Skip to content
Nederlandse keukenDesserts

Urker dikkoek

Bak Urker dikkoek, een stevige cake met rozijnen en spek uit Urk. Serveer hem met warme custardsaus.

Goudbruine Urker dikkoek in ringvorm, met spek aan de buitenkant en rozijnen in de stevige kruim.Urker dikkoek
1 tulbandcakepersonen
40minVoorbereidingstijd
1u 30minrustig stoven
GemiddeldMoeilijkheidsgraad

Een stevige krenten-rozijntaart uit Urk

Urker dikkoek is een stevige ringcake uit Urk in Flevoland. Rozijnen, bloem en spek maken er een voedzaam gerecht van dat verbonden is met de plaatselijke vissersgemeenschap.

Urker dikkoek is een stevige cake met rozijnen uit Urk, de voormalige eilandgemeenschap aan het IJsselmeer in de Nederlandse provincie Flevoland. Het beslag van bloem, rozijnen en spek levert een compacte, voedzame cake op, geen luchtige biscuit. In deze thuisversie wordt de cake in een tulbandvorm gebakken op gematigde temperatuur, zodat het midden kan garen terwijl het spek aan de buitenkant bruint. Een warme custardsaus is een gebruikelijke moderne begeleider in gepubliceerde recepten.

Lokale toeristische bronnen beschrijven dikkoek als ouderwets, voedzaam eten uit een tijd waarin Urk arm was en ingrediënten schaars waren. De combinatie van bloem, rozijnen en spek kon een visser urenlang verzadigen. De geschiedenis van Urk als eiland en vissersgemeenschap helpt verklaren waarom een stevig gerecht deel werd van de plaatselijke eetcultuur. Regionale beschrijvingen noemen dikkoek nog altijd een typisch Urker gerecht. Die bronnen bevestigen de lokale verbondenheid, maar bewijzen niet dat ieder huishouden één vast recept gebruikte of de cake op dezelfde manier serveerde.

De overgeleverde recepten verschillen. Sommige gebruiken gistdeeg en bakken de cake in een afgedekte pan; moderne ovenrecepten gebruiken zelfrijzend bakmeel, melk, eieren en rozijnen, met spek langs de binnenkant van een tulbandvorm. Het recept van chef Rudolph van Veen op 24Kitchen volgt deze ovenmethode en serveert er warme custardsaus bij. Dit recept volgt die gedocumenteerde thuisbereiding. Het is één praktische versie van Urker dikkoek en doet niet alsof het de geheime formule van een bakkerij of elk historisch familierecept weergeeft.

Door rozijnen kort te weken worden ze zachter. Laat ze daarna goed uitlekken en dep ze droog voordat ze door het beslag gaan. Overtollig water maakt het beslag, dat dik moet blijven, te dun. Het zelfrijzend bakmeel zorgt voor het rijzen; melk en eieren binden het beslag. Voeg een klein snufje zout toe om de zoete vanillesuiker in balans te brengen. Spatel de rozijnen pas door het gladde beslag, zodat ze gelijkmatig verdeeld blijven en niet naar de bodem zakken. Er worden geen extra specerijen of vruchten toegevoegd.

Bekleed een ingevette tulbandvorm met dunne plakjes spek voordat het beslag erin gaat. Tijdens het bakken smelt een deel van het vet en vormt het spek een hartige buitenlaag rond de kruim met rozijnen. Kies dunne plakjes die de ronding van de vorm volgen zonder grote open plekken. Vet de vorm in met een klein deel van de afgemeten boter. Druk de plakjes tegen de wand, schep het dikke beslag erin en strijk de bovenkant glad. Gebruik de rest van de boter voor de custardsaus. De oventemperatuur van 150 °C en de lange baktijd van ongeveer 90 minuten geven het midden de tijd om te stollen zonder de buitenkant te snel te laten kleuren. De cake is klaar wanneer hij goudbruin is en een prikker er zonder nat beslag uitkomt.

Laat de cake na het bakken eerst in de vorm rusten voordat je hem stort. Een hete cake is kwetsbaar; een korte rust helpt hem heel uit de vorm te komen. Laat hem verder afkoelen op een rooster, zodat stoom kan ontsnappen en de onderkant niet vochtig wordt. De totale tijd in dit recept omvat het weken van de rozijnen, de baktijd, het maken van de custardsaus en het afkoelen. Maak de vla apart: roer eerst een glad papje van custardpoeder en een beetje koude melk, klop dat door hete melk en roer tot de vla dikker is. Boter maakt de saus rijker; schenkstroop zoet hem naar smaak.

