Ceviche de Jipijapa, Ekvador'un Manabí eyaletindeki Jipijapa kentiyle ilişkilendirilen bir balık yemeğidir. Ayırt edici yanı, çoğu zaman avokadoyla sunulan tuzlu yer fıstığı sosudur. Belediyenin turizm sayfası yemeği Jipijapa'nın yerel uzmanlıklarından biri olarak anarken üniversite envanterlerinde balık, narenciye, sebzeler, yer fıstığı sosu, avokado, kişniş ve çıtır yeşil yemeklik muz eşlikçileri kaydedilir. Bu kaynaklar bölgesel bir yemek kimliğini destekler; yemeği Ekvador'un ulusal yemeği yapmaz. Ayrıca her evde ya da restoranda aynı tarifin uygulandığını da göstermez. Balık, narenciye, sos ve sebzelerin oranı hazırlayan kişiye ve sunulan sürüme göre değişebilir.
Ekvador'un resmî turizm rehberi, Jipijapa usulü yer fıstıklı cevicheyi kıyı bölgesinin sevilen çeşitlerinden biri olarak sayar. Yemeğin adı ve belirleyici malzeme birleşimi Jipijapa'yla yakından bağlantılıdır. Kültürel miras statüsüyle ilgili resmî açıklamalar ise farklı aşamalara işaret eder: Manabí valiliği Ekim 2025'te INPC'nin Jipijapa usulü cevicheyi Ekvador'un somut olmayan kültürel mirası olarak tanıdığını bildirmiştir; INPC'nin 2025 yıllık raporu bu mutfak uygulamasını ulusal envantere almıştır; Jipijapa belediyesi ise Nisan 2026'da resmî tanınma sürecinin hâlâ değerlendirildiğini duyurmuştur. Bu nedenle kaynaklar, ulusal miras envanterinde belgelenmiş bölgesel bir hazırlamadan söz etmeyi destekler. Onu Ekvador'un ulusal yemeği ilan etmez ve ülke çapında tek bir tarifi standartlaştırmaz.
Yerel kayıtlar, evlerde ve restoranlarda uygulanan farklı hazırlama biçimlerini anlatır. Bir envanter dorado, kırmızı soğan, biber, domates, yer fıstığı, limon, kişniş ve avokadodan söz eder; başka bir kayıtta salatalık da bulunur. Bir üniversitenin saha çalışmasında su, tuz ve yağla hazırlanan pürüzsüz yer fıstığı sosu ile yanında chifles anlatılır. Bunlar yerel uygulamayı belgeleyen kaynaklardır, bağlayıcı bir standart tarif değildir. Dört porsiyonluk bu tarif, kayıtlarda geçen bileşenleri ölçülü miktarlarla bir araya getirir. Salatalık yerel kayıtlardan birinde yer aldığı için eklenmiştir; her yerde kullanılmaz. Malzemelerin birbirine oranı da hazırlama biçimine göre değişir; burada verilen ölçüler bu ev sürümünün düzenli uygulanabilmesi için seçilmiştir.
Yerel kaynaklarda kaydedilen geleneksel yöntemlerden biri balığı küçük küpler halinde kesip yaklaşık 20–30 dakika limon suyuyla marine ettikten sonra doğranmış sebze ve yer fıstığı sosuyla karıştırır. Bazı restoran sürümlerinde domates sosu ya da hardal isteğe bağlı olarak sunulur. Chifles sıkça adı geçen bir eşlikçidir; yerel envanterlerde patacones ve sade tuzlu kraker de bulunur. Kullanılan balık türü ile narenciye, sebze ve yer fıstığının oranları değişebilir. Bu tarifte kayıtlardan gelen bileşenlerle evde uygulanmak üzere seçilen ölçüler birbirinden ayrılır. Ölçüler bu sürüme aittir, Ekvador genelinde değişmez bir kural değildir. Çıtır eşlikçileri ayrı sunun; narenciye suyu ve sos dokularını servis öncesinde yumuşatmasın.
Bu ev sürümünde balık soğutulup tatlandırılmadan önce tamamen pişirilir. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), balık ve diğer deniz ürünlerinin iç sıcaklığının 63 °C olana kadar pişirilmesini önerir; çiğ veya az pişmiş balıklı yemeklerin, bazı ceviche türleri dâhil, hamileler, küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf kişiler için daha yüksek gıda güvenliği riski taşıdığını belirtir. Dondurma bazı parazitleri öldürebilir, ancak tüm zararlı mikroorganizmaları yok etmez. Bu nedenle narenciye suyu pişirme işleminden sonra lezzet vermek için eklenir; ısının yerini almaz. Yer fıstığı sosu ve avokado ise yemeğin yerel kimliğini korur.
Güvenilir bir satıcıdan eti sıkı beyaz balık alın ve pişirene kadar soğukta tutun. Parçaları benzer büyüklükte kesin ki yaklaşık aynı sürede pişsinler; ardından kalın bir parçanın merkezini gıda termometresiyle ölçün. Pişmiş balığı buzun üzerindeki sığ bir kapta hızla soğutun ve sebzelerle karıştırmadan önce buzdolabına kaldırın. Sebzeleri temiz gereçlerle hazırlayın; çiğ balıktan ve balığın suyundan ayrı tutun. Çiğ balığa dokunduktan sonra pişmiş balığa ya da temiz sebzelere geçmeden önce ellerinizi yıkayın ve gereçleri temizleyin. Sos için yer fıstığını su, az miktarda nötr yağ, tuz ve narenciye suyunun bir bölümüyle pürüzsüz ve dökülebilir olana kadar blenderdan geçirin.
Soğuk balığı kalan narenciye suyu, doğranmış kırmızı soğan, domates, biber ve salatalıkla; ardından kişnişle karıştırın. Yer fıstığı sosunu balıkları kaplayacak kadar ekleyin, ancak sebzelerin ferah tadını bastırmayın. Avokadoyu rengini ve şeklini koruması için servis etmeden hemen önce ekleyin. Ceviche ferah, hafif ekşi ve tuzlu olmalı; sebze ve otların tadı belirgin kalmalıdır. Chifles ya da yerel kayıtlarda geçen başka bir eşlikçiyle soğuk servis edin; çıtır parçaları yemekten hemen önce ekleyin. Sos balığı hafifçe kaplamalı, sebzelerin üzerinde kalın bir tabaka oluşturmamalıdır. Avokadoyu erken eklemeyin; ezilmiş parçalar hem görünümü hem de dokuyu değiştirir.
Deniz ürünlerini alışverişten servise kadar soğuk tutun. FDA, bozulabilir yiyeceklerin hızla soğutulmasını ve deniz ürünlerinin oda sıcaklığında 2 saatten uzun, ortam sıcaklığı 32 °C üzerindeyse 1 saatten uzun bırakılmamasını önerir. Pişmiş balık artığını 2 saat içinde sığ, kapalı bir kaba alıp buzdolabında saklayın ve 3–4 gün içinde tüketin; bu ceviche en iyi dokusunu hazırlandığı gün verir. Servis boyunca soğuk tutun ve güvenli süreyi oda sıcaklığında aştıysa atın. Sıradaki porsiyon sofraya gelene kadar diğer porsiyonları buzdolabında tutun. Servis için gereken miktarı çıkarıp kalanını soğukta saklayın.