Skip to content
Nederlandse keukenHoofdgerechten

Oosterscheldekreeft met lamsoor en zeekraal

Gekookte Zeeuwse kreeft met lamsoor, zeekraal en knoflookboter, kort en voorzichtig opgewarmd en geserveerd met knapperig brood.

Gekookte Oosterscheldekreeft met gehakte lamsoor, zeekraal en knoflookboter op een schaal met citroen en knapperig broodOosterscheldekreeft met lamsoor en zeekraal
2 personenporties
20minvoorbereiding
15minbereiding
Gemiddeldmoeilijkheidsgraad

Oosterscheldekreeft met Zeeuwse kruidenboter

Een eenvoudige bereiding uit Zeeland: gekookte Oosterscheldekreeft met een smeuige boter van lamsoor, zeekraal en knoflook.

Oosterscheldekreeft is de naam voor kreeft uit de Oosterschelde, een getijdengebied aan de zuidwestkust van Nederland. Het product is sterk met Zeeland en met een korte vangstperiode verbonden; daarom is het iets anders dan een willekeurig kreeftengerecht dat het hele jaar op de kaart staat. Lokale vissers en toeristische informatie beschrijven een kort seizoen in het voorjaar en de vroege zomer, dat op 15 juli eindigt. De precieze openingsdatum en beschikbaarheid kunnen per jaar verschillen. Vraag daarom bij het plannen van dit gerecht aan een goede visboer wat er op dat moment verkrijgbaar is.

De Oosterschelde is een beschermd zeearmgebied met eilanden, dijken, getijdengeulen en ondiepe stukken waar zout en zoet water elkaar beïnvloeden. De regionale keuken weerspiegelt die overgang tussen land en zee. Mosselen en oesters zijn bekende producten uit Zeeland; de kreeft uit de Oosterschelde is een van de meest uitgesproken seizoensspecialiteiten. Dutch Cuisine noemt Oosterscheldekreeft als een Zeeuws gerecht op zichzelf. Gebruik die naam alleen voor kreeft die daadwerkelijk uit de Oosterschelde komt. Een ingevoerde kreeft kan een smakelijk alternatief zijn, maar heeft niet dezelfde regionale herkomst.

Er bestaat niet één oud huishoudelijk recept dat elke bereiding van Oosterscheldekreeft bepaalt. Zeeuwse koks en thuiskoks serveren de kreeft op verschillende manieren, waarbij het zoete, delicate vlees vaak centraal blijft staan. Een beschreven aanpak gaart de kreeft eenvoudig in court-bouillon met enkele groenten. Een andere, eigentijdse Zeeuwse bereiding begint met een gekookte kreeft: die wordt gehalveerd en kort onder de grill gezet met boter van lamsoor, zeekraal en knoflook. Dit recept volgt dat tweede idee en presenteert het eerlijk als een praktische moderne thuisbereiding, niet als de enige traditionele methode.

Lamsoor en zeekraal geven de boter de smaak van de kust. Lamsoor heeft zachte groene bladeren en een mild, bladgroen karakter. Zeekraal groeit in zoute kustgebieden en heeft een knapperige beet en een natuurlijke zilte smaak. Een beetje knoflook, zwarte peper en eventueel wat chilivlokken vullen de boter aan zonder de twee kustgroenten te overheersen. Omdat zeekraal al zout kan smaken, proef je het mengsel voordat je zout toevoegt. Extra zout is een laatste correctie, geen vanzelfsprekend onderdeel van de bereiding. Met lamsoor wordt hier het eetbare jonge blad van de zeeaster (Tripolium pannonicum) bedoeld, dat als groente wordt verkocht; verwar het niet met de echte lamsoor (Limonium vulgare), waarvan het blad niet eetbaar is.

Met een volledig gekookte en gekoelde kreeft wordt dit gerecht beter haalbaar in een thuiskeuken en hoeft de lezer geen levende kreeft te hanteren. Koop de kreeft bij een betrouwbare visboer, bewaar hem gekoeld en volg de uiterste gebruiksdatum van de leverancier. Werk op een stabiele plank en gebruik een zwaar, scherp mes om de schaal in de lengte door te snijden. Verwijder het maagzakje en het donkere darmkanaal en maak de scharen voorzichtig open, zodat de kruidenboter bij het vlees kan komen. Vind je dit lastig, vraag dan of de visboer de kreeft wil halveren en schoonmaken.

