Skip to content
Hollanda mutfağıTatlılar

Hollanda usulü kirazlı tart

Kersenvlaai, ince mayalı taban üzerinde koyu kiraz dolgusu ve tereyağlı kırıntılarla birlikte pişen Hollanda tartıdır.

Limburg usulü yuvarlak tartta altın rengi kırıntılar; kesit, parlak kiraz dolgusunu ve ince mayalı tabanı gösteriyorHollanda usulü kirazlı tart (Kersenvlaai)
1 adet 24 cm vlaai, yaklaşık 10–12 dilimPorsiyon sayısı
50dkHazırlık
25dkPişirme süresi
OrtaZorluk

Güney Hollanda’dan ince mayalı tabanlı bir tart

Kersenvlaai, ince ve hafif tatlı mayalı hamurun üzerinde parlak kiraz dolgusu ile tereyağlı kırıntıları bir araya getirir; katmanlar birlikte pişer.

Kersenvlaai, Hollanda’nın güneyindeki Limburg eyaletiyle ilişkilendirilen meyveli bir vlaai türüdür. Yapısı yüksek bir kekten farklıdır: ince ve yuvarlak tatlı mayalı hamur sağlam bir taban oluşturur, ortasına bol meyve yerleştirilir ve üst katman tartla birlikte pişer. Bu tarifte tanıdık hamur şeritleri yerine tereyağlı kırıntılar kullanılır. Hollandaca vlaai sözcüğü belirli bir iç harcı veya süslemeyi değil, bölgesel tartlardan oluşan geniş bir grubu anlatır. Kirazlı türün adı kersenvlaai olarak korunur; Türkçe açıklama yemeğin yapısını tarif eder.

Tarif, Heel Holland Bakt ve MAX Vandaag tarafından yayımlanan ev tipi bir tarifi izler. Hamurda tereyağı, süt, yaş maya, yumurta, un, şeker ve az miktarda tuz bulunur. Bir kavanozdan 350 g meyve ve 300 ml su gelir; meyve eklenmeden önce su mısır nişastasıyla koyulaştırılır. Üst katman tereyağı, un, şeker, puding tozu ve kabartma tozuyla hazırlanır. Hamurun ve kırıntıların yapısını korumak için bileşenlerin miktarları kullanım aşamalarına göre ayrılmıştır. Kaynak, kiraz çeşidini veya kavanozdaki ürünün şekerli olup olmadığını belirtmez; tarif de bunlar hakkında varsayım yapmaz. Tarif yalnızca kiraz der; meyvenin tatlı ya da ekşi çeşidini tanımlamaz.

Kaynakta standart bir vlaai kalıbı anılır, ancak çapı verilmez. Bu ev uyarlamasında üretim tercihi olarak 24 cm çapında sığ kalıp kullanılır. Avrupa ürün şartnamesinde korunan Limburgse vlaai, tatlı mayalı taban üzerine bol doldurulan yuvarlak bir tart olarak tanımlanır; dolgu ve kırıntı, kafes veya kapalı hamur üstü tabanla birlikte pişer. Evde yapılan bir tart otomatik olarak sertifika almaz ve korunan ad için geçerli tüm üretim ve bölge koşullarını karşıladığını kanıtlamaz. Kırıntı kaplamalı biçim yayımlanmış çeşitlerden biridir; tek geçerli vlaai biçimi olarak sunulmaz.

Hamur açılmadan önce kısa süre mayalanmalıdır. Sütü ve tereyağını yalnızca tereyağı eriyene kadar ısıtın, ardından yaş mayayı eklemeden önce sıvının ılımasını bekleyin. Çok sıcak sıvı mayanın etkinliğini bozabilir. Hamur bütünleşip yumuşak bir kıvam aldığında üzerini örtün ve mayalanmaya bırakın. Tereyağı, süt ve yumurta içerdiğinden sert ekmek hamurundan daha yumuşak olacaktır. Tezgâha hafifçe un serpmek hamuru açmayı kolaylaştırır; fazla un ise ince tabanı sertleştirip tarifteki oranları değiştirebilir.

İç dolgu tart birleştirilmeden önce koyulaştırılmalıdır. Kirazları bir kabın üzerine süzerek kavanozdaki suyu tamamen toplayın ve nişastayı açmak için az miktarını ayırın. Kalan suyu ısıtıp nişasta karışımını ekleyin; parlak ve koyu bir kıvam alana kadar kaynama noktasına getirin. Meyveleri en son eklemek kirazların bütün kalmasına yardımcı olur. Dolguyu tamamen soğumaya bırakın. Ilık dolgu mayalı hamuru yumuşatabilir; sıcak dolgu ise kırıntılardaki soğuk tereyağını eriterek üst katmanı yağlı hâle getirebilir. Kavanozdaki meyvede çekirdek veya parça kalıp kalmadığını da kontrol edin.

