprzem i pietruszką. Sześć namoczonych listków żelatyny pomaga ciepłemu ragout stężeć po schłodzeniu. Rozprowadź je w płytkiej blasze zamiast zostawiać w głębokim garnku: cienka warstwa stygnie równiej i łatwiej ją podzielić. Pozwól parze ulecieć i wstaw blachę do lodówki w ciągu 2 godzin od gotowania. Schładzaj przez co najmniej 3 godziny, aż nóż będzie kroił równe kawałki. Nadzienie można przygotować wcześniej i przechowywać pod przykryciem w lodówce.

Pokrój zimne ragout na 40 porcji i z każdej uformuj zwartą kulkę. Mąkę, roztrzepane jajka i bułkę tartą ustaw w oddzielnych płytkich miskach, aby stanowisko do panierowania było uporządkowane. Mąka tworzy suchą powierzchnię, do której przyczepia się jajko, a jajko wiąże bułkę tartą. Druga warstwa jajka i bułki zamyka panierkę i zmniejsza ryzyko jej pęknięcia, gdy nadzienie się rozgrzeje. Jeśli ragout zmięknie podczas formowania, przed dalszą pracą ponownie wstaw tacę do lodówki.

Przed smażeniem zamroź opanierowane kulki na 30 minut. Krótkie schłodzenie pomaga im zachować okrągły kształt, gdy zewnętrzna warstwa staje się chrupiąca. Rozgrzej olej do 180 °C i smaż po 10–12 sztuk przez około 4 minuty, zgodnie z opisaną metodą. Kontroluj temperaturę termometrem i między partiami poczekaj, aż olej znów się nagrzeje. Zbyt duża liczba kulek naraz obniża temperaturę, przez co panierka może nasiąknąć tłuszczem, zanim środek się ogrzeje. Wyjmuj je łyżką cedzakową i odsączaj na kratce, aby para nie zmiękczyła spodu.

Podawaj bitterballen zaraz po usmażeniu z musztardą. Panierka powinna lekko chrupać, a ragout w środku pozostaje bardzo gorące, więc odczekaj chwilę i uprzedź gości. Tradycyjnie są częścią większego zestawu przekąsek do borrel, ale można podać je także jako małą przystawkę. Jeśli przygotowujesz je wcześniej, szybko schłodź ragout i uformowane kulki. Smaż tylko potrzebną ilość, a resztę trzymaj w chłodzie do następnej partii.

Ten przepis opiera się na udokumentowanej holenderskiej metodzie przygotowywania wołowego ragout i jasno opisuje chłodzenie, panierowanie oraz smażenie w domowej kuchni. Efektem są małe kulki z chrupiącą powierzchnią i gładkim, wyrazistym środkiem z wołowiny, a nie przekąska o gorzkim smaku. Zioła i musztarda dodają głębi, nie zagłuszając mięsa. Gdy ragout stężeje, a olej utrzymuje 180 °C, pozostaje staranne porcjowanie i smażenie małymi partiami.

Składniki

Karta przepisu

Bitterballen – holenderskie kulki z wołowym ragout

Liczba porcji40
Przygotowanie: 345 minCzas gotowania: 200 minCzas całkowity: 9 godz. 5 min

Wołowe ragout

Panierka

Do smażenia

Sprzęt i przybory

Sposób przygotowania

3 godz.

Duś wołowinę

Włóż wołowinę, bulion, wodę, liście laurowe i kwiat muszkatołowy do ciężkiego garnka. Doprowadź płyn niemal do wrzenia, przykryj i gotuj na małym ogniu przez 3 godziny, aż mięso będzie miękkie i łatwo da się rozdzielić widelcem. Wyjmij wołowinę i przecedź płyn; wyrzuć liście laurowe oraz kwiat muszkatołowy. Odmierz 400 ml płynu z duszenia do ragout, a nadmiar zachowaj do innego użycia.

