Franse recepten

Flan pâtissier

Een klassieke Franse flan met een aparte deegkorst en een hoge vanillecustard van melk en room, gebonden met maïszetmeel, gebakken tot een donker gevlekte bovenkant en volledig gekoeld voor nette plakken.

Franse recepten
Delen
Flan pâtissier — getoond met een zichtbare doorsnede
Voorbereiding 35 minuten
Bereiding 65 minuten
Totale tijd 430 minuten
Opbrengst 1 hoge flan van 20 cm, in 8 plakken
Overzicht

Flan pâtissier — hoge vanillecustard in pâte brisée

Flan pâtissier is een banketbakkersflan die wordt bepaald door twee aparte structuren: een deegkorst en een hoge custard die met ei en maïszetmeel wordt gebonden. Het is geen crème caramel, die zonder deegkorst met karamel wordt gemaakt, en ook geen far breton, waarbij de bloem door het volledige beslag zit. Hier blijft de pâte brisée duidelijk apart van de vanillevulling.

De ronde vorm van 20 cm moet minimaal 4,5 cm hoog zijn. Rol gekoelde pâte brisée met boter uit tot ongeveer 2,5 mm en bekleed bodem en zijkanten strak. Van de 320 g gekocht deeg blijft ongeveer 280 g in de uiteindelijke korst; circa 40 g afsnijdsels wordt weggegooid en telt niet mee in de voedingswaarden. Een koeltijd van 30 minuten helpt de hoge deegwand stevig te blijven wanneer de hete custard erin gaat.

De custard bestaat uit volle melk, room, eieren, suiker, maïszetmeel en vanille. Melk en room worden met een vanillestokje tot net aan de kook gebracht. Eieren, suiker en maïszetmeel worden afzonderlijk glad geklopt. Daarna wordt de hete zuivel geleidelijk toegevoegd en gaat alles terug in de pan. Verwarm onder voortdurend kloppen tot ongeveer 95 °C en laat 1 minuut doorkoken; de custard moet glanzend en dik zijn en duidelijke gardesporen achterlaten die langzaam dichtlopen.

Na vullen wordt de flan 55 minuten op 190 °C gebakken. De bovenkant hoort diep bruin te worden met kenmerkende donkere vlekken, maar het midden moet glad en vochtig blijven. Controleer minimaal 71 °C in het koudste centrale punt. Daarna volgt 60 minuten afkoelen op een rooster en 240 minuten koelkastkoeling bij 4 °C of lager. Pas die lange koeling geeft de warme zachte custard de nette, gladde banketbakkerssnede die bij flan pâtissier hoort.

Succespunten

Succespunten

  • Houd de beklede deegkorst koud tot het vullen zodat de hoge rand bestand is tegen de hete custard.
  • Breng de custard tijdens het voorkoken tot ongeveer 95 °C en laat kort doorkoken terwijl je blijft kloppen; onvoldoende verhit zetmeel geeft later een te losse kern.
  • Bak tot de bovenkant werkelijk donkere vlekken heeft en het centrum veilig 71 °C bereikt, en koel daarna de volledige vier uur vóór het snijden.
Ingrediënten

Ingrediënten

Deegkorst

  • 320 g gekoelde pâte brisée met boter, gekocht deeg — Rol uit en bekleed de vorm; ongeveer 280 g blijft in de uiteindelijke korst en circa 40 g afsnijdsels wordt weggegooid en niet meegerekend in de voedingswaarden.

Vanillecustard

  • 750 ml volle melk — Volledig verwerkt.
  • 250 ml slagroom met ongeveer 30–35% vet — Volledig verwerkt.
  • 200 g heel ei zonder schaal, ongeveer 4 grote eieren — Volledig verwerkt.
  • 180 g fijne kristalsuiker — Volledig verwerkt.
  • 80 g maïszetmeel — Volledig verwerkt.
  • 5 g vanillestokje, 1 stokje, opengesneden en uitgeschraapt — Het merg blijft in de custard; de peul wordt na het trekken verwijderd en telt niet mee in de voedingswaarden.
Bereiding

Bereiding

Bereiding

  1. Bekleed de vorm. Rol de gekoelde pâte brisée uit tot ongeveer 2,5 mm dik en bekleed een ronde vorm of ring van 20 cm die minimaal 4,5 cm hoog is. Snijd de rand bij en laat ongeveer 280 g deeg in de korst. De laag moet overal ongeveer 2,5 mm dik zijn, minstens 4,5 cm tegen de zijkant omhoog komen en geen scheuren hebben.

  2. Koel de deegkorst. Zet de beklede vorm 30 minuten in de koelkast bij 4 °C of lager. De korst moet stevig en koud zijn en de zijwand rechtop blijven staan.

