Kazachstan
Azië Reisgids
Kazachstan beslaat ongeveer 2.724.900 vierkante kilometer en is daarmee het grootste geheel door land omsloten land ter wereld. Het strekt zich uit van de benedenloop van de Wolga en de Kaspische Zee tot het Altajgebergte en de grens met China, en grenst verder aan Rusland, Kirgizië, Oezbekistan en Turkmenistan. Het landschap wordt gedomineerd door steppe, halfwoestijn en woestijn. In het westen ligt de Kaspische Laagte gedeeltelijk beneden zeeniveau; centraal verheft zich de Kazachse Heuvelrug, of Saryarka; in het oosten en zuidoosten stijgen de Altaj, Dzjoengaarse Alatau en Tian Shan met toppen boven 7.000 meter. Grote waterlopen zijn de Irtysj, Oeral, Syr Darja, Ili en Isjim. Het Balkasjmeer is bijzonder omdat het westelijke deel grotendeels zoet en het oostelijke deel zout is. De enorme afstanden, lage gemiddelde bevolkingsdichtheid en ongelijke waterverdeling bepalen waar steden, landbouw en infrastructuur zich konden ontwikkelen.
Het klimaat is uitgesproken continentaal. Winters zijn lang en streng in het noorden en centrum, waar temperaturen onder min 30 graden voorkomen, terwijl zomers in het zuiden en westen boven 40 graden kunnen uitkomen. Neerslag is gering op de vlakten, vaak minder dan 300 millimeter per jaar, maar neemt sterk toe op berghellingen. Smeltwater uit de Tian Shan en Altaj voedt rivieren en irrigatiegebieden, waardoor terugtrekkende gletsjers een direct economisch risico vormen. Het Aralmeer, gedeeld met Oezbekistan, kromp in de twintigste eeuw dramatisch door omleiding van de Syr Darja en Amoe Darja. De Noord-Aral herstelde gedeeltelijk na de bouw van de Kok-Araldam, maar stof en zout uit de droge zeebodem blijven gezondheid en landbouw beïnvloeden. Andere drukpunten zijn droogte in de steppe, overstromingen na snelle sneeuwsmelt, woestijnvorming, luchtvervuiling in industriesteden en waterconflicten rond grensrivieren met China, Rusland, Kirgizië en Oezbekistan.
Bossen bedekken slechts ongeveer vijf procent van het land, vooral in de Altaj, de noordelijke bossteppe en de berghellingen rond Almaty. Het grootste ecosysteem is de Euraziatische steppe, waar graslanden over duizenden kilometers overgaan in drogere halfwoestijn. Deze ruimte ondersteunt tarweteelt, schapen, paarden, runderen en soorten als de saiga-antilope. De saigapopulatie herstelde de afgelopen jaren sterk na stroperij en ziekte-uitbraken, maar haar groei leidt ook tot conflicten met landbouwers. In het zuiden liggen tugai-bossen langs rivieren en zandwoestijnen als Kyzylkum en Muyunkum. Beschermde gebieden omvatten Aksu-Zhabagly, Korgalzhyn en de meren van Saryarka, belangrijke broed- en rustplaatsen voor flamingo’s en andere trekvogels. Landbouw gebruikt enorme oppervlakten maar is klimaatgevoelig: het noorden produceert graan, vooral tarwe, terwijl het zuiden geïrrigeerd katoen, rijst, fruit en groenten teelt. Bodemdegradatie en inefficiënte irrigatie beperken de opbrengsten.
De steppe was eeuwenlang een corridor voor migratie, handel en rijkvorming. Scythische en Saka-groepen, later Hunnen en Turkse confederaties, beheersten routes tussen China, Iran en Europa. Vanaf de dertiende eeuw maakte het gebied deel uit van het Mongoolse Rijk en vervolgens van opvolgerstaten van de Gouden Horde. In de vijftiende eeuw ontstond het Kazachse Kanaat, georganiseerd rond drie grote territoriale en genealogische verbanden, de zhuzes. Toen het kanaat onder druk kwam van Dzjoengaarse invallen en rivaliserende machten, zochten delen bescherming bij het Russische Rijk. Russische controle breidde zich in de achttiende en negentiende eeuw geleidelijk uit en ging gepaard met militaire forten, kolonisatie en verlies van nomadische weidegronden. Opstanden, waaronder die onder Kenesary Kasymov in de jaren 1830 en 1840, werden onderdrukt. Tegen het einde van de negentiende eeuw waren grote aantallen Russische en Oekraïense boeren naar het noorden verhuisd, waardoor het demografische en economische patroon veranderde.
