Bitterballen to małe, okrągłe holenderskie przekąski z chrupiącą panierką i gorącym, wyrazistym nadzieniem z ragout. W tej wersji łopatkę wołową dusi się z bulionem, wodą, liściem laurowym i kwiatem muszkatołowym, a przecedzony płyn zagęszcza zasmażką z masła i mąki. Rozdrobnione mięso, musztarda, pietruszka i żelatyna tworzą zwartą masę, którą po schłodzeniu można pokroić i uformować. Przed smażeniem każdą kulkę dwukrotnie obtacza się w jajku i drobnej bułce tartej. Z podanych ilości powstaje 40 małych przekąsek, podawanych na gorąco z musztardą.
Nazwa nie oznacza gorzkiego smaku. Holenderskie stowarzyszenie językowe Onze Taal wyjaśnia, że dawniej bitterballen jedzono z małym kieliszkiem gorzkiego ziołowego alkoholu, bittertje; później nazwa związała się z borrel, holenderskim spotkaniem przy napojach i przekąskach. Holenderski wykaz niematerialnego dziedzictwa kulturowego opisuje bitterballen jako znaną część takich spotkań, podawaną w domach, kawiarniach i podczas uroczystości. Ich rola jest towarzyska i praktyczna: można je podać dalej i jeść podczas rozmowy.
Bitterbal i kroket mają podobne nadzienie z ragout oraz panierkę, ale różnią się kształtem i okazją. Bitterballen są małe i okrągłe, mieszczą się w kilku kęsach i często trafiają na borrelplank obok musztardy. Kroket jest dłuższy i większy; podaje się go także jako przekąskę lub lunch. W obu przypadkach nadzienie musi być znacznie twardsze niż ragout jedzone łyżką. Chłodzenie sprawia, że masło, mąka i żelatyna tężeje wokół rozdrobnionej wołowiny, dzięki czemu porcje zachowują kształt podczas panierowania.
Duszenie wołowiny zapewnia zarówno miękkie mięso, jak i płyn do ragout. Utrzymuj delikatne pyrkanie, bez gwałtownego wrzenia; po około 3 godzinach łopatka powinna łatwo rozdzielać się widelcem. Przecedź wywar i odmierz 400 ml do sosu. Opisana metoda wykorzystuje bulion wołowy, wodę, liście laurowe i kwiat muszkatołowy, a następnie zagęszcza ragout zasmażką. Gotowanie masła z mąką przez około 5 minut usuwa surowy posmak mąki i tworzy stabilną bazę. Stopniowo wlewaj odmierzoną ilość płynu, cały czas mieszając, aż sos będzie gładki.
Wymieszaj rozdrobnioną wołowinę z gęstym sosem, musztardą ziarnistą, pieprzem i pietruszką. Sześć namoczonych listków żelatyny pomaga ciepłemu ragout stężeć po schłodzeniu. Rozprowadź je w płytkiej blasze zamiast zostawiać w głębokim garnku: cienka warstwa stygnie równiej i łatwiej ją podzielić. Pozwól parze ulecieć i wstaw blachę do lodówki w ciągu 2 godzin od gotowania. Schładzaj przez co najmniej 3 godziny, aż nóż będzie kroił równe kawałki. Nadzienie można przygotować wcześniej i przechowywać pod przykryciem w lodówce.
Pokrój zimne ragout na 40 porcji i z każdej uformuj zwartą kulkę. Mąkę, roztrzepane jajka i bułkę tartą ustaw w oddzielnych płytkich miskach, aby stanowisko do panierowania było uporządkowane. Mąka tworzy suchą powierzchnię, do której przyczepia się jajko, a jajko wiąże bułkę tartą. Druga warstwa jajka i bułki zamyka panierkę i zmniejsza ryzyko jej pęknięcia, gdy nadzienie się rozgrzeje. Jeśli ragout zmięknie podczas formowania, przed dalszą pracą ponownie wstaw tacę do lodówki.
Przed smażeniem zamroź opanierowane kulki na 30 minut. Krótkie schłodzenie pomaga im zachować okrągły kształt, gdy zewnętrzna warstwa staje się chrupiąca. Rozgrzej olej do 180 °C i smaż po 10–12 sztuk przez około 4 minuty, zgodnie z opisaną metodą. Kontroluj temperaturę termometrem i między partiami poczekaj, aż olej znów się nagrzeje. Zbyt duża liczba kulek naraz obniża temperaturę, przez co panierka może nasiąknąć tłuszczem, zanim środek się ogrzeje. Wyjmuj je łyżką cedzakową i odsączaj na kratce, aby para nie zmiękczyła spodu.
Podawaj bitterballen zaraz po usmażeniu z musztardą. Panierka powinna lekko chrupać, a ragout w środku pozostaje bardzo gorące, więc odczekaj chwilę i uprzedź gości. Tradycyjnie są częścią większego zestawu przekąsek do borrel, ale można podać je także jako małą przystawkę. Jeśli przygotowujesz je wcześniej, szybko schłodź ragout i uformowane kulki. Smaż tylko potrzebną ilość, a resztę trzymaj w chłodzie do następnej partii.
Ten przepis opiera się na udokumentowanej holenderskiej metodzie przygotowywania wołowego ragout i jasno opisuje chłodzenie, panierowanie oraz smażenie w domowej kuchni. Efektem są małe kulki z chrupiącą powierzchnią i gładkim, wyrazistym środkiem z wołowiny, a nie przekąska o gorzkim smaku. Zioła i musztarda dodają głębi, nie zagłuszając mięsa. Gdy ragout stężeje, a olej utrzymuje 180 °C, pozostaje staranne porcjowanie i smażenie małymi partiami.