Kırıntı kaplaması soğuk tereyağını kuru malzemelerle parmak uçlarınız arasında ovarak hazırlanır. İri kırıntılar oluşunca durun; karışımı tek parça hamura yoğurmayın. Kaynaktaki puding tozu üst katmanda kullanılır ve kiraz suyunu koyulaştıran mısır nişastasının yerine geçmez. Mayalanmış hamuru ince ve yuvarlak açıp sığ kalıba yerleştirin, ardından birkaç dakika daha mayalanmaya bırakın. Tamamen soğuyan dolguyu hamurun üzerine yayın ve kırıntıları meyvenin üstünü örtecek biçimde dağıtın. Taban, dolgu ve kaplama birlikte pişer; fırından çıktıktan sonra ayrıca krema veya süsleme eklenmez.

Yayımlanan tarif tartı yaklaşık 25 dakika 190 °C’de, üzeri altın rengi olana kadar pişirir. Kaynak fan ayarını belirtmediği için konvansiyonel fırın sıcaklığı korunur; tahmini bir fan dönüşümü eklenmez. Taban pişmiş, kırıntılar ve kenarlar eşit biçimde kızarmış olmalıdır. Dilimlemeden önce tartı tel üzerinde tamamen soğutun. Soğuma sırasında meyve dolgusu kıvam alır, dilimler daha temiz ayrılır ve ince taban daha az dağılır. Keskin bir bıçak kırıntıları bastırmadan kesmeye yardımcı olur.

Limburg’daki fırınlarda kirazlı vlaai farklı biçimlerde yapılır; bazıları yörede yetişen Morello kirazlarını kullanabilir. Bu, bütün ev tariflerinin aynı meyve çeşidini veya üst katmanı kullandığı anlamına gelmez. Bu tarifte yayımlanan kavanoz kirazlı formül ve tereyağlı kırıntı kaplaması korunur. Tartı oda sıcaklığında dilimler hâlinde servis edin; kahve veya çayın yanında sunulabilir. Mayalı taban, koyulaştırılmış meyve suyu ve gevrek tereyağlı kırıntılar her dilimde farklı dokular oluşturur. Hamurun mayalanması, dolgunun soğuması ve pişmiş tartın dinlenmesi için zaman ayırın; bu beklemeler dilimlerin şeklini korumasına yardımcı olur.

Malzemeler

Tarif kartı

Hollanda usulü kirazlı tart (Kersenvlaai)

Porsiyon sayısı1 adet 24 cm vlaai, yaklaşık 10–12 dilim
Hazırlık: 50 dakikaPişirme süresi: 25 dakikaToplam süre: 3 saat

Hamur ve kırıntı

Mayalı hamur

Hamur ve üzerine sürmek için

Kiraz dolgusu

Kırıntı kaplaması

Gerekli ekipman

Yapılışı

Yaklaşık 40 dakika

01Hamuru yoğurun ve mayalanmaya bırakın

65 ml sütü ve 65 g yumuşamış tereyağını küçük bir tencerede, tereyağı eriyene kadar kısa süre ısıtın. Karışımı ılık hâle gelene kadar bekletin; sıcak olmamalı. Yaş mayayı süte ufalayıp eriyene kadar karıştırın. 163 g unu çalışma tezgâhına dökün ve ortasında bir havuz açın. Süt karışımını havuza dökün. Yumurtayı çırpın; yarısını 13 g şekerle birlikte una ekleyin, 0,5 ml tuzu da unun çevresine serpin. Pürüzsüz ve bütünleşmiş bir hamur elde edene kadar yaklaşık 8 dakika yoğurun. Temiz bir bezle örtüp hacmi artana kadar yaklaşık 30 dakika mayalanmaya bırakın.

5 dakika

02Kirazları süzün ve suyunu ayırın

İnce süzgeci bir kabın üzerine yerleştirin ve kavanozdaki kirazları süzün. 300 ml suyu ölçüp tamamını saklayın; nişastayı açmak için az miktarını ayırın. Konserve meyvelerde de çekirdek veya parça bulunabileceğinden kirazları kontrol edin. Süzülen kirazları bir kenara alın.

10 dakika, ayrıca soğuma süresi

03Kiraz dolgusunu koyulaştırın

15 g mısır nişastasını ayırdığınız az miktardaki kiraz suyuyla pürüzsüz olana kadar karıştırın. Kalan suyu küçük bir tencerede buhar çıkana kadar ısıtın. Nişasta karışımını sürekli karıştırarak ekleyin ve suyu kaynama noktasına getirin. Parlak ve koyu bir kıvam alana kadar karıştırmayı sürdürün. Süzülmüş kirazları ekleyin. Dolguyu sığ bir kaba aktarın ve birleştirmeden önce tamamen soğumaya bırakın; ılık dolgu hamuru yumuşatabilir, sıcak dolgu ise soğuk tereyağını eritebilir.