Na de Russische Revolutie werd het gebied onderdeel van de Sovjet-Unie. Gedwongen collectivisatie en confiscatie van vee veroorzaakten tussen 1930 en 1933 een catastrofale hongersnood waarin naar schatting meer dan een miljoen Kazachen stierven en velen naar buurlanden vluchtten. De Sovjetstaat bouwde mijnen, fabrieken, spoorwegen en nieuwe steden en deporteerde tegelijkertijd Duitsers, Koreanen, Tsjetsjenen en andere volken naar Kazachstan. De campagne om “maagdelijke gronden” te ontginnen vergrootte vanaf de jaren vijftig de graanproductie, maar veroorzaakte bodemerosie. Bij Semipalatinsk vonden van 1949 tot 1989 honderden kernproeven plaats, met langdurige gezondheidsschade. Het kosmodroom Bajkonoer werd het centrum van het Sovjetruimteprogramma. Kazachstan verklaarde zich in december 1991 onafhankelijk en deed afstand van het geërfde kernwapenarsenaal. De nieuwe staat centraliseerde de macht, trok buitenlandse olie-investeringen aan en verplaatste de hoofdstad in 1997 van Almaty naar Akmola, later Astana genoemd. Protesten en geweld in januari 2022 leidden tot hervormingsbeloften, maar politieke concurrentie blijft beperkt.
Olie, gas, uranium en metalen vormen de economische kern. De velden Tengiz, Kashagan en Karachaganak leveren het grootste deel van de koolwaterstofexport, terwijl Kazachstan wereldwijd een leidende producent van uranium is. Koper, zink, chroom, ferrolegeringen, steenkool en goud ondersteunen omvangrijke mijnbouw en metallurgie. Graanexport, transport, bouw, financiële diensten en telecommunicatie verbreden de economie, maar blijven sterk verbonden met grondstoffeninkomsten en overheidsinvesteringen. De belangrijkste afzetmarkten en investeerders zijn de Europese Unie, China en Rusland. Pijpleidingen lopen vooral via Rusland naar de Zwarte Zee, waardoor oorlog en sancties kwetsbaarheid hebben blootgelegd. De regering investeert in routes over de Kaspische Zee en de Zuid-Kaukasus, petrochemie, verwerking van kritieke mineralen en hernieuwbare energie. Het IMF verwachtte voor 2026 ongeveer 4,6 procent groei, maar ook inflatie boven tien procent. Hoge prijzen, regionale ongelijkheid, staatsdominantie en beperkte concurrentie temperen de voordelen voor huishoudens.
Kazachstan telt zeventien regio’s en drie steden van republikeinse betekenis: Astana, Almaty en Shymkent. De volkstelling van 2021 registreerde ongeveer 19,19 miljoen inwoners. Volgens het nationale statistiekbureau telde het land op 1 juni 2026 ongeveer 20,58 miljoen inwoners, van wie ruim 13,16 miljoen in steden en ongeveer 7,41 miljoen op het platteland woonden. De bevolkingsdichtheid blijft gemiddeld minder dan acht inwoners per vierkante kilometer, maar de verdeling is zeer ongelijk. Het noorden en oosten hebben veel dunbevolkte, vergrijzende districten; het zuiden rond Shymkent, Turkistan en Almaty groeit snel. Kazachen vormen een duidelijke meerderheid, naast grote Russische, Oezbeekse, Oekraïense, Oeigoerse, Tataarse, Duitse en Koreaanse gemeenschappen. Sinds de onafhankelijkheid zijn veel etnische Kazachen uit China, Mongolië, Oezbekistan en andere landen teruggekeerd, terwijl een deel van de Slavische en Duitse bevolking emigreerde. Urbanisatie, interne migratie en nieuwe regionale grenzen hebben het politieke gewicht naar de zuidelijke en grootstedelijke gebieden verschoven.