  3. Verwarm de zuivel. Doe melk, room en het opengesneden uitgeschraapte vanillestokje in een steelpan en breng net aan de kook, ongeveer 95–100 °C. Verwijder de peul. De zuivel moet de eerste kook bereiken en duidelijk naar vanille ruiken zonder aan te branden.

  4. Maak de eibasis. Klop eieren met suiker en klop daarna het maïszetmeel er volledig glad door. Werk ongeveer 5 minuten. Er mogen geen zichtbare zetmeelklontjes overblijven.

  5. Kook de custard voor. Klop de hete zuivel geleidelijk door het eimengsel, giet alles terug in de pan en verwarm op middelhoog vuur terwijl je continu klopt. Breng tot ongeveer 95 °C en laat 1 minuut doorkoken. De custard moet dik en glanzend zijn en duidelijke gardesporen achterlaten die langzaam dichtlopen. Blijf voortdurend kloppen zodat de ei-rijke massa niet aanbrandt.

  6. Vul de korst. Verwarm de oven voor op 190 °C. Giet de hete dikke custard in de koude korst tot ongeveer 5 mm onder de deegrand en strijk het oppervlak vlak. De vulling moet egaal zijn zonder over te lopen.

  7. Bak de flan. Bak 55 minuten op 190 °C. Controleer minimaal 71 °C in het koudste centrale punt. De bovenkant moet diep bruin zijn met karakteristieke donkere vlekken; het midden moet gezet maar niet droog zijn.

  8. Laat op een rooster afkoelen. Zet de flan in de vorm 60 minuten op een rooster. Hij moet stoppen met stomen en de custard moet stabiel genoeg zijn om te verplaatsen zonder heen en weer te golven.

  9. Koel volledig door. Dek af en zet 240 minuten in de koelkast bij 4 °C of lager. Haal pas daarna uit de vorm en snijd. De custard moet volledig koud zijn en in gladde, nette plakken snijden terwijl de deegbodem duidelijk apart blijft.

Praktische aanwijzingen

Praktisch

Praktische aanwijzingen

Snijd pas na de volledige vier uur koelkastkoeling. Gebruik een schoon scherp mes voor elk van de acht hoge punten.

Praktische aanwijzingen

Voor vooruitwerken kun je de flan een dag eerder maken, het volledige afkoel- en koelschema volgen en daarna afgedekt bij 4 °C of lager bewaren.

Praktische aanwijzingen

Gebruik binnen 3 dagen. Warm de hele flan niet opnieuw op; 15–20 minuten buiten de koelkast maken een losse plak zachter zonder de custard opnieuw los te maken.

Praktische aanwijzingen

Zelfgemaakte pâte brisée kan het gekochte deeg vervangen wanneer er na het bekleden nog ongeveer 280 g deeg in een laag van 2,5 mm in de vorm zit. Gebruik vloeibare vanillevervangers alleen in een vooraf afgemeten hoeveelheid en niet op gevoel.

Problemen oplossen

Custard loopt uit een aangesneden plak — het zetmeelmengsel heeft niet lang genoeg gekookt, de baktijd was te kort of de vier uur koelen is ingekort.

Problemen oplossen

Deegrand zakt in — de korst was warm bij het vullen of te dun uitgerold; houd 2,5 mm dikte en de volledige 30 minuten koeling aan.

Problemen oplossen

Bovenkant blijft bleek — bak iets langer en bescherm zo nodig de deegrand; het oppervlak hoort donkere vlekken te ontwikkelen zonder het midden uit te drogen.

Voedingswaarde per portie

Voedingswaarde per portie

  • Portiegrootte1 plak, 1/8 flan
  • Calorieën458 kcal
  • Koolhydraten54 g
  • Eiwit9 g
  • Vet23 g
  • Vezels1 g
  • Natrium229 mg
Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen: Ei; Melk; Gluten (tarwe)

Het koudste punt van de gebakken eicustard moet minimaal 71 °C bereiken.

Zet na 60 minuten afkoelen op een rooster in de koelkast bij 4 °C of lager; laat de custard in totaal niet langer dan 2 uur op kamertemperatuur staan.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Waarom wordt de custard vóór het bakken gekookt?

Maïszetmeel bindt betrouwbaar pas na voldoende verhitting; het voorkoken geeft de hoge vulling genoeg stevigheid voordat hij in de deegkorst de oven ingaat.

Waarom is de bovenkant zo donker?

Donkere vlekken horen bij banketbakkersflan, maar moeten samengaan met een gladde vochtige binnenkant en zijn geen reden om het centrum uit te drogen.

Afsluiting

Afsluiting

  • Resultaat: acht hoge plakken met een afzonderlijke pâte brisée-bodem, gladde vanillecustard en een diep gebruinde, gevlekte bovenkant.
  • Beslissende techniek: bind de custard volledig op het fornuis, giet hem heet in een koude hoge korst en geef de gebakken flan daarna de volledige vier uur koelkastkoeling.