Hormigas culonas santandereanas — prażone królowe mrówek z Santander
Hormigas culonas to uskrzydlone samice rozrodcze mrówki Atta laevigata, jedzone jako przekąska przede wszystkim w kolumbijskim departamencie Santander. Z tą tradycją wiążą się między innymi San Gil, Curití i Barichara. Nazwa nawiązuje do dużego odwłoka królowej; nie oznacza, że wszystkie mrówki liściarki nadają się do jedzenia.
Sposoby przygotowania są różne. Opisy kulturowe wymieniają oczyszczenie mrówek, usunięcie głowy, nóg i skrzydeł, a następnie prażenie z soloną wodą na płytkiej glinianej powierzchni. Inne wersje wykorzystują odrobinę oleju. Tutaj używa się odmierzonej solanki, krótkiego blanszowania i suchego ciepła piekarnika w dwóch etapach. To powtarzalna metoda domowa, ale nie jedyna lokalna wersja ani sposób konserwowania żywności.
Składnik musi być prawidłowo oznaczony i sprzedawany jako żywność. Kupuj chłodzone, identyfikowalne królowe Atta laevigata od dostawcy specjalizującego się w owadach spożywczych. Nie zbieraj mrówek na zewnątrz, nie używaj owadów przeznaczonych do zwalczania szkodników i nie rozpoznawaj gatunku wyłącznie po wyglądzie. Do czasu gotowania trzymaj zamknięte opakowanie w chłodzie; wyrzuć produkt ciepły, uszkodzony lub z niejasną etykietą.
Gotowe mrówki powinny być suche i chrupiące, z prażonym, lekko orzechowym smakiem i delikatną solą. Rozmiar i tekstura zależą od oczyszczenia przez dostawcę, dojrzałości królowych i wilgoci pozostałej po blanszowaniu. Wydajność jest orientacyjna, bo świeże mrówki znacznie tracą na wadze podczas suszenia.
