Osvetljena Palata argentinskog kongresa i panorama Buenos Ajresa u sumrak

Argentina

Argentina zauzima 2.780.400 kvadratnih kilometara u južnom delu Južne Amerike, između Anda na zapadu i Atlantskog okeana na istoku. Na severu se graniči sa Bolivijom i Paragvajem, na severoistoku sa Brazilom i Urugvajem, dok granica sa Čileom prati više od 5.000 kilometara planinskog venca i spada među najduže međunarodne granice na svetu. Zemlja se proteže od suptropskih nizija oko 22. paralele do Ognjene zemlje i voda Južnog Atlantika. Reljef obuhvata visoke Ande, suvu visoravan Punu, plodne Pampase, močvare Iberá, šumoviti Gran Čako i vetrovite patagonijske stepe. Akonkagva, sa 6.961 metrom, najviša je tačka obe Amerike, dok Laguna del Karbon u Patagoniji leži oko 105 metara ispod nivoa mora. Paraná i Urugvaj obrazuju široki estuar Rio de la Plata, čije su obale postale jezgro najveće urbane i industrijske koncentracije u zemlji.

Velika geografska dužina stvara više klimatskih zona nego što sugeriše uobičajena predstava o Argentini kao zemlji umerene klime. Severni Misiones ima vlažnu suptropsku klimu sa obilnim padavinama, dok je Gran Čako topliji i izrazito sezonski, sa dugim sušnim periodima. Centralni Pampas ima topla leta, sveže zime i promenljive količine kiše, a padavine se smanjuju prema suvom podnožju Anda. Patagonija je hladnija, vetrovita i uglavnom polusušna zato što Andi zadržavaju vlagu sa Pacifika; samo zapadne padine i jezerske oblasti dobijaju obilnije padavine. U planinama temperatura naglo opada sa visinom, a sneg i ledenjaci hrane reke u suvim zapadnim provincijama. Višegodišnje suše, poplave u slivu Parane, toplotni talasi, požari i povlačenje andskih ledenjaka postaju sve važniji za poljoprivredu, proizvodnju energije i snabdevanje vodom. Vetar zonda dodatno isušuje podnožje Anda i povremeno remeti saobraćaj i zdravlje stanovništva.

Ekosistemi se smenjuju od atlantske prašume u Misionesu do subantarktičkih šuma Ognjene zemlje. Gran Čako sadrži suve šume quebracha i jednu od najvećih preostalih kontinentalnih šumskih celina Južne Amerike, ali se brzo pretvara u pašnjake i oranice. Pampas je prvobitno bio travna ravnica izuzetno bogatog zemljišta; intenzivna proizvodnja soje, kukuruza, pšenice i stočne hrane gotovo je potpuno izmenila njegovu prirodnu vegetaciju. Močvare Iberá u provinciji Korijentes čuvaju velike površine trske, laguna i sezonski poplavljenih pašnjaka, dok Valdesovo poluostrvo i patagonijska obala imaju važna staništa morskih sisara i ptica. Zaštićena područja obuhvataju Nacionalni park Iguasu, lednička polja Los Glaciaresa i planinske parkove severozapada, ali su upravljanje požarima, fragmentacija staništa i sukobi oko korišćenja vode trajni problemi. Širenje poljoprivrede donelo je izvozne prihode, ali je povećalo eroziju, hemijsko opterećenje i pritisak na ruralne zajednice.

