Deventer koek to podłużny, korzenny wypiek z żyta, kojarzony z miastem Deventer w prowincji Overijssel. Niderlandzki słownik ANW opisuje go jako długą, wąską korzenną koek z Deventer. W miejskich przepisach dotyczących jej wytwarzania zachowały się wzmianki sięgające 1417 roku. Regulacje określały cechy dużych i małych wypieków; później je zmieniano, więc nie tworzyły jednego niezmiennego wzorca. To świadczy o rozpoznawalnym produkcie i uporządkowanym rzemiośle. Nie wskazują jednak dokładnej daty powstania ani składu każdej historycznej wersji, dlatego współczesny przepis domowy nie może być przedstawiany jako rekonstrukcja oryginału.
Związek tej specjalności z miastem jest wyraźny, ale konkretna mieszanka przypraw i miodu stosowana w komercyjnym wypieku pozostaje tajemnicą producenta. Historia firmy Jb. Bussink wymienia jako podstawę dawnej koek mąkę żytnią, miód, czystą wodę i przyprawy, a trwałość wiąże z miodem oraz suchym przechowywaniem; ta klasyczna baza nie zawierała jaj ani tłuszczu. Te informacje dotyczą historycznego produktu, a nie szczegółowej receptury z dzisiejszej domowej kuchni. Nie ma jednej publicznej listy proporcji, która wyczerpywałaby wszystkie lokalne wersje.
Ta receptura jest jedną współczesną propozycją do domu, opartą na opublikowanym przepisie Stichting Molen De Lelie. Sam młyn nazywa swoją wersję przybliżeniem, ponieważ oryginalna mieszanka jest tajna. Wybrano z niej mąkę żytnią, grubo mieloną śrutę żytnią pełnoziarnistą, miód, ciemny miękki cukier brązowy, wodę, przyprawy korzenne do wypieków, proszek do pieczenia, kandyzowaną skórkę pomarańczową oraz szczyptę soli. Przepis nie jest recepturą firmy Bussink ani dowodem na dokładny skład koek pieczonej w 1417 roku.
Dwie postacie żyta nadają masie strukturę: drobniejsza mąka stanowi podstawę, a grubo mielone pełne ziarno wnosi lekko wyczuwalną ziarnistość. Miód i ciemny cukier brązowy odpowiadają za słodycz i głęboki kolor. Kawałki kandyzowanej skórki pomarańczowej, nazywanej w niderlandzkim źródle sukade, wprowadzają cytrusowy akcent. Wspomniana przez młyn mieszanka obejmuje cynamon, gałkę muszkatołową, goździki i kardamon. Ponieważ źródło nie podaje osobnych ilości dla każdej przyprawy, pozostają one jedną odważoną mieszanką, bez dopisywania własnych proporcji.
Wodę, miód i cukier należy spokojnie podgrzać w rondelku, tylko do rozpuszczenia cukru. Syropu nie wolno zagotować. Po zdjęciu rondelka z ognia trzeba odczekać, aż płyn lekko przestygnie; powinien być ciepły, ale już mocno nie parować. Wodę warto wlewać do suchych składników stopniowo. Zacząć od 125 ml i użyć najwyżej 25 ml dodatkowej porcji tylko wtedy, gdy gęsta masa jest zbyt sztywna do dokładnego wymieszania. Ilość potrzebnej wody może zależeć od mąki.
Po wmieszaniu drobno posiekanej kandyzowanej skórki pomarańczowej masę należy przełożyć do wyłożonej papierem do pieczenia keksówki o długości około 25 cm i wyrównać wierzch. Wypiek powinien piec się w temperaturze 170 °C przez 60–70 minut. Pod koniec tego zakresu trzeba sprawdzić środek czystym drewnianym patyczkiem: nie powinno pozostać na nim mokrego surowego ciasta. Jeśli wierzch zbyt szybko ciemnieje, można luźno przykryć go papierem do pieczenia na pozostały czas. Po wyjęciu z piekarnika ciasto należy całkowicie ostudzić w formie.
Młyn zaleca pozostawić całkowicie ostudzoną koek na około dobę, aby jej zwarta struktura stała się bardziej wyrównana i miękka. Odpoczynek nie wlicza się do 90 minut podanych jako czas przygotowania i pieczenia na karcie. Wypiek najlepiej kroić dopiero po tym czasie: ciepły, gęsty środek łatwo ścisnąć nożem. Plastry można podawać do kawy lub herbaty, bez niezatwierdzonego dodatku, który odwracałby uwagę od żyta, miodu, przypraw i skórki pomarańczowej.
Deventer koek należy do szerszej niderlandzkiej rodziny korzennych, trwałych wypieków, lecz jej nazwa wskazuje konkretnie na Deventer. Źródła potwierdzają ten regionalny związek i tajemnicę receptury handlowej, ale nie ustanawiają jednego przepisu dla wszystkich odmian. Całkowicie ostudzony bochenek warto szczelnie zamknąć i trzymać w chłodnym, suchym, ciemnym miejscu, z dala od wilgoci. Pokrojone lub pozostałe resztki należy przechowywać zgodnie ze wskazówkami dla otwartego ciasta: do trzech dni w lodówce albo do trzech miesięcy w zamrażarce, dobrze opakowane. Po zamrożeniu jakość może się pogorszyć; przed podaniem plastry trzeba rozmrozić.