In de Ecuadoraanse provincie Manabí wordt cassave niet alleen gekookt of als bijgerecht gefrituurd. Van de wortel wordt fijn zetmeel gemaakt, dat ook in brood en zoet gebak wordt gebruikt. De naam pan de almidón kan naar verschillende baksels verwijzen en legt op zichzelf geen vaste receptuur vast. Hier gaat het om een specifieke versie met hoeveelheden, gepubliceerd door het proefstation Portoviejo van het Ecuadoraanse Nationale Instituut voor Landbouwonderzoek (INIAP). Het is regionaal gebak uit Manabí en geen recept dat heel Ecuador vertegenwoordigt.
Het INIAP-recept heet Pan de dulce de almidón de yuca en vermeldt acht porties. De metrische ingrediënten zijn 454 g cassavezetmeel, 240 ml suiker, twee eieren, 15 ml boter, vanille en gemalen kaneel. Meng het zetmeel, de suiker, de eieren en de boter en kneed het geheel goed. Voeg daarna vier druppels vanille-essence en een snufje kaneel toe. Zodra het deeg glad is, vorm je kleine balletjes en leg je die op een ingevette bakplaat. De bron zegt de oven vijf minuten op 150 °C te verwarmen; schuif de plaat er daarna in en bak 20 minuten zonder de ovendeur te openen. Als serveertemperatuur noemt de bron koud.
De metrische hoeveelheden volgen de door het project goedgekeurde conversies. Suiker blijft een volumemaat, omdat de bron geen gewicht geeft. Een omrekening naar gram zou een niet-onderbouwde stortdichtheid veronderstellen. De oorspronkelijke bronmaten staan in de ingrediëntennotities. INIAP noemt twee eieren, maar geen maat; de keuze voor grote eieren is daarom een redactionele standaardisering. Ook de hoeveelheid boter voor het invetten ontbreekt. Hoewel de bron acht porties vermeldt, geeft ze geen exact aantal balletjes of diameter. Daarom wordt geen stukaantal beloofd.
De vermelding Pan dulce de almidón in het Diccionario de la Cocina Manabita van de Universidad Técnica de Manabí (UTM) beschrijft kleine broodjes van cassavezetmeel, suiker, geraspte harde kaas, eieren, melk, room, boter en zout. Volgens het woordenboek voegen sommigen vanille en gemalen kaneel toe. Hoeveelheden, mengmethode en baktijd ontbreken. Het recept heeft zetmeel, suiker, eieren, boter en mogelijk smaakmakers gemeen met INIAP, maar kaas, melk, room en zout staan niet in de afgewogen formule. De beschikbare bronnen tonen niet aan dat beide vermeldingen dezelfde huiselijke variant bedoelen. Voor een navolgbare bereiding volgen we hier uitsluitend de afgewogen INIAP-formule. De ingrediënten uit het woordenboek worden niet stilzwijgend toegevoegd.
Almidón betekent hier fijn cassavezetmeel. In winkels kan het als tapiocazetmeel worden verkocht, maar het is niet hetzelfde als grover cassavemeel, dat meer vezels bevat. Controleer dat op de verpakking zetmeel staat. De receptenbundel van het proefstation Portoviejo verzamelt alledaagse bereidingen met cassave en laat zien hoe veelzijdig de knol in de regio wordt gebruikt. Dat ondersteunt de regionale duiding, maar bewijst niet dat één institutionele versie de enige oude of onveranderlijke receptuur is.
De volgorde van INIAP blijft behouden: ingrediënten mengen, kneden, smaakmakers toevoegen, kleine balletjes vormen en bakken. De bron rekent vijf minuten voor het opwarmen. Huishoudovens hebben echter niet allemaal even lang nodig om werkelijk 150 °C te bereiken. Daarom blijft die vijf minuten als bronvermelding staan, maar bak je pas zodra de oven de ingestelde temperatuur heeft bereikt. De baktijd blijft 20 minuten. Temperatuur en tijd zijn bekend, maar de bron geeft geen kleur aan als gaarheidskenmerk en noemt geen formaat voor de balletjes. Vorm ze klein en zo veel mogelijk even groot. Omdat er geen rijsmiddel wordt genoemd, voegen we dat niet toe; het deeg hoort niet te rijzen zoals tarwegistdeeg.
Het deeg bestaat uit zetmeel, suiker, eieren en zachte boter. Kneed deze ingrediënten tot een gladde massa en werk daarna de vanille en kaneel er kort door. De bron vermeldt geen vloeistof en die voegen we daarom niet automatisch toe. Kneed eerst grondig, zodat de eieren en boter gelijkmatig door het zetmeel worden verdeeld. Praktische toelichtingen die nodig zijn om de beknopte bron in de keuken uitvoerbaar te maken, zijn herkenbaar redactioneel en worden niet voorgesteld als extra hoeveelheden van INIAP.
Serveer de broodjes pas als ze zijn afgekoeld, want de serveernotitie van INIAP luidt koud. Koffie of een andere drank kan als redactionele suggestie erbij, maar hoort niet bij de bron. Het woordenboek van Manabí vermeldt ook pan de sal de almidón, een apart hartig gebak met kaas, eieren, rijsmiddel, varkensvet en zout. Dat is niet hetzelfde als de zoete versie. Ook het hartige kaasbrood pan de yuca dat elders in het programma wordt beschreven, is een ander gerecht. De bronnen ondersteunen een afgewogen bereiding uit Portoviejo. De regionale herkomst blijft behouden en onbewezen claims worden vermeden.