Axoa de veau — Baskisch kalfsvlees met paprika en Piment d’Espelette
Axoa de veau wordt geassocieerd met Frans Baskenland en in het bijzonder met Espelette. Recepten verschillen in het gebruik van tomaat, ham, wijn of bouillon, maar een herkenbare kern keert terug: kalfsvlees in kleine stukken, paprika en ui, zachte bereiding en Piment d’Espelette. In deze versie wordt kalfsschouder met de hand in blokjes van 1,5 cm gesneden en worden tomaat en wijn weggelaten, zodat de combinatie van paprika en kalfsvlees centraal blijft.
De groenten worden zacht gezweet en niet donker aangebraden. Zodra ze glanzen en mals zijn, gaat het kalfsvlees erbij en wordt het alleen verhit tot de buitenkant zijn rauwe uiterlijk verliest en hier en daar licht kleurt. Precies 200 ml water is genoeg om zacht te stoven zonder van de axoa een algemene stoofpot met veel saus te maken.
Na 40 minuten onder deksel gaat het deksel eraf en wordt het vocht teruggebracht tot een dun laagje rond vlees en groenten. Piment d’Espelette AOP wordt met beschermde naam genoemd omdat juist dat product is gespecificeerd. Een generieke chilipeper kan warmte toevoegen, maar krijgt daarmee niet de AOP-identiteit. Het eindresultaat hoort mals en veilig gegaard te zijn, terwijl de paprika nog duidelijk deel uitmaakt van de textuur en niet verdwijnt in een tomatensaus.


