Tonga Manabita to pełny posiłek zawinięty w zmiękczony liść bananowca. Doprawiony ryż, kurczak seco, sos z orzeszków ziemnych i dojrzały plantan układa się warstwami w jednym pakunku, który na końcu krótko gotuje się na parze. Po otwarciu liścia przy stole spotykają się jego ciepły zapach, wytrawny sos i łagodna słodycz smażonego plantana. W tej domowej wersji każdy składnik przygotowuje się osobno, a potem zawija w cztery obfite porcje i podgrzewa. Dzięki temu ryż, mięso i sos zachowują własną konsystencję, zamiast łączyć się w jedną wilgotną masę.
Danie należy do regionalnej kuchni ekwadorskiej prowincji Manabí i jest szczególnie związane z wiejskimi okolicami Chone oraz tradycją Montubio, społeczności wiejskiej tego regionu. Opisy tonga wspominają o posiłku, który można było zabrać ze sobą na długi dzień pracy poza domem. Ryż, kurczak z sosem z duszenia, krem z orzeszków ziemnych, dojrzały plantan i kolendrę zawija się w liście bananowca. Liść osłania jedzenie i pomaga utrzymać jego ciepło. Dokładny skład oraz przyprawy różnią się w poszczególnych domach. Źródła sprawdzone przy tym przepisie dokumentują regionalną tradycję, ale nie potwierdzają oficjalnego statusu tonga jako dania narodowego Ekwadoru. Dlatego zachowujemy oryginalną nazwę i opisujemy przygotowanie bez przypisywania jej takiego statusu.
Liść bananowca jest częścią techniki, a nie składnikiem do jedzenia. Krótkie ogrzanie sprawia, że liść staje się elastyczny i łatwiej go złożyć bez rozdarcia. Używać czystych, nieuszkodzonych liści i odcinać ich grube nerwy główne. Jeśli liść pęknie, podłożyć drugi kawałek i założyć jego brzegi na siebie zamiast zostawiać luźny pakunek. Zawiniątka układać łączeniem do dołu, aby fałdy się nie rozwinęły, a nadzienie pozostało w środku. Liści nie przypalać: celem jest zmiękczenie ich, nie opiekanie. Można użyć świeżych albo mrożonych liści; przed pracą z mrożonymi trzeba je całkowicie rozmrozić.
Kurczak seco stanowi wytrawny środek zawiniątka. Najpierw przygotowuje się sofrito, czyli bazę z cebuli paiteña, białej cebuli, zielonej papryki, pomidorów, czosnku i oleju z achiote. Kiedy warzywa zmiękną, kurczak dusi się w bulionie. Kmin rzymski dodaje ciepłej nuty, a kolendra wnosi świeży akcent. Utrzymywać łagodne wrzenie, aby mięso stało się miękkie i pozostało soczyste. Temperaturę mierzyć w najgrubszej części mięsa, nie dotykając kości; powinna osiągnąć 74 °C. Dopiero potem gotować sos bez przykrycia, aż zgęstnieje i zacznie oblepiać kurczaka. Ma dodać smaku nadzieniu, ale nie może zalać ryżu. Kawałki kurczaka pozostawić w całości, żeby łatwo rozdzielić je między porcje.
Ryż gotuje się osobno i doprawia delikatnie. Płukanie usuwa część skrobi z powierzchni ziaren, a kilka minut odpoczynku pod przykryciem pomaga im dogotować się równomiernie. Sos z orzeszków ziemnych powinien być gładki i na tyle gęsty, by można go było nałożyć łyżką na kurczaka. Gorący bulion wlewać stopniowo, aż sos osiągnie odpowiednią konsystencję. Drobno zmielone prażone orzeszki ziemne nadają mu orzechowy smak; niesłodzone, gładkie masło z orzeszków ziemnych jest praktycznym zamiennikiem przewidzianym w tym przepisie. Orzeszki ziemne są ważnym alergenem. Przy gotowaniu dla osoby z alergią sos i wszystkie przybory, które miały z nim kontakt, trzymać oddzielnie od pozostałych składników. Nie zastępować orzeszków innym rodzajem orzechów.
Dojrzały plantan wnosi słodki kontrast. Wybierać owoce z żółtą skórką i ciemnymi plamkami: są słodkie, lecz nadal wystarczająco jędrne, by pokroić je na grube plastry. Smażyć je na patelni, aż brzegi się zrumienią, a środek zmięknie. Do jednej tonga wystarczy jeden lub dwa plastry. Podczas zawijania zachować odrębne warstwy: najpierw ryż, potem kurczak z niewielką ilością zredukowanego sosu, a na wierzchu sos z orzeszków ziemnych i plantan. Nadmiar płynu rozmoczyłby ryż i mógłby wyciekać z liścia. Przed ułożeniem w zawiniątku dobrze odsączyć usmażone plastry.
Krótkie gotowanie na parze ogrzewa razem wszystkie ugotowane składniki i nadaje ryżowi delikatny aromat liścia bananowca. Nadzienie jest już ugotowane, dlatego ten etap służy końcowemu podgrzaniu, a nie bezpiecznemu przygotowaniu surowego kurczaka. Pokrywkę zdejmować ostrożnie, aby uniknąć kontaktu z gorącą parą. Środek zawiniątka powinien być bardzo gorący; w razie potrzeby temperaturę sprawdzić czystym termometrem wsuniętym przez zagięcie liścia. Podawać wkrótce po przygotowaniu. Ají criollo lub limonkę można postawić obok, jeśli ktoś chce dodać ostrości albo kwasowości. Są to opcjonalne dodatki, a nie obowiązkowa część nadzienia. Po krótkim odpoczynku liść łatwiej się otwiera, a ryż i sos równomiernie układają się w środku.
Przepis zawiera orzeszki ziemne, ważny alergen pokarmowy. Surowego kurczaka przechowywać w lodówce, oddzielnie od żywności gotowej do spożycia. Po kontakcie z mięsem umyć i zdezynfekować ręce, naczynia oraz powierzchnie robocze. Ugotowany ryż i kurczaka utrzymywać w cieple do podania albo w ciągu 2 godzin schłodzić w płytkich pojemnikach. Resztki zużyć w ciągu 3–4 dni i odgrzać tak, aby temperatura w środku osiągnęła 74 °C. Składniki przygotowane wcześniej szybko schłodzić osobno, a przed zawijaniem ponownie podgrzać do tej samej temperatury. Nadzienia i sposób podania mogą się różnić, ale regionalne związki Tonga Manabita z Manabí pozostają częścią tożsamości dania.