Pre dolaska Evropljana, prostor današnje Argentine naseljavale su raznolike zajednice: Guarani na severoistoku, Dijagiti i druge poljoprivredne grupe na severozapadu, nomadski narodi Pampasa i Patagonije, kao i zajednice povezane sa Andima i državom Inka. Španci su u 16. veku osnivali gradove iz pravca Perua, Paragvaja i Atlantika, ali je kolonijalna kontrola dugo ostala neujednačena. Buenos Ajres je postao sedište Vicekraljevstva Rio de la Plata 1776, čime je njegova luka dobila veću političku i trgovinsku težinu. Majska revolucija 1810. srušila je lokalnu vicekraljevsku vlast, a nezavisnost je proglašena 9. jula 1816. Usledile su decenije sukoba između centralista i federalista, provincijskih kaudilja i trgovačkih elita Buenos Ajresa. Ustav iz 1853. postavio je federalni okvir, ali je nacionalna vlast učvršćena tek krajem 19. veka, posle vojnih pohoda koji su potisnuli starosedelačke narode sa Pampasa i iz Patagonije.

Između 1880. i Prvog svetskog rata, izvoz žitarica, mesa i vune, zajedno sa britanskim kapitalom u železnice i luke, pretvorio je Argentinu u jednu od najbogatijih ekonomija po stanovniku. Milioni doseljenika, pre svega iz Italije i Španije, promenili su demografiju gradova i oblikovali radnički pokret. Politički sistem se postepeno otvorio nakon izborne reforme 1912, ali su vojni udari od 1930. prekinuli kontinuitet institucija. Huan Peron, izabran 1946, izgradio je masovni pokret zasnovan na sindikatima, socijalnim pravima, industrijalizaciji i snažnoj izvršnoj vlasti. Sukob peronizma i njegovih protivnika obeležio je naredne decenije. Vojna diktatura od 1976. do 1983. vodila je „Prljavi rat“, tokom kojeg su hiljade ljudi nestale, a poraz u ratu za Malvine 1982. ubrzao je njen kraj. Obnovljena demokratija opstala je uprkos hiperinflaciji, dužničkim krizama i slomu konvertibilnog kursa 2001–2002.

Savremena privreda ostaje jedna od najraznovrsnijih u regionu, ali njena proizvodna snaga koegzistira sa ponavljanim makroekonomskim krizama. Argentina je veliki izvoznik soje i prerađevina, kukuruza, pšenice, govedine i vina, a poseduje razvijene prehrambene, automobilske, farmaceutske i tehnološke sektore. Ležište Vaka Muerta u Neuquénu svrstava zemlju među države sa najvećim nekonvencionalnim rezervama nafte i gasa, dok severozapadne slane ravnice privlače ulaganja u litijum. Usluge, uključujući softver, poslovne procese i kreativne industrije, imaju sve veći izvozni značaj. Svetska banka je za 2025. procenila rast realnog BDP-a od oko 4,4 odsto posle duboke recesije, ali visoka inflacija, promenljive devizne kontrole, javni dug i pad realnih prihoda ostaju centralni rizici. Dobiti od izvoza nisu ravnomerno raspoređene: metropolitanska oblast, poljoprivredno jezgro i energetske provincije imaju znatno bolje mogućnosti od delova severa i udaljene Patagonije.

Argentina je federalna republika sa 23 provincije i Autonomnim Gradom Buenos Ajresom, koji ima status ravnopravan provincijama u mnogim ustavnim pitanjima. Nacionalni popis 2022. registrovao je 46.044.703 stanovnika, dok su međunarodne procene za 2025. bile nešto niže, oko 45,9 miliona, što pokazuje koliko metodologija i migraciona kretanja mogu uticati na savremene obračune. Više od devet desetina stanovništva živi u urbanim sredinama. Šire područje Buenos Ajresa ima daleko najveću koncentraciju ljudi, privrede i političkog uticaja, dok su Kordoba, Rosario, Mendoza, Tukuman i La Plata važni regionalni centri. Patagonijske provincije imaju velike površine i malu gustinu, a severozapad i severoistok beleže više stope siromaštva i slabije javne usluge. Društvo je oblikovano evropskom imigracijom, starosedelačkim zajednicama, migracijama iz susednih država i novijim doseljavanjem iz drugih delova Latinske Amerike, Azije i Afrike.