Kazachs is de staatstaal en behoort tot de Turkse taalfamilie. Russisch mag grondwettelijk op gelijke voet worden gebruikt in staatsinstellingen en lokaal bestuur en blijft belangrijk in steden, hoger onderwijs, media en interetnische communicatie. De overheid bevordert Kazachs en een geleidelijke overgang naar een Latijns alfabet, maar uitvoering verloopt voorzichtig vanwege praktische en sociale gevoeligheden. De meeste Kazachen zijn cultureel soennitisch moslim; Russen en andere Slavische groepen zijn overwegend orthodox christelijk. Sovjetsecularisering, nomadische gebruiken en moderne religieuze herleving bestaan naast elkaar. De dombra, tweesnarige luit, begeleidt de kui-instrumentale traditie en epische zang. Viltwerk, paardensport, jurtbouw en voedselrituelen verwijzen naar pastorale geschiedenis, terwijl Almaty en Astana centra zijn van hedendaagse kunst, film, popmuziek en architectuur. De nationale cultuurpolitiek probeert de steppeerfenis te versterken zonder de meertalige en Sovjetgeschiedenis volledig uit te wissen.
Het transportnetwerk is ontworpen om continentale afstanden te overbruggen. Spoorlijnen dragen het grootste deel van zware vracht en verbinden China via Dostyk en Khorgos met Rusland, Centraal-Azië en de Kaspische havens Aktau en Kuryk. Het land vormt een belangrijk deel van de Trans-Kaspische Internationale Transportroute, vaak de Middencorridor genoemd, die vracht via de Kaspische Zee, Azerbeidzjan, Georgië en Turkije naar Europa leidt. Wegen zijn verbeterd langs de corridor West-Europa–West-China en tussen grote steden, maar lokale trajecten lijden onder vorstschade en lange onderhoudsafstanden. Astana, Almaty, Shymkent, Aktau en Atyrau hebben belangrijke luchthavens. Stedelijk openbaar vervoer bestaat uit bussen, en Almaty heeft een metro; snelle groei veroorzaakt daar en in Astana congestie en luchtvervuiling. Pijpleidingen, elektriciteitsnetten en digitale verbindingen zijn economisch even belangrijk als wegen. Dorpen in afgelegen steppe- en woestijngebieden hebben echter minder betrouwbare toegang tot zorg, onderwijs en openbaar vervoer.
Kazachstan is lid van de Verenigde Naties, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de Shanghai-samenwerkingsorganisatie, de Euraziatische Economische Unie, de Collectieve Veiligheidsverdragsorganisatie en de Organisatie van Turkse Staten. Het onderhoudt een zogenoemd multivectorbeleid dat relaties met Rusland, China, Europa, Turkije en de Verenigde Staten in evenwicht probeert te houden. Die strategie wordt moeilijker door de oorlog in Oekraïne, sanctieregimes en concurrentie om transportroutes en kritieke grondstoffen. Het land beschikt over land, energie, metalen, landbouwpotentieel en een centrale ligging die in een gefragmenteerde wereldeconomie aan waarde winnen. De structurele beperkingen zijn even duidelijk: waterstress, grondstoffenafhankelijkheid, ongelijke regionale ontwikkeling en een politiek systeem met beperkte verantwoording. Kazachstans toekomstige belang zal afhangen van de mate waarin transit en extractie worden omgezet in binnenlandse verwerking, menselijk kapitaal en veerkrachtige instellingen.
GEOGRAFIE · SAMENLEVING · CONTEXT
Kazachstan: feiten, cijfers en context
Geografie, bevolking, economie, infrastructuur, natuur, cultuur en belangrijke plaatsen in Kazachstan zijn samengebracht in 48 zelfstandig geschreven Nederlandstalige kaarten. Elke kaart dateert de informatie, legt het verband uit en verwijst naar een controleerbare bron.
Auteur en redactionele controle: Redactie Travel S Helper
Laatst bijgewerkt en bronnen gecontroleerd:
Buren en ligging
Een beknopte ruimtelijke oriëntatie, geen politieke grenskaart.
Kazachstan grenst in noord en west over meer dan 7.000 kilometer aan Rusland.China ligt in het oosten.KazachstanKirgizië, Oezbekistan en Turkmenistan liggen in het zuiden.In het zuidwesten heeft het land een lange kust aan de afgesloten Kaspische Zee, zonder toegang tot de wereldzee.
Geselecteerde indicatoren
De recentste beschikbare waarden uit de gebruikte reeks.
Bevolkingsgroei1,2 %
2024, jaarlijkse verandering
Toegang tot elektriciteit100 %
2023, aandeel van de bevolking
Internetgebruik93 %
2023, aandeel van de bevolking
6 kernpunten
Kerngegevens
Naam, hoofdstad, talen, munteenheid en staatsinrichting.