De kruidenboter is bewust royaal. Ze bedekt het blootgelegde vlees, draagt de geurige kruiden en helpt de gekookte kreeft tijdens het korte ovenmoment sappig te blijven. In dit project rekenen we voor een Nederlandse eetlepel met 12 ml; de zes eetlepels uit de bron worden daarom 72 ml olijfolie. Meng de olie beetje bij beetje door zachte boter en roer de fijngesneden kruiden erdoor. De boter moet zacht en smeerbaar zijn, maar op het vlees blijven liggen in plaats van van de schaal te lopen. Houd een beetje achter voor op tafel en voeg pas zout toe nadat je de zeekraal hebt geproefd.

Omdat de kreeft al gaar en gekoeld is, gaat het in de oven om opwarmen en niet om het garen van rauwe kreeft. Door de schaal het grootste deel van de tijd losjes met folie af te dekken, bescherm je het vlees tegen droge hitte. Een korte onafgedekte grillbeurt geeft de kruidenboter wat kleur. Meet met een digitale thermometer in het dikste deel van de staart en verwarm het vlees tot minstens 74°C gedurende 15 seconden. Beoordeel de veiligheid niet aan de kleur van de schaal of aan borrelende boter. De temperatuurmeting is de enige stap waarvoor hier een thermometer nodig is; de tijd kan variëren met de grootte van de kreeft en de begintemperatuur.

Serveer de kreeft meteen, wanneer de boter warm is en het vlees mals blijft. Knapperig brood is handig om de boter op te nemen; partjes citroen zorgen voor een frisse, zure tegenhanger. Dit kleine recept is bedoeld als feestelijk hoofdgerecht voor twee, waarbij ieder een helft krijgt. Is het Oosterscheldeseizoen voorbij, dan kun je voor de bereiding een gekookte Europese kreeft van ongeveer dezelfde grootte gebruiken. Noem het gerecht dan een kreeft met Zeeuwse kruidenboter en niet Oosterscheldekreeft, want de herkomst is anders.

Dit is een gerecht voor een bijzondere maaltijd en niet voor een gewone voorraadkastmaaltijd. Het regionale karakter komt minder voort uit ingewikkelde technieken dan uit de keuze voor de genoemde lokale kreeft in het seizoen en uit de combinatie met kustgroenten uit dezelfde streek. Een ingetogen bereiding laat de kreeft het middelpunt blijven. Zet de warme kruidenboter, het brood en de citroen op tafel en laat het korte seizoen van de Oosterschelde de aanleiding zijn om ervan te genieten.

Ingrediënten

Receptkaart

Oosterscheldekreeft met Zeeuwse kruidenboter

porties2 personen
voorbereiding: 20 minbereiding: 15 mintotale tijd: 35 min

Kreeft

Kruidenboter

Herb butter

Voor erbij

Keukengerei

Bereiding

5 minuten

01Bereid de kustkruiden voor

Laat de gekookte kreeft gekoeld staan terwijl je werkt. Spoel de lamsoor en zeekraal af en droog ze grondig. Snijd taaie uiteinden van de zeekraal weg en hak beide kustgroenten en de knoflook fijn. Laat de boter zacht worden zodat je er gemakkelijk doorheen kunt roeren, maar smelt haar niet.

5 minuten

02Meng de kruidenboter

Doe de zachte boter in een kom. Roer de olijfolie er beetje bij beetje door en meng daarna de fijngesneden lamsoor, zeekraal en knoflook met de chilivlokken en zwarte peper erdoor. Proef voordat je een klein snufje zout toevoegt; zeekraal is van nature zoutig. De boter moet zacht en smeerbaar zijn.

5 minuten

03Halveer en maak de kreeft schoon

Verwarm de oven voor op 200°C. Leg de gekoelde, volledig gekookte kreeft met de onderkant naar boven op een stabiele snijplank. Snijd met een zwaar, scherp mes de kreeft in de lengte door het lijf en de staart. Verwijder het maagzakje in de kop en het donkere darmkanaal uit de staart. Maak de scharen los en kraak ze licht zodat het vlees bereikbaar is. Vraag de visboer om dit te doen als je er niet vertrouwd mee bent.

3 minuten

04Smeer de kreeft in met boter

Leg de kreeftenhelften met de snijkant naar boven in een ovenschaal. Schep de kruidenboter over het zichtbare staart- en lijfvlees en druk een beetje in de gekraakte scharen. Houd de boter op het vlees en niet op de schaal. Dek de schaal losjes af met folie, zodat de gare kreeft rustig opwarmt zonder uit te drogen.

15 minuten

05Warm op en controleer de temperatuur

Warm de kreeft in de voorverwarmde oven op tot het dikste deel van de staart minstens 74°C bereikt en die temperatuur 15 seconden aanhoudt. Dit duurt doorgaans 10–15 minuten, afhankelijk van de grootte en begintemperatuur. Steek een digitale thermometer vanaf de zijkant in het dikste vlees zonder de schaal aan te raken. Is de temperatuur nog te laag, dek de schaal dan weer af en verwarm verder; controleer tussendoor. Haal de folie weg en zet de grill circa 1 minuut aan om de boter licht te kleuren. Serveer meteen.