Španski je dominantan jezik, sa prepoznatljivim rioplatenskim izgovorom i upotrebom oblika „vos“, ali se u zemlji govore i kečua, gvarani, mapuče i drugi autohtoni jezici, kao i jezici migrantskih zajednica. Kulturni život najvidljivije spaja evropske, kreolske i južnoameričke tradicije. Tango je nastao u lučkim četvrtima Buenos Ajresa i Montevidea krajem 19. veka, a kasnije je postao urbana umetnička forma sa složenom muzikom, plesom i poezijom. Književnost Horhea Luisa Borhesa, Hulija Kortasara, Adolfa Bioja Kasaresa i savremenih autora učinila je Buenos Ajres jednim od velikih izdavačkih centara španskog jezika. U unutrašnjosti su folklorni oblici kao čakarera i samba argentina povezani sa regionalnim identitetima, dok kultura gauča ostaje važna u književnosti i simbolici, iako je savremeno stočarstvo tehnološki i tržišno potpuno drugačije od sveta opisanog u „Martinu Fjeru“.

Saobraćajna mreža odražava centralizaciju zemlje. Većina glavnih puteva i železničkih pravaca zrakasto se usmerava prema Buenos Ajresu i lukama donje Parane. Argentina ima jednu od najdužih železničkih mreža u Latinskoj Americi, ali veliki deo sistema koristi se prvenstveno za teret ili radi sa ograničenim kapacitetom; prigradski vozovi i metro u Buenos Ajresu svakodnevno prevoze veliki broj putnika. Kompleks luka Rosario–San Lorenso ključan je za izvoz žitarica i uljarica, dok Buenos Ajres, Bahija Blanka i Nekoečea obrađuju kontejnere, energente i poljoprivredni teret. Aerodrom Ezeiza služi kao glavno međunarodno čvorište, a unutrašnje vazdušne veze imaju poseban značaj zbog velikih udaljenosti. U ruralnom severu, planinskom zapadu i Patagoniji kvalitet puteva, digitalnih veza i javnog prevoza znatno varira, pa infrastrukturna ulaganja često određuju da li nova rudarska i energetska proizvodnja donosi šire regionalne koristi.

Argentina je članica Ujedinjenih nacija, G20, Mercosura i više latinoameričkih institucija, a njena poljoprivredna, energetska i nuklearno-tehnološka baza daje joj uticaj veći od demografskog udela u svetskoj populaciji. Sa Čileom sarađuje na andskim prelazima i antarktičkoj logistici, dok sa Brazilom održava strateško partnerstvo unutar južnoameričke trgovine. Istovremeno, država polaže pravo na Malvinska ostrva, Južnu Džordžiju i Južna Sendvička ostrva, koja su pod britanskom upravom, i zadržava teritorijalne zahteve na Antarktiku pod režimom Antarktičkog ugovora. Njeni glavni unutrašnji zadaci ostaju stabilizacija valute i javnih finansija, smanjenje siromaštva, modernizacija infrastrukture i pretvaranje prihoda od litijuma, gasa, hrane i znanja u dugoročnu produktivnost. Buduća težina Argentine zavisiće manje od same veličine resursa nego od sposobnosti institucija da ciklične izvozne dobitke pretvore u stabilan razvoj i uravnoteženiji federalni sistem.

Statični geografski i društveni profil

Argentina — činjenice, brojke i kontekst

Pregled 48 sadržajnih činjenica o geografiji, stanovništvu, ekonomiji, infrastrukturi, prirodi, kulturi i najvažnijim destinacijama države Argentine. Svaka kartica povezuje osnovni podatak sa kontekstom, referentnom godinom i izvorom.

Autor i urednička provera: Redakcija Travel S Helper

Poslednje ažuriranje i provera izvora: 26. jul 2026.

Glavni gradBuenos Ajrespolitičko i administrativno središte

Stanovništvo45.851.378Svetska banka, 2025.