KerngegevensStand 2026
Officiële naam
Republiek Kazachstan
Republiek Kazachstan is de benaming in officiële en diplomatieke documenten.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – KazachstanKerngegevensBestuurlijk centrum
Hoofdstad
Astana
Astana ligt aan de Esil in de noordelijke steppe en werd in 1997 hoofdstad. Monumentale regeringsassen, nieuwe woonwijken en strenge winters kenmerken het snel gegroeide bestuurscentrum.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – KazachstanKerngegevensOfficieel en dagelijks
Talen
Kazachs als staatstaal; Russisch officieel in overheidsgebruik
Kazachs is een Turkse taal en krijgt meer gewicht in onderwijs, media en bestuur. Russisch blijft als stedelijke en interetnische omgangstaal breed gebruikt, naast talen van veel minderheden.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – KazachstanKerngegevensPraktische basisgegevens
Munteenheid, tijd en landcode
tenge (KZT) · UTC+5 in het hele land · +7
Handige basisinformatie voor betalingen, afspraken en internationale communicatie.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – KazachstanKerngegevensBestuurlijke indeling
Territoriaal bestuur
17 regio's en 3 steden met republikeinse status
Astana, Almaty en Shymkent staan bestuurlijk naast de regio's. De enorme oppervlakte en lage bevolkingsdichtheid veroorzaken grote verschillen in afstand en voorziening.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – KazachstanKerngegevensPolitiek stelsel
Staatsvorm
presidentiële republiek
De president heeft sterke uitvoerende bevoegdheden en het politieke systeem is gecentraliseerd. Hervormingen veranderden procedures, maar echte partijconcurrentie blijft beperkt.
Nauwkeurige officiële namen en bestuurslagen helpen kaarten en documenten correct te lezen zonder het land tot één beeld te reduceren.
CIA World Factbook – Kazachstan6 kernpunten
Geografie
Oppervlakte, reliëf, water, kust en regionale ligging.
GeografieWereldbank, 2024
Oppervlakte
2.724.900 km²
De landoppervlakte van Kazachstan bedraagt in de gebruikte referentiereeks 2.724.900 km².
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
Wereldbank – gegevens over KazachstanGeografieGeografie
Kazachse steppe
Een enorme graslandgordel loopt door noord en midden en gaat geleidelijk over in halfwoestijn.
De ruimtelijke structuur verklaart veel verschillen in bewoning, vervoer, landbouw en regionale ontwikkeling.
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
Encyclopaedia Britannica – KazachstanGeografieGeografie
Altaj
Hogere en vochtigere bergen in het oosten dragen bossen, gletsjers en bronnen van de Irtysj.
De ruimtelijke structuur verklaart veel verschillen in bewoning, vervoer, landbouw en regionale ontwikkeling.
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
Wereldbank – landenoverzicht KazachstanGeografieGeografie
Tian Shan
Besneeuwde zuidoostelijke toppen boven Almaty vormen waterreservoir, weidegebied en natuurgevarenzone.
De ruimtelijke structuur verklaart veel verschillen in bewoning, vervoer, landbouw en regionale ontwikkeling.
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
UNESCO – werelderfgoed in KazachstanGeografieGeografie
Kaspische laagte
Westelijke vlakten liggen deels onder zeeniveau en bevatten grote olie- en gasvelden.
De ruimtelijke structuur verklaart veel verschillen in bewoning, vervoer, landbouw en regionale ontwikkeling.
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
CIA World Factbook – KazachstanGeografieGeografie
Ustyurt en woestijnen
Plateaus, zoutvlaktes en zand rond Aral- en Kaspische Zee zijn zeer dunbevolkt.
De ruimtelijke structuur verklaart veel verschillen in bewoning, vervoer, landbouw en regionale ontwikkeling.
Voor werkelijke reistijden zijn reliëf, neerslag en de staat van wegen vaak belangrijker dan de afstand in vogelvlucht.
Ramsar – wetlands in Kazachstan6 kernpunten
Natuur en milieu
Ecosystemen, beschermde gebieden, soorten en klimaatdruk.