2 minuten

06Serveer meteen

Leg de hete kreeftenhelften op een schaal. Voeg partjes citroen en plakken knapperig brood toe en lepel de boter uit de ovenschaal over het vlees. Zet de overgebleven kruidenboter op tafel. Serveer direct, zolang het vlees warm en mals is.

Tips voor een goed resultaat

01

Bewaar de kreeft gekoeld

Laat de gekookte kreeft in de koelkast tot je haar gaat snijden en opwarmen; houd de datum op het etiket aan.

02

Proef voordat je zout toevoegt

Zeekraal is van nature zoutig. Meng eerst de boter, proef en voeg alleen zo nodig een klein snufje zout toe.

03

Warm rustig afgedekt op

Dek de schaal het grootste deel van de oventijd losjes af om het al gare vlees tegen uitdrogen te beschermen.

04

Meet op het dikste punt

Steek de thermometer vanaf de zijkant in het dikste staartdeel en raak de schaal niet aan; anders kan de meting misleidend zijn.

Receptvariaties

Gebruik voor een vergelijkbare bereiding een gekookte Europese kreeft van ongeveer dezelfde grootte, maar noem die geen Oosterscheldekreeft: die naam hangt af van de herkomst uit de Oosterschelde.

Vervang lamsoor bij gebrek door een beetje peterselie. De Zeeuwse kruidensmaak wordt dan minder uitgesproken.

Laat zeekraal weg als ze niet verkrijgbaar is en proef de boter voordat je zout toevoegt. Vervang de kreeft niet door een ander schaal- of schelpdier.

Veelgestelde vragen tijdens de bereiding

ProbleemWat te doen
De boter loopt van de kreeft afLaat de kreeft na het halveren even uitlekken en gebruik zachte, niet gesmolten boter. Druk die voorzichtig op het zichtbare vlees.
De kreeft heeft de doeltemperatuur nog niet bereiktDek haar weer losjes af en warm verder op in korte stappen. Meet in het dikste staartvlees zonder de schaal te raken.
Het vlees wordt droogHoud de ovenschaal tijdens het grootste deel van het opwarmen losjes afgedekt. Haal de kreeft uit de oven zodra de temperatuur is bereikt en gebruik de grill slechts kort.
De kruidenboter smaakt te zoutZeekraal kan van nature flink zoutig zijn. Voeg geen zout toe en serveer met gewoon brood en citroen.

Vervangingen

Oorspronkelijk ingrediëntPraktische vervangerWat verandert

Serveren en bewaren

Bewaar de gekookte kreeft gekoeld tot de bereiding, warm haar één keer op en serveer direct.

Gekoeld bewaren

Bewaar de gekookte kreeft in de koelkast volgens het etiket van de visboer en bereid haar kort na opening.

Direct serveren

Serveer de kreeft zodra de gecontroleerde temperatuur is bereikt. Laat haar niet langer dan nodig op kamertemperatuur staan.

Restjes veilig behandelen

Zet restjes binnen twee uur in een afgesloten bakje in de koelkast van 4°C of kouder en gebruik ze binnen twee dagen. Warm ze één keer goed door; gooi eten weg dat langer heeft gestaan.

Allergenen controleren

Bevat schaaldieren en melk; het brood bevat tarwe/gluten. Controleer de allergenen op ieder verpakt product.

Veelgestelde vragen

Wat is Oosterscheldekreeft?

Het is kreeft uit de Oosterschelde in Zeeland. De naam geeft de regionale herkomst aan; kreeft uit een ander visgebied is een alternatief, niet hetzelfde streekproduct.

Kan ik beginnen met een rauwe kreeft?

Dit thuisrecept is geschreven voor een volledig gekookte en gekoelde kreeft. Vraag een betrouwbare visboer om haar te koken en eventueel te halveren; dit recept beschrijft niet hoe je een levende kreeft gaart.

Wat kan ik gebruiken als lamsoor of zeekraal niet verkrijgbaar is?

Gebruik de genoemde vervangingen alleen als praktische variatie. Peterselie kan lamsoor vervangen; als zeekraal niet verkrijgbaar is, laat je die weg en proef je voordat je zout toevoegt.

Kan ik dit van tevoren klaarmaken?

Maak de kruidenboter eerder en bewaar haar afgedekt in de koelkast. Bewaar de gekookte kreeft gekoeld en snijd en beleg haar kort voor het opwarmen. Serveer zodra de temperatuurcontrole is afgerond.