Skip to content
Nederlandse keukenDesserts

Deventer koek – kruidkoek met rogge en honing

Bak Deventer koek met rogge, honing, koekkruiden en sukade volgens een moderne thuisversie op basis van een gepubliceerd molenrecept.

Donkere, compacte Deventer koek met zichtbare stukjes sukade en een afgesneden plak.Hele Deventer koek
1 koek, ongeveer 12 plakkenOpbrengst
25minVoorbereiding
1u 5minBereiding
MakkelijkMoeilijkheidsgraad

Deventer koek – kruidkoek uit de Hanzestad

Een compacte roggekoek met honing, warme specerijen en sukade, als moderne thuisversie van een bekende koek uit Deventer.

Deventer koek is een lange, smalle kruidkoek die verbonden is met de Overijsselse stad Deventer. In historische bronnen duiken vanaf 1417 gemeentelijke voorschriften voor de koek op. Die regels legden bepaalde kenmerken van grote en kleine koeken vast en wijzen op een product dat al vroeg herkenbaar was en volgens vaste afspraken werd gemaakt. Dat is iets anders dan een exact jaar van ontstaan: de geschiedenis van Deventer koek is ouder dan het recept dat vandaag in een keuken wordt gebakken, en het oorspronkelijke product is niet tot één moderne ingrediëntenlijst terug te brengen.

De traditionele koek staat bekend om rogge, honing en specerijen. De commerciële honing- en kruidenmengsels zijn bedrijfsgeheim; ook bakkerij Bussink publiceert de precieze samenstelling niet. De combinatie van honing en een recept zonder vet of ei wordt in verband gebracht met de houdbaarheid van de traditionele koek wanneer die droog wordt bewaard. Daarom wordt dit recept niet gepresenteerd als het geheime recept, een middeleeuwse reconstructie of de enige authentieke manier om Deventer koek te maken.

Deze thuisversie volgt een gepubliceerd recept van Stichting Molen De Lelie. De molen noemt het zelf een benadering voor thuis. De ingrediënten zijn roggemeel, grof volkoren roggemeel, honing, donkere basterdsuiker, water, koekkruiden, bakpoeder, sukade en een snuf zout. Het recept gebruikt water in plaats van de genoemde melkoptie en bakpoeder in plaats van baking soda. De optionele verkruimelde oude ontbijtkoek is weggelaten, zodat de ingrediëntenlijst bij de gekozen uitvoering blijft.

Twee soorten rogge geven het beslag structuur: fijn roggemeel vormt de basis en het grovere volkorenmeel zorgt voor een licht korrelige beet. Honing en donkere basterdsuiker leveren samen de zoetheid. Kleine stukjes sukade geven een frisse, gekonfijte citrustoets. De molen noemt kaneel, nootmuskaat, kruidnagel en kardemom als kruiden. De bron schrijft hiervoor geen afzonderlijke gewichten voor; in deze versie blijft het daarom één afgewogen mengsel in plaats van een zelfbedachte verhouding per specerij.

Verwarm water, honing en suiker rustig in een steelpan tot de suiker is opgelost. Laat het mengsel niet koken. Laat de stroop daarna iets afkoelen: hij moet nog warm zijn, maar niet meer sterk dampen wanneer hij bij de droge ingrediënten gaat. Schenk het water geleidelijk bij het meel en roer tot een dik, samenhangend beslag dat in de vorm kan worden gestreken. Begin met 125 ml water. Gebruik de resterende 25 ml alleen als het beslag te stijf is om goed te mengen; de hoeveelheid hangt af van het meel.

Spatel de fijngehakte sukade door het beslag en schep het in een met bakpapier beklede cakevorm van ongeveer 25 cm lang. Strijk de bovenkant glad. Bak de koek op 170 °C tot het midden stevig is. De molen noemt 60 tot 70 minuten; bakvormen en ovens kunnen verschillen, dus controleer tegen het einde van die periode. Steek een schone houten prikker in het midden. Er mag geen rauw beslag aan blijven kleven. Laat de koek volledig afkoelen in de vorm voordat je hem eruit haalt.

Laat de afgekoelde koek vervolgens bij voorkeur een dag rusten. Volgens de molen wordt de structuur daardoor zachter en gelijkmatiger. Die rusttijd komt boven op de 90 minuten bereiding en baktijd die op de receptkaart staan. Snijd de koek pas na het rusten in plakken; een compacte, nog warme kruim kan makkelijker worden ingedrukt. Serveer de plakken bij koffie of thee. Een eenvoudige presentatie laat de rogge, honing, specerijen en sukade de smaak bepalen.

Deventer koek hoort bij een bredere Nederlandse traditie van kruidige, goed houdbare baksels, maar de naam verwijst specifiek naar Deventer. De bronnen ondersteunen die regionale band en de geheimhouding van de commerciële kruidenmix, niet één recept voor alle varianten. Bewaar de volledig afgekoelde koek afgesloten, droog, koel en donker. Bewaar aangesneden restjes volgens het advies voor cake in de koelkast en vries goed verpakte plakken in als je ze langer wilt bewaren. Laat bevroren plakken voor het serveren ontdooien. Een goed sluitende trommel helpt uitdroging, vocht en vreemde geuren tegen te gaan.

