India

India beslaat 3.287.263 vierkante kilometer en vormt het grootste deel van het Zuid-Aziatische subcontinent. Het land grenst in het westen aan Pakistan, in het noorden aan China, Nepal en Bhutan en in het oosten aan Bangladesh en Myanmar; in het zuiden liggen de Arabische Zee, de Indische Oceaan en de Golf van Bengalen. Inclusief de eilandengroepen bedraagt de kustlijn ruim 7.500 kilometer. De Himalaya en Karakoram sluiten de noordrand af, waarna de brede Indo-Gangetische vlakte zich uitstrekt van Punjab tot Assam en Bengalen. Ten zuiden daarvan ligt het oude Deccanplateau, begrensd door de West- en Oost-Ghats. De Tharwoestijn bepaalt het droge noordwesten, terwijl de delta’s van de Ganges-Brahmaputra, Mahanadi, Godavari, Krishna en Kaveri dichtbevolkte landbouwgebieden vormen. De Andamanen en Nicobaren liggen ver in de Golf van Bengalen; Lakshadweep bestaat uit lage koraaleilanden in de Arabische Zee.

Het klimaat wordt sterk door de moesson gestuurd, maar hoogte, breedtegraad en afstand tot zee zorgen voor scherpe verschillen. De zuidwestmoesson levert tussen juni en september het grootste deel van de jaarlijkse regen, eerst aan Kerala en de West-Ghats en later aan de noordelijke vlakten. Meghalaya behoort tot de natste regio’s ter wereld, terwijl Rajasthan en Ladakh zeer droog zijn. De winters zijn mild in het zuiden, maar kunnen streng zijn in de Himalaya en koel op de noordelijke vlakten. Voor de moesson bereiken hittegolven in delen van noordelijk en centraal India geregeld temperaturen boven 45 graden. Tropische cyclonen treffen vooral de oostkust, al worden ook Gujarat en de Arabische Zee vaker geraakt. Overstromingen, droogte, luchtvervuiling, terugtrekkende gletsjers en grondwateruitputting zijn onderling verbonden problemen; de grootste druk ontstaat waar snelle verstedelijking samenvalt met kwetsbare rivierbekkens en een onregelmatiger regenseizoen.

Bossen en boomrijke landschappen lopen uiteen van Himalayaanse naaldwouden en salbossen tot droge teakbossen, mangroven en tropisch regenwoud in de West-Ghats, het noordoosten en de Andamanen. Het India State of Forest Report 2023 plaatste bos- en boombedekking samen op iets meer dan een kwart van het geografische oppervlak, al omvat die maatstaf ook plantages en bomen buiten natuurlijke bossen. De West-Ghats, de oostelijke Himalaya en delen van Indo-Birma zijn mondiale biodiversiteitshotspots. Beschermde gebieden bieden leefruimte aan tijgers, Aziatische olifanten, neushoorns, leeuwen en talrijke endemische soorten. Tegelijk worden ecosystemen versnipperd door wegen, mijnbouw, stuwdammen en stadsuitbreiding. Landbouw gebruikt meer dan de helft van het land en varieert van geïrrigeerde tarwe en rijst in Punjab en Uttar Pradesh tot katoen, suikerriet, gierst, thee, koffie en specerijen. De spanning tussen voedselzekerheid, boereninkomen, watergebruik en natuurbehoud is daardoor structureel.

De vroegste stedelijke beschaving van Zuid-Azië ontwikkelde zich vanaf ongeveer 2600 v.Chr. in de Indusvallei, met geplande steden als Harappa en Mohenjodaro. In het tweede millennium v.Chr. verspreidden Indo-Arische talen en Vedische tradities zich over het noorden, naast oudere Dravidische en andere culturele systemen. Vanaf de zesde eeuw v.Chr. ontstonden boeddhisme en jaïnisme, waarna het Mauryarijk onder Ashoka in de derde eeuw v.Chr. een groot deel van het subcontinent verenigde. Het Guptarijk bevorderde tussen de vierde en zesde eeuw wetenschap, literatuur en kunst, terwijl in Zuid-India dynastieën als de Chola’s maritieme netwerken naar Zuidoost-Azië onderhielden. Vanaf de dertiende eeuw bestuurden sultanaten vanuit Delhi grote noordelijke gebieden. Het Mogolrijk, gesticht in 1526, combineerde militaire centralisatie met Perzische hofcultuur, lokale elites en een groeiende belastingbureaucratie.

Europese handelscompagnieën bereikten de kusten vanaf de zestiende eeuw. De Britse Oost-Indische Compagnie verwierf na de Slag bij Plassey in 1757 steeds meer territoriale en fiscale macht. Na de opstand van 1857 nam de Britse kroon het bestuur rechtstreeks over. Spoorwegen, kanalen en een gecentraliseerde administratie verbonden het koloniale rijk, maar dienden vooral militaire controle en export. Het Indian National Congress, antikoloniale bewegingen en leiders als Mohandas Gandhi, Jawaharlal Nehru en B.R. Ambedkar brachten massapolitiek, burgerlijke ongehoorzaamheid en constitutionele onderhandelingen samen. De onafhankelijkheid op 15 augustus 1947 ging gepaard met de deling in India en Pakistan, grootschalig geweld en miljoenen vluchtelingen. India werd op 26 januari 1950 een republiek met een federale grondwet. De eerste decennia kenden staatsgeleide ontwikkeling; economische liberalisering vanaf 1991 versnelde integratie in mondiale markten en veranderde de stedelijke middenklasse.

