Hete bliksem to holenderski stamppot, czyli potrawa z ugotowanych składników rozgniatanych razem; w tej wersji łączy ziemniaki z jabłkami. Nazwę zwykle objaśnia się jako „gorąca błyskawica” — gęsta masa ziemniaczano-jabłkowa długo pozostaje gorąca po zdjęciu z ognia. Charakter potrawy wynika z równowagi składników: mączyste ziemniaki tworzą miękką bazę, jabłka wnoszą słodycz i łagodną kwasowość, cebula dodaje wytrawnej głębi, a chrupiący boczek — słoności i dymnego aromatu. Niewielka ilość gruboziarnistej musztardy przełamuje tłustość, nie dominując smaku jabłek.
Nie ma jednej receptury, która określałaby każdą domową wersję Hete bliksem. Współczesne przepisy obejmują zarówno warianty z jednym rodzajem jabłek, jak i połączenia kwaśnych jabłek do gotowania ze słodszymi odmianami lub gruszką. Owoce można gotować razem z ziemniakami albo dusić osobno, by zachowały więcej kształtu. W niektórych wersjach dodaje się boczek lub wędzoną kiełbasę, a w innych mięso podaje się obok; zwyczaje różnią się zależnie od domu i regionu. Ta receptura opiera się na opublikowanej wersji kucharza Rudolpha van Veena z 24Kitchen: ziemniaki gotuje się osobno, jabłka z cebulą zmiękcza na maśle, boczek smaży na drugiej patelni, po czym składniki łączy i rozgniata. Źródło wskazuje jabłka Elstar.
Danie należy do szerszej tradycji holenderskiego stamppot — sycących potraw z ugotowanych składników rozgniatanych razem. Ziemniaki z czasem stały się ważną częścią codziennej kuchni w Holandii, a jabłka były dostępne w sadach i na targach. Takie połączenie sprawdza się w chłodniejsze dni: z niedrogich, dobrze znanych produktów powstaje posiłek dla kilku osób, który nie wymaga skomplikowanego sprzętu. Hete bliksem bywa opisywane jako dawne danie domowe, ale jego receptury nadal się zmieniają. Można użyć jednej odmiany jabłek, wmieszać boczek bezpośrednio w ziemniaki albo podać obok wędzoną kiełbasę.
Elstar to holenderska odmiana jabłek o jędrnym, drobnoziarnistym, soczystym i chrupkim miąższu oraz zrównoważonym słodko-kwaśnym smaku. W tej recepturze obrane kawałki jabłek miękną na maśle razem z cebulą. Powinny być miękkie i błyszczące, ale nie rozpaść się całkowicie na gładki mus. Pozostawienie części kawałków daje gotowym ziemniakom ciekawszą strukturę i sprawia, że owoc pozostaje wyczuwalny. Jeśli Elstar nie jest dostępne, wybrać jędrne jabłko o słodko-kwaśnym smaku, które zmięknie podczas duszenia, lecz szybko się nie rozpadnie. Bardzo miękkie owoce mogą oddać za dużo soku i rozrzedzić ziemniaki.
Mączyste ziemniaki łatwo się rozpadają i dobrze chłoną masło oraz sok z jabłek. Pokroić je na kawałki o podobnej wielkości, by ugotowały się równomiernie. Włożyć do zimnej, osolonej wody i gotować na małym ogniu, aż nóż bez oporu wejdzie w największy kawałek. Po odcedzeniu pozostawić je na chwilę w ciepłym garnku, aby odparowały; nadmiar wody rozwodniłby potrawę. Ręczny tłuczek pozwala uzyskać gruboziarnistą strukturę. Blender lub malakser może nadmiernie rozrobić skrobię i sprawić, że ziemniaki staną się kleiste.
Boczek smażyć osobno, aby się rumienił, a nie dusił w wilgoci uwalnianej przez jabłka. Rozpoczęcie smażenia na zimnej patelni pozwala tłuszczowi stopniowo się wytopić w miarę jej nagrzewania. Utrzymywać średni ogień i od czasu do czasu obracać kawałki, aż będą chrupiące na brzegach i całkowicie usmażone. Zawartość soli w boczku bywa różna, dlatego gotowe ziemniaki spróbować przed dosoleniem. Niesolone masło i odmierzona sól do wody na ziemniaki pozwalają doprawić potrawę dopiero na końcu.
Gruboziarnista musztarda pełni rolę dodatku: równoważy tłustość masła i boczku oraz łagodzi słodycz jabłek. Wmieszać ją po rozgnieceniu ziemniaków, aby jej smak pozostał wyraźny. Kilka kawałków boczku zostawić do posypania wierzchu — chrupiący boczek kontrastuje z miękką masą. Podawać Hete bliksem na gorąco w ogrzanych miskach. Do posiłku można dodać proste zielone warzywo lub marynowany dodatek, ale są to opcjonalne propozycje i nie wchodzą w skład receptury.
Tłuczone ziemniaki z jabłkami długo utrzymują ciepło, dlatego pierwszy kęs warto pozostawić na chwilę do przestudzenia. Resztę szybko przełożyć do płytkiego pojemnika i wstawić do lodówki w ciągu dwóch godzin. Spożyć w ciągu 3–4 dni. Odgrzewać tylko potrzebną porcję, aż cała będzie gorąca i zacznie parować. Po ponownym podgrzaniu masa może być bardziej miękka; można ją rozluźnić niewielką ilością wody i delikatnie wymieszać. Hete bliksem w domowych kuchniach przybiera różne formy. Ta wersja zachowuje podstawowe połączenie ziemniaków i jabłek, a jednocześnie precyzuje proporcje i przebieg pracy.