30 min

Przygotuj wołowe ragout

Drobno rozdziel wołowinę, póki jest jeszcze na tyle ciepła, by wygodnie ją obrabiać. Roztop masło w rondelku, wsyp 100 g mąki i gotuj na małym ogniu przez około 5 minut, mieszając, aż zasmażka lekko się zabarwi. Stopniowo wlewaj odmierzone 400 ml płynu z duszenia, cały czas ubijając, aż masa będzie gładka i gęsta. Gotuj delikatnie przez 3 minuty. Wmieszaj wołowinę, musztardę, pieprz i pietruszkę. Namocz listki żelatyny w zimnej wodzie przez 5 minut, odciśnij je i wmieszaj do ciepłego ragout, aż się rozpuszczą.

4 godz.

Ostudź i schłodź ragout

Rozprowadź ragout w płytkiej blasze warstwą o grubości najwyżej około 3 cm. Pozwól, aby para nieco uleciała, a następnie wstaw blachę do lodówki w ciągu 2 godzin od ugotowania; przykryj, gdy masa ostygnie. Schładzaj przez co najmniej 3 godziny, aż ragout będzie na tyle zwarte, by dało się równo pokroić. Płytka warstwa stygnie szybciej i łatwiej ją podzielić.

45 min

Uformuj i opanieruj kulki

Pokrój zimne ragout na 40 równych porcji i uformuj z nich zwarte kulki. Wsyp mąkę, roztrzepane jajka i bułkę tartą do osobnych płytkich misek. Obtocz każdą kulkę w mące, zanurz w jajku i pokryj bułką tartą. Ponownie zanurz w jajku i dociśnij drugą warstwę bułki tartej, aby zamknąć panierkę.

30 min

Schłodź opanierowane bitterballen

Ułóż opanierowane kulki w jednej warstwie na tacy i zamroź na 30 minut. Dzięki temu nadzienie stężeje, a panierka lepiej utrzyma się w gorącym oleju. Pozostałe porcje trzymaj w lodówce, gdy smażysz kolejne partie.

20 min

Usmaż i podaj

Rozgrzej olej do 180 °C we frytkownicy lub ciężkim garnku, zostawiając u góry sporo wolnego miejsca. Smaż po 10–12 bitterballen przez około 4 minuty, aż będą ciemnozłote i gorące w środku. Nie przepełniaj garnka, bo temperatura oleju spadnie. Wyjmij je łyżką cedzakową i odsącz na kratce. Podawaj gorące z musztardą i uprzedź, że ragout w środku jest bardzo gorące.

Wskazówki

01

Schłodź do stężenia

Ragout musi być zwarte, aby dało się je równo pokroić. Jeśli zmięknie podczas formowania, ponownie wstaw tacę do lodówki.

02

Utrzymuj stałą temperaturę oleju

Smaż po 10–12 sztuk i przed kolejną partią poczekaj, aż olej ponownie osiągnie 180 °C. Przepełniony garnek może sprawić, że panierka będzie tłusta, a nadzienie będzie nagrzewać się zbyt wolno.

WARTO WIEDZIEĆ

Czy mogę przygotować ragout wcześniej?

Tak. Rozprowadź je w płytkiej blasze, pozwól parze ulecieć i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin. Przechowuj pod przykryciem do stężenia, a kulki formuj i panieruj na zimno.

Częste pytania

Dlaczego bitterballen nie są gorzkie?

Nazwa wiąże się z dawnym zwyczajem podawania ich z bittertje, gorzkim napojem ziołowym. Sama przekąska ma wyraziste nadzienie z wołowego ragout.

Czym bitterballen różnią się od kroketten?

Oba dania mają nadzienie z ragout i chrupiącą panierkę. Bitterballen są małe i okrągłe, a kroketten dłuższe i większe.

Czy mogę przygotować ragout wcześniej?

Tak. Rozprowadź je w płytkiej blasze, pozwól parze ulecieć i wstaw do lodówki w ciągu 2 godzin. Przechowuj pod przykryciem do stężenia, a kulki formuj i panieruj na zimno.

Z czym podawać bitterballen?

Podawaj na gorąco z musztardą, często jako część borrelplank z napojami i słonymi przekąskami.