India behoort inmiddels tot de grootste economieën ter wereld. De reële groei lag in het begrotingsjaar 2024/25 rond 6,5 procent, gedragen door diensten, investeringen, binnenlandse consumptie en digitale infrastructuur. Informatietechnologie, zakelijke diensten, farmacie, voertuigen, raffinage, staal en textiel zijn belangrijke sectoren. Landbouw levert een kleiner aandeel van het bbp dan vroeger, maar biedt nog steeds werk aan een groot deel van de beroepsbevolking en blijft politiek gevoelig. Productiebeleid probeert elektronica, halfgeleiders, defensie en hernieuwbare energie uit te breiden. De baten van groei zijn ongelijk: hightechcorridors rond Bengaluru, Hyderabad, Pune en de regio Delhi contrasteren met informele arbeid, lage landbouwproductiviteit en achterstand in delen van centraal en oostelijk India. Miljoenen mensen zijn uit extreme armoede gekomen, maar inkomenszekerheid, werk voor jongeren, onderwijsniveau en toegang tot gezondheidszorg blijven sterk verschillen per staat en sociale groep.

De federatie bestaat uit 28 staten en acht unieterritoria, met bevoegdheden verdeeld tussen de Unie en deelstaatregeringen. De volkstelling van 2011 registreerde 1.210.854.977 inwoners en blijft de laatste volledig gepubliceerde nationale telling. De geplande telling van 2021 werd uitgesteld; een nieuwe digitale volkstelling is in 2026 begonnen en moet in 2027 afgerond worden. Internationale projecties plaatsten de bevolking in 2025 op ongeveer 1,46 miljard, waardoor India het bevolkingsrijkste land ter wereld is. Ongeveer een derde tot iets meer dan een derde woont in stedelijke gebieden, afhankelijk van de definitie, maar metropoolregio’s groeien veel sneller dan het nationale gemiddelde. Uttar Pradesh telt meer inwoners dan de meeste landen, terwijl Himalayastaten en eilandgebieden dun bevolkt zijn. Vruchtbaarheid is landelijk tot rond vervangingsniveau gedaald, maar varieert sterk; zuidelijke staten vergrijzen sneller dan delen van de Gangesvlakte.

De grondwet erkent 22 geplande talen. Hindi in Devanagari is de officiële taal van de Unie en Engels blijft in bestuur, hoger onderwijs, rechtspraak en handel zeer belangrijk; deelstaten gebruiken hun eigen officiële talen, waaronder Bengali, Marathi, Tamil, Telugu, Gujarati, Kannada, Malayalam, Punjabi en Odia. Hindoeïsme is de grootste religie, maar India huisvest ook een van de grootste moslimbevolkingen ter wereld en belangrijke christelijke, sikh-, boeddhistische, jaïnistische en zoroastrische gemeenschappen. Culturele productie is niet één nationale traditie, maar een gelaagd systeem van klassieke en volkse vormen. De Tamil-literatuur heeft een geschiedenis van meer dan twee millennia, terwijl Hindustaanse en Carnatische muziek verschillende klassieke systemen ontwikkelden. Filmindustrieën in Hindi, Telugu, Tamil, Malayalam en andere talen bereiken een massaal publiek. Architectuur, literatuur en dagelijks ritueel tonen voortdurend de wisselwerking tussen regionale identiteit, religie, kaste, migratie en modern burgerschap.

India beschikt over een van ’s werelds grootste vervoerssystemen. Indian Railways beheert ongeveer 68.000 kilometer aan routes en vervoert dagelijks miljoenen reizigers; elektrificatie en speciale goederencorridors hebben het netwerk de afgelopen jaren gemoderniseerd. Meer dan 146.000 kilometer nationale snelwegen verbinden industriële corridors, havens en steden, maar verkeersveiligheid en onderhoud blijven grote problemen. De twaalf grote centrale havens en talrijke deelstaathavens verwerken olie, kolen, containers en bulkgoederen; Mundra en Nhava Sheva behoren tot de belangrijkste containerknooppunten. Het aantal operationele luchthavens is sinds 2014 sterk gegroeid, naast grote hubs in Delhi, Mumbai, Bengaluru, Hyderabad en Chennai. Metro’s rijden in steeds meer steden, terwijl bussen, autoriksja’s en informele vervoersvormen het dagelijks verkeer domineren. De kwaliteit van lokale wegen, riolering en openbaar vervoer blijft veel ongelijker dan de zichtbare nationale megaprojecten suggereren.

India is lid van de Verenigde Naties, de G20, de Wereldhandelsorganisatie, BRICS, de Shanghai-samenwerkingsorganisatie en de Quad, en speelt een centrale rol in Zuid-Aziatische instellingen, hoewel regionale samenwerking vaak door politieke rivaliteit wordt beperkt. Het land onderhoudt strategische banden met zowel westerse machten als Rusland en presenteert zich als vertegenwoordiger van ontwikkelingslanden. Zijn toekomstige gewicht berust op demografie, technologie, productiecapaciteit en de ligging aan belangrijke zeeroutes. Daar staan uitdagingen tegenover die geen louter technische oplossing hebben: banen moeten sneller groeien dan de beroepsbevolking, steden moeten leefbaarder worden en water- en energiesystemen moeten een warmer klimaat aankunnen. De mate waarin federale groei wordt vertaald in betere menselijke ontwikkeling per staat zal bepalen of India’s schaal vooral bestuurlijke druk blijft of een duurzame bron van mondiale invloed wordt.