Natuur en milieuNatuur en milieu
Saryarka
Steppen en meren van Naurzum en Korgalzhyn beschermen saiga's en enorme aantallen trekvogels.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
Wereldbank – landenoverzicht KazachstanNatuur en milieuNatuur en milieu
Charynkloof
Erosie vormde kleurrijke canyons en relictbos van Sogdische es ten oosten van Almaty.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
UNESCO – werelderfgoed in KazachstanNatuur en milieuNatuur en milieu
Altyn-Emel
Woestijn, bergen, zingende duinen en wilde ezels vormen een groot nationaal park in het Ilibekken.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
CIA World Factbook – KazachstanNatuur en milieuNatuur en milieu
Noordelijke Aralmeer
De Kok-Araldam stabiliseerde een deel van het meer en liet visserij terugkeren terwijl het zuiden krimpt.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
Ramsar – wetlands in KazachstanNatuur en milieuNatuur en milieu
Kaspische Zee
Steur, zeehond en rivierdelta's staan onder druk door olie, vervuiling en sterk dalende waterstand.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
Wereldbank – gegevens over KazachstanNatuur en milieuNatuur en milieu
Saigatrek
Herstellende kuddes hebben open steppe en veilige corridors nodig na stroperij en epidemieën.
Een beschermde status is slechts het begin; beheer, klimaat en het gebruik van hulpbronnen bepalen het resultaat op lange termijn.
Juridische bescherming garandeert geen behoud of vrije toegang; seizoen, beheer en plaatselijke regels blijven bepalend.
Encyclopaedia Britannica – Kazachstan6 kernpunten
Bevolking en samenleving
Demografie, gezondheid, steden, migratie en maatschappelijke diversiteit.
Bevolking en samenlevingWereldbank, 2024
Bevolking
ongeveer 20,6 miljoen
De gebruikte reeks schat de bevolking op ongeveer 20,6 miljoen.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
Wereldbank – gegevens over KazachstanBevolking en samenlevingWereldbank, 2024
Bevolkingsgroei
1,2 % per jaar
De jaarlijkse verandering beïnvloedt rechtstreeks de vraag naar woningen, scholen, zorg, werk en vervoer.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
Wereldbank – gegevens over KazachstanBevolking en samenlevingWereldbank, 2023
Levensverwachting
ongeveer 75 jaar
Deze indicator bundelt gezondheidsomstandigheden en toegang tot basisdiensten, maar toont interne verschillen niet volledig.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
Wereldbank – gegevens over KazachstanBevolking en samenlevingSamenleving
Multi-etnische bevolking
Kazachen vormen de meerderheid naast Russen, Oezbeken, Oekraïners, Oeigoeren, Tataren, Duitsers en anderen.
Landelijke gemiddelden verhullen vaak grote verschillen tussen regio’s, generaties, sociale groepen en stad en platteland.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
UNESCO – werelderfgoed in KazachstanBevolking en samenlevingSamenleving
Groei in het zuiden
Almaty, Shymkent en Turkestan groeien sneller dan veel noordelijke industrie- en landbouwgebieden.
Landelijke gemiddelden verhullen vaak grote verschillen tussen regio’s, generaties, sociale groepen en stad en platteland.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
CIA World Factbook – KazachstanBevolking en samenlevingSamenleving
Nomadisch erfgoed in steden
Veeteelt en genealogie blijven belangrijk terwijl het dagelijks leven sterk stedelijk en Sovjet-modern is.
Landelijke gemiddelden verhullen vaak grote verschillen tussen regio’s, generaties, sociale groepen en stad en platteland.
Een landelijk gemiddelde kan grote verschillen tussen hoofdstad, regionale steden, platteland en sociale groepen verhullen.
Ramsar – wetlands in Kazachstan6 kernpunten
Economie
Productie, grondstoffen, landbouw, handel en structurele risico’s.
EconomieWereldbank, 2024
Bruto binnenlands product
ongeveer 288 miljard US-dollar
Het nominale bbp werd voor het genoemde jaar geraamd op circa ongeveer 288 miljard US-dollar.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
Wereldbank – gegevens over KazachstanEconomieWereldbank, 2024
Economische groei
ongeveer 4,8 %
De reële jaarverandering van het bbp moet samen met inflatie, bevolkingsgroei en economische structuur worden gelezen.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
Wereldbank – gegevens over KazachstanEconomieEconomie
Olie en gas
Tengiz, Kashagan en Karachaganak maken energie de belangrijkste bron van exportinkomsten.
Productiecijfers krijgen pas betekenis naast werkgelegenheid, inkomensverdeling, importafhankelijkheid en milieukosten.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
CIA World Factbook – KazachstanEconomieEconomie
Uranium en metalen
Kazachstan is een leidende uraniumproducent en wint ook koper, chroom, zink, ijzer en goud.
