Mote pillo is een warm gerecht van gekookte mote, zachte witte maïskorrels, met eieren. De Asociación de Chefs del Ecuador noemt het een van de meest emblematische gerechten van Azuay en schrijft dat het ook in Cañar en Loja wordt gewaardeerd. De vereniging plaatst de oorsprong in Azuay en publiceert een gestandaardiseerd recept. Daarom classificeert dit programma het als een gedocumenteerd regionaal gerecht, niet als een nationaal gerecht met één recept dat overal in Ecuador hetzelfde wordt gemaakt.
Het gerecht hoort bij een bredere familie van mote-bereidingen. Ecuador Travel noemt mote pillo en mote sucio onder de traditionele gerechten op de markten van Cuenca en plaatst mote in de eettradities van Azuay. Bij mote pillo worden de korrels met ei gemengd; mote sucio wordt bereid met gekruid vet uit de pan waarin varkensvlees is gebakken; mote pata is een soep. De gedeelde basis maakt ze niet onderling uitwisselbaar: elk gerecht heeft een eigen naam en methode.
Dit recept volgt de gestandaardiseerde werkwijze van de Asociación de Chefs del Ecuador, teruggebracht van acht naar vier porties. De oorspronkelijke formule combineert gekookte mote met achiote-olie, witte ui, eieren, zout en melk. De toeristische gids van de gemeente Cuenca vermeldt een andere huiselijke versie met reuzel, bosui, melk, eieren en zout, en zegt dat het gerecht goed samengaat met gebakken of geroosterd varkensvlees. Dit zijn gedocumenteerde varianten, geen universele ingrediëntenlijst.
Begin met gekookte mote. In Ecuador wordt die meestal kant-en-klaar op markten verkocht; elders is goed uitgelekte hominy uit blik een praktische vervanger. Door af te spoelen verwijder je de verpakkingsvloeistof en door goed uit te lekken voorkom je dat het eimengsel waterig wordt. Laat gekoelde korrels tijdens de voorbereiding iets op temperatuur komen. Gebruik geen droge maïs voor deze snelle panbereiding: gedroogde mote moet eerst weken en lang koken. De korrels moeten zacht zijn maar hun vorm behouden. Zo hecht het ei aan de afzonderlijke korrels in plaats van dat de pan een maïspap wordt.
Een kleine hoeveelheid achiote-olie verspreidt kleur en smaak door het gerecht. Verwarm de olie zacht met fijngesneden witte ui tot de ui glazig wordt. Laat hem zacht worden zonder te bruinen. Voeg gekookte mote toe en schep voorzichtig om met de ui zodat de korrels gelijkmatig warm worden. Als de pan droog wordt, is een lepel water genoeg; te veel olie maakt het gerecht zwaar.
Klop de eieren vlak voor het bakken, giet ze over de warme mote en zet het vuur lager. Schep het mengsel voorzichtig om in plaats van krachtig te roeren. Zo blijven veel korrels heel en ontstaan zachte stukjes ei. Bak tot de eieren gestold zijn en het midden 71 °C bereikt, volgens de FDA-richtlijn voor eiergerechten. Het mengsel moet smeuïg maar gaar zijn, zonder vloeibare plekken. Zachte hitte helpt daarbij en voorkomt droge eieren.
Voeg de melk tegen het einde toe, net genoeg om het mengsel smeuïg te houden. Sommige lokale beschrijvingen noemen quesillo of verse kaas, terwijl het gestandaardiseerde recept van de vereniging geen kaas vermeldt. Daarom is queso fresco hier een optionele afwerking: je kunt de eenvoudigere formule volgen of aan tafel wat kaas toevoegen. Bosui, avocado en ají zijn mogelijke bijgerechten, maar bepalen het gerecht niet.
Serveer mote pillo warm als ontbijt of als bijgerecht. De Cuenca-gids noemt het vooral bij gebakken of geroosterd varkensvlees; een eenvoudige schaal met kaas en ají kan ook. Houd de bijgerechten apart zodat de mote centraal blijft. Zet restjes binnen twee uur in een ondiepe, afgesloten schaal in de koelkast, gebruik ze binnen drie tot vier dagen en warm het eiergerecht op tot 74 °C.