Ceviche de Jipijapa to danie rybne związane z Jipijapa w prowincji Manabí. Wyróżnia je wyrazisty sos z orzeszków ziemnych, często podawany z awokado. Miejska strona turystyczna wymienia je jako specjalność Jipijapa, a inwentarze uczelniane dokumentują rybę, cytrusy, warzywa, sos z orzeszków ziemnych, awokado, kolendrę i chrupiące dodatki z platana. Źródła te potwierdzają regionalną tożsamość potrawy, ale nie uzasadniają nazywania jej daniem narodowym. Nie ustanawiają też jednego przepisu obowiązującego we wszystkich domach ani cevicherías. Proporcje ryby, cytrusów, sosu i warzyw różnią się między wersjami.
Oficjalny przewodnik turystyczny Ekwadoru wymienia ceviche de Jipijapa z orzeszkami ziemnymi wśród popularnych ceviche z wybrzeża. Nazwa i charakterystyczne połączenie składników pozostają ściśle związane z Jipijapa. Władze różnie opisują status dziedzictwa kulturowego: w październiku 2025 r. rząd prowincji Manabí poinformował, że INPC uznał ceviche po jipijapsku za niematerialne dziedzictwo kulturowe Ekwadoru; roczne sprawozdanie INPC za 2025 r. ujmuje praktykę kulinarną w inwentarzu; jednocześnie w kwietniu 2026 r. władze miejskie Jipijapa podały, że formalna procedura uznania jest nadal oceniana. Źródła dokumentują więc regionalnie zakorzenioną potrawę ujętą w krajowym inwentarzu dziedzictwa. Nie ustanawiają jej daniem narodowym ani nie potwierdzają jednego przepisu dla całego kraju.
Lokalne zapisy opisują różne sposoby przygotowania ceviche w domach i restauracjach. Jeden inwentarz wymienia dorado, czerwoną cebulę, paprykę, pomidor, orzeszki ziemne, cytrynę, kolendrę i awokado; inny uwzględnia też ogórek. Badanie terenowe uczelni opisuje gładki sos z orzeszków ziemnych z wodą, solą i olejem, podawany z chifles. Źródła dokumentują lokalną praktykę, ale nie wiążący standard. Ten przepis na cztery porcje łączy udokumentowane składniki z odmierzoną ilością. Ogórek uwzględniono jako dodatek potwierdzony w źródłach, lecz nie stosowany we wszystkich wersjach. Dokładne proporcje składników również zależą od konkretnego przygotowania.
W lokalnie opisywanym tradycyjnym sposobie rybę kroi się w małe kostki, zalewa sokiem z cytryny na około 20–30 minut, a potem łączy z posiekanymi warzywami i sosem z orzeszków ziemnych. W niektórych wersjach restauracyjnych dodaje się do smaku sos pomidorowy lub musztardę. Częstym dodatkiem są chifles; lokalne inwentarze wymieniają też patacones i słone krakersy. Gatunki ryb oraz proporcje cytrusów, warzyw i orzeszków ziemnych mogą się różnić. W tym przepisie zaznaczono, które składniki są udokumentowane, a które ilości stanowią praktyczny wybór do przygotowania w domu. Źródła opisują takie warianty jako lokalne praktyki, a nie jako reguły dla całego kraju.
W tej wersji domowej ryba jest całkowicie gotowana, a dopiero potem schładzana i doprawiana. Amerykańska FDA zaleca podgrzać ryby i owoce morza do 63 °C; wskazuje też, że surowe lub niedogotowane dania rybne, w tym niektóre ceviche, niosą większe ryzyko dla kobiet w ciąży, małych dzieci, osób starszych i osób z osłabioną odpornością. Zamrożenie może zniszczyć część pasożytów, ale nie wszystkie szkodliwe drobnoustroje. Dlatego sok cytrusowy dodaje się dopiero po ugotowaniu, dla smaku, a nie zamiast obróbki cieplnej. W tej wersji smak cytrusów nie jest traktowany jako test gotowości ryby. Sos z orzeszków ziemnych i awokado nadal nadają potrawie lokalny charakter.
Wybrać jędrną białą rybę od zaufanego sprzedawcy i trzymać ją w chłodzie do czasu gotowania. Pokroić na równe kawałki, aby ugotowały się w podobnym tempie, i sprawdzić termometrem kuchennym temperaturę w środku najgrubszego kawałka. Ugotowaną rybę szybko ostudzić w płytkim naczyniu ustawionym nad lodem, a przed połączeniem z warzywami włożyć do lodówki. Warzywa przygotować czystym sprzętem i trzymać z dala od surowej ryby oraz jej płynu. Po kontakcie z surową rybą umyć i zdezynfekować ręce oraz przybory, zanim dotknie się ugotowanej ryby lub oczyszczonych warzyw. Na sos zmiksować orzeszki ziemne z wodą, odrobiną neutralnego oleju, solą i częścią soku cytrusowego, aż będzie gładki i płynny.
Zimną rybę połączyć z pozostałym sokiem cytrusowym, czerwoną cebulą, pomidorem, papryką, ogórkiem i kolendrą. Dodać tyle sosu z orzeszków ziemnych, aby pokrył kawałki ryby, ale nie zdominował świeżych warzyw. Awokado dodać tuż przed podaniem, aby zachowało kolor i kształt. Smak powinien być świeży, kwaśny i wyrazisty, z dobrze wyczuwalnymi warzywami oraz ziołami. Podawać na zimno z chrupiącymi chifles lub innym udokumentowanym dodatkiem; chrupiące składniki dodać dopiero tuż przed jedzeniem. Sos powinien delikatnie otulać rybę, a nie tworzyć grubą warstwę na warzywach. Delikatne mieszanie pomaga zachować kształt kawałków ryby i awokado.
Utrzymywać owoce morza w chłodzie od zakupu aż do podania. FDA zaleca szybko schładzać łatwo psującą się żywność i nie pozostawiać owoców morza w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny albo dłużej niż 1 godzinę, gdy temperatura otoczenia przekracza 32 °C. Resztki ugotowanej ryby umieścić w przykrytym, płytkim pojemniku w lodówce w ciągu 2 godzin i zużyć w ciągu 3–4 dni; ceviche ma najlepszą konsystencję w dniu przygotowania. Podczas podawania utrzymywać danie w chłodzie i wyrzucić je, jeśli zbyt długo stało poza lodówką. Wyjmować porcje z lodówki dopiero wtedy, gdy mają trafić na stół. Nie pozostawiać całej miski na stole w trakcie przygotowywania pozostałych elementów posiłku.