Productiecijfers krijgen pas betekenis naast werkgelegenheid, inkomensverdeling, importafhankelijkheid en milieukosten.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
Ramsar – wetlands in KazachstanEconomieEconomie
Graan en vee
Noordelijke zwarte aarde levert exporttarwe; steppe en woestijn ondersteunen grootschalige beweiding.
Productiecijfers krijgen pas betekenis naast werkgelegenheid, inkomensverdeling, importafhankelijkheid en milieukosten.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
Wereldbank – gegevens over KazachstanEconomieEconomie
Economische verbreding
Logistiek, petrochemie, machines, digitale diensten en verwerking moeten grondstofafhankelijkheid verminderen.
Productiecijfers krijgen pas betekenis naast werkgelegenheid, inkomensverdeling, importafhankelijkheid en milieukosten.
De omvang van een sector moet worden gelezen naast werkgelegenheid, prijzen, invoer, lokale verwerking en inkomensverdeling.
Encyclopaedia Britannica – Kazachstan6 kernpunten
Infrastructuur en digitale verbindingen
Elektriciteit, telecom, havens, luchthavens en binnenlands vervoer.
Infrastructuur en digitale verbindingenWereldbank, 2023
Toegang tot elektriciteit
100 % van de bevolking
De internationale reeks schat de toegang op 100 %; dat zegt nog niets over leveringszekerheid.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Wereldbank – gegevens over KazachstanInfrastructuur en digitale verbindingenWereldbank, 2023
Internetgebruik
93 % van de bevolking
Het aandeel internetgebruikers bedraagt in het recentste beschikbare jaar 93 %.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Wereldbank – gegevens over KazachstanInfrastructuur en digitale verbindingenInfrastructuur
Trans-Kaspische route
Spoor, de haven Aktau en veerboten koppelen China en Centraal-Azië via de Kaukasus aan Europa.
De aanwezigheid van een weg of netwerk zegt nog niet dat de dienstverlening overal betrouwbaar, betaalbaar en het hele jaar beschikbaar is.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Ramsar – wetlands in KazachstanInfrastructuur en digitale verbindingenInfrastructuur
Baikonoer
De door Rusland gehuurde ruimtehaven is historisch belangrijk voor bemande ruimtevaart en satellietlanceringen.
De aanwezigheid van een weg of netwerk zegt nog niet dat de dienstverlening overal betrouwbaar, betaalbaar en het hele jaar beschikbaar is.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Wereldbank – gegevens over KazachstanInfrastructuur en digitale verbindingenInfrastructuur
Lange wegassen
Enorme afstanden en winterweer maken onderhoud tussen China, Rusland en de grote steden veeleisend.
De aanwezigheid van een weg of netwerk zegt nog niet dat de dienstverlening overal betrouwbaar, betaalbaar en het hele jaar beschikbaar is.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Encyclopaedia Britannica – KazachstanInfrastructuur en digitale verbindingenInfrastructuur
Regionale energienetten
Kolen domineren in het noorden; gas, waterkracht, wind en zon groeien in verschillend gekoppelde systemen.
De aanwezigheid van een weg of netwerk zegt nog niet dat de dienstverlening overal betrouwbaar, betaalbaar en het hele jaar beschikbaar is.
Een bestaand netwerk betekent nog geen ononderbroken, betaalbare en regionaal gelijk verdeelde dienstverlening.
Wereldbank – landenoverzicht Kazachstan6 kernpunten
Bestemmingen en onderweg
Steden, landschappen, erfgoed en praktische omstandigheden ter plaatse.
Bestemmingen en onderwegReizen
Almaty
Musea, markten, Sovjet-modernisme en snelle toegang tot Tian Shan maken de vroegere hoofdstad cultureel leidend.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
Wereldbank – gegevens over KazachstanBestemmingen en onderwegReizen
Astana
Eigentijdse architectuur, het Nationaal Museum en de extreme steppeligging tonen een bewust geplande hoofdstad.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
Encyclopaedia Britannica – KazachstanBestemmingen en onderwegReizen
Turkestan
Het mausoleum van Khoja Ahmed Yasawi is een Timoeridisch meesterwerk en belangrijk pelgrimsoord.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
Wereldbank – landenoverzicht KazachstanBestemmingen en onderwegReizen
Charyn en Kolsai
Canyon, bergmeren en dorpen ten oosten van Almaty vragen voldoende reistijd en weersplanning.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
UNESCO – werelderfgoed in KazachstanBestemmingen en onderwegReizen
Mangystau
Kalkkliffen, ondergrondse moskeeën en woestijnplateaus zijn spectaculair maar logistiek veeleisend.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
CIA World Factbook – KazachstanBestemmingen en onderwegReizen
Baikonoer
Bezoek aan het kosmodroom is afhankelijk van vergunningen en lanceerschema's en verloopt via gespecialiseerde organisaties.