8 dakika

04Tereyağlı kırıntı kaplamasını hazırlayın

150 g küp doğranmış soğuk tereyağını, 200 g unu, 150 g şekeri, 10 g puding tozunu ve 1 ml kabartma tozunu bir kaba alın. İri ve düzensiz kırıntılar oluşana kadar parmak uçlarınızla hafifçe ovun. Bezelye büyüklüğünde tereyağı parçaları hâlâ görünürken durun. Karışımı pürüzsüz hamur hâline getirirseniz üst kat gevşek kırıntılar yerine sıkı olur.

12 dakika, ayrıca 5 dakika mayalanma

05Kalıbı hamurla kaplayıp tartı birleştirin

Konvansiyonel fırını 190 °C’ye ısıtın. 24 cm çapındaki sığ vlaai kalıbını yağlayın. Hamuru ince bir daire şeklinde açıp kalıba yerleştirin; tabanı düzleyin ve kenarlarını biraz yükseltin. Kenara kalan çırpılmış yumurtayı sürün ve hamuru kalıpta yaklaşık 5 dakika daha mayalanmaya bırakın. Tamamen soğumuş kiraz dolgusunu tabana yayın. Kırıntı kaplamasını meyvenin üzerine kenarlara kadar eşit biçimde serpin.

Yaklaşık 25 dakika, ayrıca soğuma süresi

06Altın rengi olana kadar pişirip soğutun

Birleştirdiğiniz tartı önceden ısıtılmış konvansiyonel fırında yaklaşık 25 dakika, kırıntılar ve hamurun açıkta kalan kenarı altın rengi olana ve taban pişene kadar pişirin. Kalıbı telin üzerine alıp kesmeden önce tamamen soğutun. Kiraz dolgusu soğurken kıvam alır; sıcakken dilimlerseniz akabilir. Oda sıcaklığında servis edin.

Püf noktaları

01

Mayalı karışım ılık olsun, sıcak olmasın

Tereyağı eridikten sonra karışımın ılımasını bekleyin, ardından yaş mayayı ekleyin.

02

Kiraz dolgusunu tamamen soğutun

Ilık dolgu hamuru yumuşatabilir; sıcak dolgu kırıntılardaki soğuk tereyağını eritebilir.

03

Kırıntıları iri bırakın

Soğuk tereyağını kuru malzemelerle yalnızca düzensiz kırıntılar oluşana kadar ovun.

04

Dilimlemeden önce bekleyin

Dolgunun kıvam alması ve dilimlerin şeklini koruması için tartı tel üzerinde tamamen soğutun.

Pişirmeyle ilgili sık sorulan sorular

SorunNe yapılmalı
Hamuru açarken tezgâha yapışıyorÇalışma yüzeyine az miktarda un serpin ve hamuru açarken çevirin. İnce tabanın sertleşmemesi için fazla un eklemeyin.
Süzdükten sonra dolgu hâlâ suluAyırdığınız suyu nişasta karışımıyla koyulaştırıp tarifteki gibi kaynama noktasına getirin. Hamurun üzerine yaymadan önce soğutun.
Kırıntılar tek parça hâlinde birleşiyorSoğuk tereyağı kullanın ve iri kırıntılar oluşana kadar kuru malzemelerle ovun. Yumuşarsa karışımı serpmek için kısa süre soğutun.
Tartı keserken dolgu akıyorDilimlemeden önce tartı tamamen soğutun. Dolgu soğudukça kıvam alır ve şeklini daha iyi korur.

Servis ve saklama

Vlaai soğurken kiraz dolgusunun kıvam almasını bekleyin, ardından dilimleyip oda sıcaklığında servis edin.

Servisten önce

Dolgunun kıvam alması için tartı tel üzerinde tamamen soğutun.

Artan dilimler

Kalan dilimleri kapatıp buzdolabında saklayın. Seçilen kaynak saklama süresi belirtmiyor.

Alerjenler

Buğday/gluten, süt ve yumurta içerir. Başka alerjenler için puding tozunun etiketini kontrol edin ve çapraz bulaşmayı önleyin.

Sık sorulan sorular

Vlaai nedir?

Vlaai, Limburg ve güney Hollanda ile ilişkilendirilen yuvarlak, görece sığ tatlı tartlardan oluşan bir ailedir. Mayalı hamur tabanı meyve, krema veya başka bir dolguyla doldurulur; üstü kırıntı, hamur kafesi ya da kapalı hamur katmanı olabilir.

Başka bir kiraz çeşidi kullanabilir miyim?

Yayımlanan tarif kavanoz kirazı kullanır ancak çeşidini veya tatlılık düzeyini belirtmez. Meyve ve su miktarlarını koruyun; kavanozdaki ürünün şekersiz olduğunu varsaymayın.

Dolgu neden birleştirmeden önce soğumalı?

Dolgu ocakta koyulaştırılır. Soğuması mayalanmış hamuru korur ve pişirmeden önce kırıntılardaki tereyağının erimesini önler.

Tartı sıcakken kesebilir miyim?

Tamamen soğumasını bekleyin. Dolgu soğudukça kıvam alır ve keserken akma olasılığı azalır.