Bu tarif, hazır marine edilmiş çaçayı taze sebzelerle sunan soğuk bir salatadır. Romanya’da yayımlanan bir servis önerisinden uyarlanmıştır; evde hazırlanan salatanın kendisi kayıtlı ürünün sertifikasına sahip değildir. Kullanılan ürün, Avrupa Birliği’nde TSG olarak tescillenen Sardeluță marinată’dır. Ad, belirli bir ürün tarifini korur; bu nedenle tarifte balığın kimliğini başka bir türle değiştirmiyoruz.
Tescilli ürün başlı başına bir hazırlık olarak satılır ve ayçiçek yağı çeşidi de dâhil olmak üzere belirlenmiş çeşitleri vardır. Bu salata için soğukta saklanan, etiketi Sardeluță marinată STG adını, ayçiçek yağı çeşidini ve Romanya geleneğine göre üretildiğini belirten ürünü seçin. TSG, ürünün geleneksel özelliklerini korur; tek bir coğrafi bölgeden gelmesi gerektiği anlamına gelmez. Uygun etiketi olmayan bir pakete tescilli adı veya işareti atfetmeyin.
Türkçede bu balığın adı “çaça” olarak kullanılır; Tarım ve Orman Bakanlığının su ürünleri mevzuatında da çaça balığı adı geçer. Buradaki çaça, sardalya değildir. Bu nedenle başlık ve malzeme listesi, balığı daha bilinen başka bir türe benzetmek yerine kendi adıyla tanımlar. Sardeluță marinată STG ürün adı ise tescilli Romence biçimiyle korunur; Türkçe açıklama yalnızca balığın ve servisin ne olduğunu anlatır.
Hazır ürünü yıkamayın, evde yeniden marine etmeyin ve ambalajdaki saklama talimatlarını atlamayın. Ambalaj kapalıyken ve açıldıktan sonra soğukta muhafaza koşulları değişebilir; üreticinin verdiği sıcaklık ve tüketim süresine uyun. Fazla ayçiçek yağını yalnızca salatanın dibinde birikmesini önleyecek kadar süzdürün. Kalan yağı ölçüsüz bir sos gibi eklemek yerine ambalaj üzerindeki talimatlara göre saklayın veya kullanın.
Tarifin diğer malzemeleri miktarlarıyla belirlenmiştir: 250 g kiraz domates, 50 g körpe yapraklı marul, bir orta boy avokado, bir limon, 5 ml sızma zeytinyağı ve dört dilim kızarmış ekmek. Bu miktarlar iki porsiyon içindir. Zeytinyağı ölçülüdür; balığın üzerinde zaten ayçiçek yağı bulunur. Tuz eklemeden önce tüm salatanın tadına bakın, çünkü marine ürünün tuz ve asit düzeyi çeşide göre değişebilir.
Marulu yıkadıktan sonra tamamen kurutmak, limon suyunun kâsede incelmesini önler. Domatesleri ikiye bölün ve avokadoyu servis zamanına yakın dilimleyin. Limonu ayrı bir kaba sıkıp çekirdekleri ayıklayın. Ekmek dilimlerini önceden kızartıp hazır edin, ancak çıtırlığını koruması için salatayla birleştirmeyin. Bu kısa hazırlık düzeni, salatayı çabucak birleştirip bekletmeden sunmanızı sağlar.
İki porsiyon için 200 gram marine çaça, 250 gram kiraz domates ve 50 gram marul kullanılır; avokado, limon ve ölçülü zeytinyağı bunlara eşlik eder. Dört dilim kızarmış ekmek ayrı hazırlanır. Salatada ek bir tuz miktarı yoktur; balığın salamurası ve marinadı yeterince tuzlu olabilir. Önce sebze ve balığı birlikte tadın, sonra gerekirse lokmaları daha fazla marul, avokado veya ekmekle dengeleyin. Bu yaklaşım tarifte yeni bir malzeme ya da miktar eklemeden lezzeti ayarlamayı sağlar.
Geniş bir kâsede marul, domates ve avokadoyu limon suyu ile ölçülü zeytinyağıyla nazikçe harmanlayın. Önce tadına bakın; çaçayı en son ekleyip ezmeden karıştırın veya üstüne yerleştirin. Salatayı ve kızarmış ekmeği hemen masaya götürün. Ekmek servis anına kadar ayrı kalırsa daha çıtır olur; salata da bekledikçe suyunu daha az salar.
Yemeğin adı, Romence tescilli Sardeluță marinată STG ifadesini korur. Ürün, başı ve iç organları ayıklanmış çaçadan hazırlanır; sardalya değildir. Üç kayıtlı ürün çeşidi şarap sosu, ayçiçek yağı ve acılı ayçiçek yağıdır. Buradaki tarif yalnızca ayçiçek yağı çeşidini kullanır. Salata bu ürünle hazırlanan bir ev sunumudur; ürünün tescili salata tarifini kapsamaz.
Avokado kullanmıyorsanız yerine 50 g daha körpe marul ekleyebilirsiniz. Böylece salatanın dengesi korunur ve marine çaça ana malzeme olmaya devam eder. Başka balık türleri bu tarifte onaylanmış bir ikame değildir; farklı bir hazır marine balık kullanılırsa yemek tescilli Sardeluță marinată STG salatası olarak adlandırılmamalıdır.
Salatayı limonu ekledikten hemen sonra soğuk servis edin. Ürünün açılmamış ambalajını etikette belirtiliyorsa buzdolabında tutun; açtıktan sonra artan balığı gecikmeden uygun biçimde kapatıp soğutun ve üreticinin açıldıktan sonraki talimatlarına uyun. Birleştirilmiş salatayı oda sıcaklığında bekletmeyin; artan bozulabilir malzemeleri de hızla buzdolabına kaldırın. En iyi doku için ekmeği ve salatayı ayrı tutarak yalnızca servis edeceğiniz miktarı hazırlayın.