Serveer de plakken warm of op kamertemperatuur met custardsaus. De zachte rozijnen, malse cake en hartige speklaag geven dikkoek de kenmerkende combinatie van zoet en hartig. De cake is stevig en kan als voedzaam tussendoortje of onderdeel van een maaltijd worden gegeten. Houd de vla warm en schep die bij het serveren over de plakken. Het recept bevat varkensvlees, eieren, melk en tarwe. Het is daardoor niet geschikt voor mensen die deze ingrediënten vermijden. De geraadpleegde recepten geven geen geteste vervangingen; daarom worden die hier niet voorgesteld.

Omdat het beslag eieren en melk bevat en de buitenkant spek, moeten restjes snel worden gekoeld en in een afgesloten bak in de koelkast worden bewaard. FoodSafety.gov adviseert bederfelijke producten binnen twee uur te koelen en gekoelde bereide restjes doorgaans binnen drie tot vier dagen te gebruiken. Verwarm alleen de portie die je nodig hebt tot die door en door heet is. Verwarm de custardsaus voorzichtig en roer hem glad. Het gerecht is verbonden met Urk; de bereiding in een tulbandvorm is een gedocumenteerde moderne thuisversie. Door die feiten uit elkaar te houden, blijft de regionale context duidelijk zonder één hedendaags recept als enige traditionele versie voor te stellen.

Ingrediënten

Receptkaart

Urker dikkoek

personen1 tulbandcake
Voorbereidingstijd: 40 min.Stooftijd: 90 min.Totale tijd: 3 uur

Beslag

Bekleding van de vorm

Custardsaus

Custardsaus en vorm

Keukengerei

Bereiding

20 minuten

Week en laat de rozijnen uitlekken

Doe de rozijnen in een kom en schenk er lauwwarm water bij tot ze onderstaan. Laat ze 20 minuten weken. Giet ze goed af en dep ze droog.

15 minuten

Meng het dikke beslag

Klop de melk en eieren in een grote kom door elkaar. Voeg het zelfrijzend bakmeel, een snuf zout en de vanillesuiker toe. Klop tot een glad, dik beslag en spatel de uitgelekte rozijnen erdoor.

15 minuten

Bekleed de vorm met spek

Verwarm de oven voor op 150 °C. Vet de tulbandvorm in met een beetje van de afgemeten boter en druk de plakjes spek tegen de binnenkant, zodat de bodem en zijkanten bedekt zijn. Schep het beslag in de vorm en strijk de bovenkant glad.

90 minuten

Bak de dikkoek

Bak de dikkoek ongeveer 90 minuten op het middelste ovenrooster. De bovenkant moet goudbruin zijn en een prikker die je in de cake steekt mag er zonder nat beslag uitkomen. Dek de bovenkant losjes af met aluminiumfolie als die te snel donker wordt.

10 minuten

Maak de custardsaus

Klop het custardpoeder met een scheutje van de afgemeten melk tot een glad papje. Verwarm de rest van de melk in een steelpan tot er stoom vanaf komt. Klop het papje erdoor en roer tot de vla dikker wordt. Neem de pan van het vuur, roer de resterende afgemeten boter erdoor en voeg naar smaak schenkstroop toe.

30 minuten

Laat rusten, stort en serveer

Laat de cake 15 minuten in de vorm afkoelen. Maak de randen voorzichtig los en stort de cake op een afkoelrooster. Laat hem minstens 15 minuten verder afkoelen voordat je hem aansnijdt. Serveer warm of op kamertemperatuur met de custardsaus.

Tips voor een goed resultaat

01

Dep de rozijnen droog

Giet de rozijnen goed af en dep ze droog, zodat het weekwater het dikke beslag niet verdunt.

02

Bekleed de vorm zorgvuldig

Gebruik dunne plakjes spek en druk ze voorzichtig tegen de ronding van de ingevette tulbandvorm.

03

Controleer het midden

De cake is klaar wanneer een prikker er zonder nat beslag uitkomt. Dek de bovenkant losjes af met aluminiumfolie als die te snel bruint.

Bewaren en opwarmen

Laat restjes snel afkoelen en bewaar ze binnen 2 uur in een afgesloten bak in de koelkast. Gebruik ze binnen 3–4 dagen. Verwarm alleen de benodigde portie tot die door en door heet is. Verwarm de custardsaus voorzichtig en roer voor het serveren.

Veelgestelde vragen

Wat is Urker dikkoek?

Een stevige cake met rozijnen en spek die verbonden is met Urk in Flevoland en daar van oudsher als voedzaam eten bekendstaat.

Hoe serveer je dikkoek?

Deze gedocumenteerde ovenversie wordt warm of op kamertemperatuur geserveerd met warme custardsaus.