Fanesca to gęsta, kremowa zupa ściśle związana z Wielkim Tygodniem w Ekwadorze. Łączy odsolonego dorsza, młode ziarna i rośliny strączkowe, dynię, mleko oraz bazę wzbogaconą orzeszkami ziemnymi. Jest sycąca, a nie rzadka: kukurydza, fasola i warzywa pozostają widoczne, a dorsz dodaje wyrazistego smaku. Rodziny wykańczają ją na różne sposoby, często smażonym dojrzałym plantanem, jajkiem na twardo, świeżym serem, pietruszką lub małymi smażonymi kawałkami ciasta. To domowa wersja andyjska na duży garnek; użycie ugotowanych ziaren ułatwia przygotowanie.
Danie wiąże się szczególnie z regionem Andów i przygotowuje w czasie katolickiego Wielkiego Tygodnia. Krajowy serwis turystyczny Ekwadoru przedstawia faneskę jako jedno z wyróżnionych dań kraju i przypisuje ją do regionu Sierra. Rodziny zbierają się, by ją gotować; wybieranie, gotowanie i łączenie wielu składników staje się częścią świętowania. Znaczenie wynika z sezonowego zwyczaju i wspólnego posiłku, a nie z jednej receptury, której każdy dom musi przestrzegać.
Fanesca jest znana w całym Ekwadorze jako tradycja sezonowa, ale nie oznacza to, że jest jedynym oficjalnym daniem narodowym ani że istnieje jedna wersja na cały kraj. Ekwadorskie źródła opisują różnice regionalne i rodzinne. Stowarzyszenie Kucharzy Ekwadoru wskazuje, że wersje nadmorskie mogą zawierać lokalne produkty, takie jak serce palmy, achogcha czy fasolka szparagowa. Państwowy urząd ds. własności intelektualnej odnotowuje też różnice w El Oro, Guayas, Esmeraldas i Azuay. Ta wersja zachowuje znany andyjski profil i nie przedstawia lokalnych odmian jako wymiennych składników jednej kanonicznej receptury.
Opowieści o historii dania są złożone i nie należy sprowadzać ich do jednej wersji pochodzenia. Quito Turismo łączy sezonowe zbiory młodych ziaren i andyjskie święto Pawkar Raymi z katolickimi praktykami Wielkiego Postu. Stowarzyszenie Kucharzy również opisuje kulturowe połączenie rodzimych składników z późniejszymi dodatkami, takimi jak nabiał i solona ryba. To użyteczne interpretacje, ale przekazy historyczne są różne. Przepis skupia się na dobrze udokumentowanej współczesnej praktyce: pożywnej zupie z ziaren i dyni na Wielki Tydzień.
Liczba dwanaście często pojawia się w wyjaśnieniach symboliki faneski, ale źródła nie zawsze liczą składniki tak samo. Quito Turismo wyraźnie zaznacza, że zupa nie musi zawierać dwunastu rodzajów ziaren, i przytacza przekonanie, że dwanaście składników symbolizuje apostołów. W praktyce zestaw się zmienia. Ten przepis wykorzystuje kukurydzę, fasolę, groszek, soczewicę, łubin, melloco, ryż i dynię; niektóre rodzaje można zmieniać sezonowo, a danie nadal pozostaje faneską. Nie trzeba odliczać dokładnie dwunastu składników.
Najważniejsza jest równowaga smaku, nie ostrość. Zapallo i sambo łagodzą bazę, a proste sofrito z cebuli, czosnku, kminu i achiote dodaje aromatu i koloru. Mleko i mielone prażone orzeszki nadają pełnię. Młode ziarna zapewniają różne tekstury, a dobrze odsolony dorsz daje słony kontrast. Ponieważ ryba i ser mogą dodatkowo solić, przyprawiać stopniowo i próbować pod koniec. Ważne jest też łagodne gotowanie: mocne wrzenie rozbija fasolę i może przypalić mleko.
Z wyprzedzeniem trzeba zaplanować tylko moczenie dorsza. Trzymać go przez noc przykrytego zimną wodą w lodówce, kilka razy zmienić wodę i dobrze odsączyć przed gotowaniem. Podany czas zakłada, że ziarna i fasola są już ugotowane; gotowe produkty z puszki lub mrożone są praktyczne poza sezonem młodych ziaren. Suche strączki ugotować osobno do miękkości. To potrawa na szczególną okazję, ale wystarczą zwykłe kuchenne narzędzia.
Podawać faneskę gorącą w dużych miskach, a dodatki postawić na stole, by każdy wykończył swoją porcję. Smażony plantan wnosi słodycz, jajko i queso fresco wzbogacają posiłek, a pietruszka lub ají dodają świeżości albo ostrości. W niektórych domach pojawiają się inne sezonowe dania, ale nie są konieczne. Przygotowaną wcześniej zupę podgrzewać powoli, mieszając; jeśli zgęstnieje, dolać mleka lub bulionu. To danie do dzielenia się, z miejscem na rodzinne upodobania i regionalne wspomnienia.