Franse nationale gerechten

Soupe à l’oignon gratinée

Diep gebruinde uien in runderbouillon en witte wijn, afgewerkt met geroosterd stokbrood en Gruyère en gegratineerd onder sterke bovenwarmte.

Franse nationale gerechten
Delen
Soupe à l’oignon gratinée — getoond in een kookpan
Voorbereiding 25 minuten
Bereiding 85 minuten
Totale tijd 110 minuten
Opbrengst 6 ovenvaste kommen van ongeveer 450 ml
Introductie en overzicht

Soupe à l’oignon gratinée — Franse gegratineerde uiensoep

Soupe à l’oignon gratinée draait om geduld met de uien en om het contrast tussen de bouillon onderin en het gegratineerde brood met kaas bovenop. De uien worden niet alleen zacht gemaakt: ze garen langzaam tot diep amberbruin, waardoor de geroosterde zoetheid en hartige diepte ontstaan die een bleke, dunne uiensoep mist. Droge witte wijn maakt vervolgens het aanbaksel los voordat runderbouillon er een echte soep van maakt.

De topping is een afzonderlijk onderdeel van de techniek. Geroosterd stokbrood vormt een stevige drager voor de kaas en voorkomt dat het brood meteen in de bouillon wegzakt; geraspte Gruyère smelt en kleurt daarna onder sterke bovenwarmte. Het doel is een borrelende, gebruinde kaaskorst boven een nog vloeibare uiensoep, niet een dikke kaassaus die door de pan is geroerd.

Omdat elke portie in een eigen hittebestendige kom wordt afgewerkt, vraagt ook het serveren aandacht. Zet de kommen voor het gratineren op een stabiele bakplaat met opstaande rand en houd er rekening mee dat ze na de grill gevaarlijk heet blijven. Bij dit gerecht is de waarschuwing voor brandwonden net zo praktisch als de bruine kaaskorst aantrekkelijk is.

Sleutels voor een diepe gratinée

Sleutels voor een diepe gratinée

  • Geef de uien de volledige bruiningstijd.
  • Laat de wijn inkoken voordat de bouillon erbij gaat, zodat hij niet overheerst.
  • Gratineer alleen in kommen die expliciet ovenvast zijn.
Ingrediënten

Ingrediënten

Soep

  • 1200 g gele uien — gepeld en dun gesneden
  • 60 g ongezouten boter
  • 25 g gewone tarwebloem
  • 200 ml droge witte wijn — bevat sulfieten
  • 1500 ml natriumarme runderbouillon — bereid met selderij
  • 6 g fijn zout
  • 2 g zwarte peper — versgemalen

Gratintopping

  • 300 g stokbrood — in 12 plakken
  • 240 g Gruyère — grof geraspt
Bereiding

Bereiding

Bereiding

  1. Bruin de uien diep. Smelt de boter in de zware pan, voeg uien en zout toe en bak 45 minuten op middellaag vuur; roer vaker naarmate ze donkerder worden. De uien zijn zacht, sterk geslonken en diep amberbruin zonder zwarte verbrande plekken.

  2. Gaar de bloem. Strooi de bloem erover en roer 2 minuten. De bloem is volledig opgenomen en er zijn geen droge witte plekken meer.

  3. Blus af met wijn. Schenk de wijn erbij, schraap de bodem grondig los en laat ongeveer 5 minuten inkoken. Het aanbaksel is in de vloeistof opgelost en de wijn is ongeveer tot de helft gereduceerd.

  4. Laat de soep zacht koken. Voeg bouillon en peper toe en laat 20 minuten onafgedekt zacht koken bij ongeveer 90–95 °C. De bouillon smaakt geïntegreerd en niet scherp naar wijn, en de uien blijven herkenbare slierten.

  5. Rooster het brood. Rooster de plakken stokbrood 8 minuten op 180 °C. De oppervlakken zijn droog en licht goudbruin, terwijl het midden stevig genoeg blijft om te drijven.

  6. Vul de kommen. Zet zes ovenvaste kommen van 450 ml op een bakplaat met opstaande rand en verdeel in ongeveer 5 minuten de hete soep erover; leg op elke kom twee sneetjes brood en 40 g Gruyère. Het brood bedekt het grootste deel van het oppervlak en de kaas ligt er gelijkmatig op.

  7. Gratineer veilig. Zet de bakplaat ongeveer 5 minuten onder sterke bovenwarmte. De kaas is volledig gesmolten, borrelt en is plaatselijk bruin zonder zwart te verbranden.

Serveren

Praktisch

Serveren

Serveer onmiddellijk op hittebestendige onderborden en waarschuw dat zowel kom als kaas extreem heet zijn.

Vooraf bereiden

Maak de uiensoepbasis tot 2 dagen vooraf, koel snel terug en bewaar in de koelkast. Rooster het brood en rasp de kaas apart. Stel de kommen pas vlak voor het serveren samen en gratineer dan.

Bewaren en opwarmen

Zet soepbasis of restjes binnen 2 uur in de koelkast en gebruik binnen 3–4 dagen. Verwarm de soep opnieuw tot 74 °C voordat brood en kaas erop gaan. In een volledig samengestelde restkom wordt het brood zachter.

Vervangingen

Kippenbouillon geeft een lichter resultaat dan runderbouillon maar houdt de methode intact. Een vergelijkbare stevige smeltkaas kan werken, maar smaakt anders dan Gruyère.

Problemen oplossen

Problemen oplossen

  • Bleke, dunne soepDe uien zijn gestopt vóór diepe bruining of de bouillon heeft niet lang genoeg zacht gekookt. Geef de uien meer tijd en voltooi de volledige suddertijd.
  • Verbrande kaas boven lauwe soepDe soep was te koel toen de kom onder de grill ging. Verwarm de soep goed heet voordat je de kom opbouwt, zodat de korte gratineertijd voldoende is.
Voedingswaarde per portie

Voedingswaarde per portie

  • Portiegrootte1 ovenvaste kom, ongeveer 450 ml (1 van 6)
  • Calorieën518 kcal
  • Koolhydraten48,8 g
  • Eiwit23,0 g
  • Vet23,4 g
  • Vezels4,9 g
  • Natrium1235 mg
Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen en voedselveiligheid

Allergenen: Melk, gluten (tarwe), selderij, sulfieten.

Hete soep en gratinkommen vormen een risico op brandwonden. De bouillon bevat selderij, het brood gluten, de kaas melk en de wijn sulfieten. Zet restjes binnen 2 uur in de koelkast en verwarm opnieuw tot 74 °C.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Hoe donker moeten de uien zijn?

Streef naar diep amberbruin over de hele massa, niet naar zwarte randen. De diepte van de soep ontstaat in deze fase.

Kunnen de kommen vooraf worden gegratineerd?

Nee. Bewaar soep, toast en kaas apart en gratineer pas direct voor het serveren.

Afsluiting

Afsluiting

  • Resultaat: Diepe uienbouillon onder een borrelende, gebruinde Gruyèrekorst.
  • Doorslaggevende techniek: Bruin de uien geduldig en gratineer pas wanneer de soep al goed heet is.