Een bestemming wordt begrijpelijker wanneer bekende plaatsen worden verbonden met hun geschiedenis en het dagelijks leven van bewoners.
Vervoer, vergunningen, weer en officiële reisadviezen moeten vlak voor vertrek opnieuw worden gecontroleerd.
Ramsar – wetlands in Kazachstan6 kernpunten
Cultuur en dagelijks leven
Levend erfgoed, eten, muziek, kennis en sociale gewoonten.
Cultuur en dagelijks levenCultuur
Dombra
De tweesnarige luit begeleidt instrumentale küy, epische vertellingen en moderne podiummuziek.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
Encyclopaedia Britannica – KazachstanCultuur en dagelijks levenCultuur
Joertentraditie
Vilt, houten frame en versierde textielen bewaren kennis van mobiele steppegemeenschappen.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
Wereldbank – landenoverzicht KazachstanCultuur en dagelijks levenCultuur
Nauryz
Het lentefeest combineert gemeenschappelijke maaltijden, spel, bezoek en symbolische vernieuwing.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
UNESCO – werelderfgoed in KazachstanCultuur en dagelijks levenCultuur
Keuken
Beshbarmak, baursak, qazy, melkproducten en thee weerspiegelen veeteelt en gastvrijheid.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
CIA World Factbook – KazachstanCultuur en dagelijks levenCultuur
Aitys
Improviserende zangers voeren met dombra een poëtische wedstrijd voor publiek.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
Ramsar – wetlands in KazachstanCultuur en dagelijks levenCultuur
Sovjet- en nationaal erfgoed
Industrie, ruimtevaart, deportatieherinnering en nieuwe staatssymbolen overlappen in steden en musea.
Cultuur is geen vast decor, maar een levende praktijk die gemeenschappen voortdurend vormgeven en doorgeven.
Levende cultuur behoort in de eerste plaats toe aan de gemeenschappen die haar bewaren en veranderen, niet aan de toeristische marketing.
Wereldbank – gegevens over Kazachstan6 tijdvakken
Bepalende momenten in de geschiedenis
Een korte chronologie van processen die belangrijk zijn om het huidige land te begrijpen.
- Steppeculturen en Zijderoute
Saka, Hunnen en vroege Turkse rijken verbonden nomadenland met oasehandel.
- Turkisering en Mongoolse rijken
Islam, karavaansteden en de Gouden Horde vormden taal, macht en handelswegen.
- Kazachs kanaat
Drie hordes organiseerden grote weidegebieden voordat Russische invloed toenam.
- Russische expansie
Forten, kolonisatie, landverlies en bestuur bonden de steppe aan het tsarenrijk.
- Sovjet-Kazachstan
Collectivisatie, hongersnood, deportaties, industrie, kernproeven en ruimtevaart veranderden het land.
- Onafhankelijkheid en grondstoffenstaat
Staatsbouw, verhuizing van de hoofdstad, energieboom en voorzichtige hervorming volgden.
8 hoofdbronnen
Bronnen en grenzen van de gegevens
Officiële databanken en gevestigde naslagwerken voor dit zelfstandig samengestelde Nederlandstalige landenblok.
Cijfers kunnen verschillen door revisies, nationale methoden en snelle veranderingen. Daarom wordt bij elke veranderlijke indicator het referentiejaar genoemd.
- CIA World Factbook – Kazachstan
- Wereldbank – gegevens over Kazachstan
- Encyclopaedia Britannica – Kazachstan
- Wereldbank – landenoverzicht Kazachstan
- UNESCO – werelderfgoed in Kazachstan
- Ramsar – wetlands in Kazachstan
- UNESCO – immaterieel cultureel erfgoed
- FCDO – reisadvies voor Kazachstan
Toegang, gezondheid, vervoer, veiligheid en de bereikbaarheid van afzonderlijke plaatsen kunnen veranderen. Controleer officiële informatie vlak voor vertrek.