Površina2.780.400 km²Svetska banka, 2023.

BDP683,10 mlrd. USDSvetska banka, 2025.

Regionalne veze

Shematski prikaz susedstva, bez crtanja političkih granica.

Čile Bolivija Argentina Paragvaj Brazil i Urugvaj

Argentina deli Ande sa Čileom, sliv La Plate sa Paragvajem, Brazilom i Urugvajem, a njena ostrvska i antarktička potraživanja imaju poseban međunarodni status.

Odabrani pokazatelji

Poslednje dostupne vrednosti: Svetska banka.

Rast stanovništva0,34%

2025, godišnja promena

Pristup struji98,4%

2024, udeo stanovništva

Korišćenje interneta89,7%

2024, udeo stanovništva

6 činjenica

Osnovni podaci

Državno uređenje, glavni grad, jezici i praktični identitet zemlje.

Nazad na vrh ↑

Osnovni podacivažeće 2026.

Zvaničan naziv

Republika Argentina

Argentina je suverena država čije se puno ime koristi u ustavnim i diplomatskim tekstovima.

Državno uređenje i međunarodni status treba proveravati u važećim zvaničnim izvorima.

CIA World Factbook — Argentina

Osnovni podacivažeće 2026.

Glavni grad

Buenos Ajres

Buenos Ajres je političko i administrativno središte države.

Glavni grad nije nužno jedini privredni, istorijski ili kulturni centar.

CIA World Factbook — Argentina

Osnovni podaciustavni status

Zvanični i radni jezici

Španski je de facto glavni jezik; gvarani, kečua, mapudungun, qom, wichí i drugi autohtoni jezici imaju regionalnu upotrebu i različite oblike pokrajinskog priznanja

Službeni status postoji uporedo sa regionalnim, manjinskim i svakodnevnim jezicima.

Jezička praksa može se znatno razlikovati između institucija, gradova i ruralnih oblasti.

CIA World Factbook — Argentina

Osnovni podacivažeće 2026.

Valuta, vreme i pozivni broj

Argentinski pezos (ARS) · UTC−3 · +54

Valuta je Argentinski pezos (ARS), vreme UTC−3, a pozivni broj +54.

Plaćanje, kurs, internet i mobilne usluge treba proveriti neposredno pre putovanja.

CIA World Factbook — Argentina

Osnovni podacivažeće 2026.

Administrativna podela

23 pokrajine i Autonomni Grad Buenos Ajres

Teritorijalna organizacija obuhvata 23 pokrajine i Autonomni Grad Buenos Ajres.

Stariji izvori mogu koristiti raniju administrativnu podelu.

CIA World Factbook — Argentina

Osnovni podacivažeće 2026.

Državni identitet

Federalna predsednička republika

Pokrajine imaju sopstvene ustave i široke nadležnosti; Argentina polaže pravo na Foklandska/Malvinska ostrva, Južnu Georgiju i Južna Sendvička ostrva, kojima upravlja Ujedinjeno Kraljevstvo.

Nacionalni prosek ne pokazuje velike razlike između glavnog grada, sekundarnih centara i udaljenih ruralnih zajednica.

CIA World Factbook — Argentina

6 činjenica

Geografija

Površina, granice, reljef, vode i klimatske zone.

Nazad na vrh ↑

Geografija2023.

Površina

2.780.400 km²

Argentina zauzima 2.780.400 km² kopna i unutrašnjih voda prema izabranoj statističkoj seriji.

Reljef, granice i kvalitet saobraćaja važniji su od same površine za realno vreme putovanja.

Svetska banka — Argentina Data

Geografijaprofil

Položaj

Južni deo Južne Amerike, između Anda, Atlantika i sliva La Plate

Južni deo Južne Amerike, između Anda, Atlantika i sliva La Plate. Ovu činjenicu treba čitati u regionalnom, istorijskom i savremenom kontekstu države.