Zeeuwse bolus to słodki drożdżowy wypiek z Zelandii, prowincji w południowo-zachodniej części Niderlandów. Miękkie ciasto pszenne wałkuje się na długie wałki, obtacza w ciemnym brązowym cukrze z cynamonem i zwija w niską spiralę. Podczas krótkiego pieczenia cukier się rozpuszcza i tworzy błyszczącą, lepką warstwę. Wierzch pozostaje miękki i kleisty, a środek jest delikatny, o strukturze drożdżowego pieczywa. Cukier z cynamonem otacza ciasto z zewnątrz; nie stanowi nadzienia pomiędzy zwojami. Holenderska nazwa pozwala odróżnić ten regionalny wypiek od cynamonowych bułeczek znanych z innych tradycji.
Zeeuwse bolus można znaleźć w piekarniach Zelandii, a piekarze różnią się sposobem formowania i obtaczania ciasta. Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstał obecny kształt ani kto przygotował go po raz pierwszy. Regionalna organizacja dziedzictwa Zeeuwse Ankers wskazuje na możliwy wpływ kultury kulinarnej Żydów sefardyjskich, którzy migrowali z Hiszpanii i Portugalii pod koniec XVI wieku. Jest to prawdopodobny związek historyczny, a nie potwierdzona data wynalezienia ani dowód na autorstwo jednej osoby. Również w samej Zelandii nie ma jednej, powszechnie obowiązującej proporcji cukru czy metody skręcania wypieku.
W innych częściach Niderlandów słowo bolus może oznaczać także wypiek o odmiennym kształcie lub składzie. Ten przepis dotyczy spiralnej wersji z Zelandii: drożdżowego ciasta chlebowego obtoczonego z zewnątrz cukrem i cynamonem, zwiniętego i krótko upieczonego. Nie istnieje jedna obowiązująca receptura dla wszystkich piekarni; mogą się różnić mieszanka cukru, stopień zrumienienia i wielkość spirali. Ta wersja domowa opiera się na opublikowanym przepisie Zeeland.com i zachowuje jego podstawowe składniki oraz technikę. Nie należy traktować jej jako jedynej poprawnej formy wypieku.
Ciasto przygotowuje się z mąki pszennej, cukru, połowy jajka, soli, świeżych drożdży, wody i mleka. Najpierw składniki miesza się i wyrabia przez 2 minuty. Następnie dodaje się masło i wyrabia jeszcze 4 minuty. Ciasto dzieli się na 11 porcji po około 80 g i pozostawia na 20 minut. Każdą porcję rozwałkowuje się na wałek długości około 30 cm, lekko zwilża wodą i obtacza w mieszance ciemnego brązowego cukru z cynamonem. Wałek zwija się w zwartą, niską spiralę, a uformowane sztuki pozostawia jeszcze na 5 minut przed pieczeniem.
Wypieki piecze się w temperaturze 225 °C przez około 7 minut. Cukier powinien się rozpuścić i błyszczeć wokół ciasta, a środek ma być upieczony, lecz nie suchy ani twardy. Czas jest krótki; nie należy przedłużać pieczenia tylko po to, by uzyskać ciemniejszy kolor. Po wyjęciu z piekarnika blachę trzeba od razu odwrócić, aby bolusy odkleiły się od papieru, zanim syrop cukrowy zastygnie. Gorący, stopiony cukier może poważnie poparzyć. Należy założyć rękawice kuchenne, pracować nad szeroką powierzchnią odporną na wysoką temperaturę i nie dotykać syropu ani gorących wypieków gołymi dłońmi.
W Zelandii Zeeuwse bolus jada się często do kawy. Po przekrojeniu w poziomie na płaskim spodzie można rozsmarować masło. Taką formę podania opisuje Zeeuwse Ankers; „z masłem” w nazwie odnosi się do dodatku przy podaniu, a nie do nadzienia ukrytego wewnątrz spirali. Do ciasta przeznacza się 25 g masła, a oddzielne 75 g podaje się jako ilość do serwowania, czyli około 7 g na sztukę. Ta druga ilość jest redakcyjną, możliwą do dostosowania propozycją domową, ponieważ źródło nie podaje dokładnej wagi masła do podania. Przed posmarowaniem wypiek powinien przestygnąć do temperatury pokojowej lub pozostać lekko ciepły.
Przepis daje 11 sztuk o masie około 80 g każda. Łączna masa składników ciasta przed stratami podczas pracy wynosi około 890 g, więc po podziale na 11 części każda zbliża się do wielkości porcji zbliżonej do wskazanej w źródle. Dlatego w karcie ustalono uzysk 11 sztuk, a masę każdej określono jako przybliżoną. Ilość cynamonu to 48 ml: odpowiada czterem niderlandzkim łyżkom stołowym o pojemności 12 ml każda, zgodnie z zatwierdzoną dla tego projektu miarą. Nie należy zastępować jej polską łyżką o nieokreślonej pojemności ani przeliczać objętości na gramy bez potwierdzonej gęstości cynamonu.
Pierwszy odpoczynek ciasta, trwający 20 minut, oraz pięciominutowa przerwa po uformowaniu pełnią różne funkcje. Pierwsza pomaga rozluźnić ciasto, aby łatwiej było wałkować je na wałki bez silnego kurczenia. Druga następuje po skręceniu spiral i jest krótka, podczas gdy piekarnik osiąga wymaganą temperaturę. W tej metodzie nie czeka się na podwojenie objętości ciasta, jak w niektórych wypiekach drożdżowych. Niewielka ilość wody pomaga cukrowi z cynamonem przylgnąć do powierzchni. Wałek należy zwilżyć lekko; nadmiar wody może rozpuścić cukier przed włożeniem blachy do piekarnika.
Podczas obracania blachy i oddzielania wypieków należy zachować ostrożność. Zaraz po wyjęciu z piekarnika założyć rękawice kuchenne i odwrócić gorącą blachę nad czystym papierem do pieczenia albo szeroką powierzchnią odporną na wysoką temperaturę. Bolusy oddzielić, gdy syrop jest jeszcze płynny, a następnie pozostawić do ostygnięcia. Nie sprawdzać temperatury powierzchni dotykiem. Do podania każdą sztukę przekroić w poziomie i posmarować masłem płaski spód. Kawa jest regionalnym dodatkiem, ale nie należy do składników ani etapów przygotowania.