Ingrediënten

Receptkaart

Deventer koek – kruidkoek met rogge en honing

Opbrengst1 koek, ongeveer 12 plakken
Voorbereiding: 25 minBereiding: 65 minTotale tijd: 1 uur 30 min

Droge ingrediënten

Zoetstof

Stroop

Toevoeging

Keukengerei

Bereiding

5 minuten

Verwarm de honingstroop

Doe 125 ml water, honing en donkere basterdsuiker in een steelpan. Verwarm op laag vuur en roer tot de suiker is opgelost. Laat het mengsel niet koken. Haal de pan van het vuur en laat de stroop iets afkoelen. Hij mag nog warm zijn, maar niet meer sterk dampen.

5 minuten

Meng de droge ingrediënten

Meng beide soorten roggemeel in een grote kom met de koekkruiden, het bakpoeder en een snuf zout. Wrijf eventuele klontjes fijn en roer tot het geheel gelijkmatig is verdeeld.

8 minuten

Maak een dik beslag

Schenk de warme stroop al roerend geleidelijk bij de droge ingrediënten. Stop zodra een glad, dik beslag ontstaat. Is het te stijf om goed te mengen, voeg dan beetje bij beetje water toe uit de resterende hoeveelheid van maximaal 25 ml. Het beslag moet zijn vorm behouden en niet vloeibaar worden.

7 minuten

Spatel de sukade erdoor en vul de vorm

Spatel de fijngehakte sukade door het beslag. Bekleed een rechthoekige cakevorm van ongeveer 25 cm met bakpapier en laat het papier iets over de randen hangen. Schep het beslag in de vorm en strijk de bovenkant glad.

60–70 minuten

Bak tot het midden stevig is

Bak de koek 60–70 minuten in een voorverwarmde oven op 170 °C. Controleer het midden met een schone houten prikker; er mag geen rauw beslag aan blijven kleven. Wordt de bovenkant te vroeg donker, dek hem dan losjes af met bakpapier en bak verder.

Afkoelen, daarna ongeveer 24 uur rusten

Laat afkoelen en rusten

Zet de vorm op een taartrooster en laat de koek helemaal afkoelen voordat je hem uit de vorm haalt. Dek hem daarna af en laat hem ongeveer een dag rusten voordat je hem aansnijdt; de molen raadt deze rusttijd aan voor een zachtere, gelijkmatigere structuur.

Tips voor succes

01

Verwarm de stroop rustig

Roer op laag vuur tot honing en suiker zijn opgelost. Laat de stroop niet koken.

02

Voeg water geleidelijk toe

Begin met 125 ml en gebruik alleen zoveel van de maximaal 25 ml extra als nodig is.

03

Gebruik beide soorten rogge

Het gekozen molenrecept combineert roggemeel met grover volkoren roggemeel voor een compacte kruim met wat beet.

04

Laat volledig afkoelen

Een volledig afgekoelde koek laat zich makkelijker uit de vorm halen en snijden.

05

Plan de rusttijd in

De bron raadt aan de koek ongeveer een dag te laten rusten zodat de structuur gelijkmatiger wordt.

Receptvariaties

Deze moderne thuisversie volgt een gepubliceerd molenrecept; de commerciële kruiden- en honingmix voor Deventer koek blijft geheim.

Veelgestelde vragen over de bereiding

ProbleemWat te doen
Het beslag is te stijf om te roeren.Voeg het achtergehouden water beetje bij beetje toe en stop zodra het beslag glad en dik is. Overschrijd de opgegeven bandbreedte niet.
De honingstroop begint te koken.Haal de pan meteen van het vuur. De stroop hoeft alleen warm te worden zodat honing en suiker oplossen.
De bovenkant wordt donker voordat het midden gaar is.Dek de bovenkant losjes af met bakpapier en bak verder. Controleer het midden opnieuw met een schone houten prikker.
De koek kruimelt bij het snijden.Laat hem volledig afkoelen, dek hem af en wacht ongeveer een dag. De warme, compacte kruim kan worden ingedrukt en uit elkaar vallen.
Er blijft rauw beslag aan de prikker kleven.Zet de koek terug in de oven en bak verder. Controleer opnieuw tot het midden stevig is.

Afkoelen en bewaren

Laat de koek volledig afkoelen op een rooster voordat je hem inpakt of bewaart.

Kamertemperatuur

Bewaar de afgekoelde koek afgesloten op een koele, droge en donkere plek, beschermd tegen vocht.

Koelkast

Bewaar aangesneden restjes in een afgesloten bak en eet ze volgens het advies voor aangesneden cake binnen drie dagen op.

Invriezen

Vries goed verpakte plakken maximaal drie maanden in en laat ze voor het serveren ontdooien. Na invriezen kan de kwaliteit wat achteruitgaan.

Veelgestelde vragen