Ceviche de canchalagua to charakterystyczna potrawa z owoców morza związana z wyspami Galápagos, szczególnie z wyspą Santa Cruz. Asociación de Chefs del Ecuador określa canchalaguę jako składnik typowego dania z Galápagos i identyfikuje mięczaka jako Chiton magnificus. Badanie Uniwersytetu Guayaquil również opisuje ceviche jako element kuchni Santa Cruz. Źródła potwierdzają silny związek regionalny, ale nie status jedynego oficjalnego dania narodowego Ekwadoru. W tej kolekcji potrawa należy zatem do dań regionalnych, a jej wyspiarski kontekst pozostaje wyraźnie zaznaczony.
Canchalagua to lokalna nazwa kulinarna chitona, czyli wielopłytkowca — morskiego mięczaka, którego grzbiet pokrywa rząd zachodzących na siebie płytek. Nie jest to małż, przegrzebek ani ryba; nazwa nie oznacza też dowolnych owoców morza w muszli. Źródło kulinarne wskazuje gatunek Chiton magnificus. Badanie Uniwersytetu Guayaquil opisuje canchalagua, określaną też jako chitón, jako zasób morski i omawia jej przygotowanie na Santa Cruz. Ze względu na lokalną nazwę i identyfikację gatunku kupować wyłącznie prawidłowo rozpoznany produkt o identyfikowalnym pochodzeniu, od kompetentnego i legalnego sprzedawcy. Przepis nie zachęca do zbierania mięczaków na obszarze chronionym. Przed ewentualnym połowem należy sprawdzić aktualne przepisy i wymagane zezwolenia.
Udokumentowane połączenie smaków jest proste: canchalagua, czerwona cebula, zielona papryka, sok z cytryny i pomarańczy, pomidor, kolendra, sól oraz pieprz. Asociación de Chefs del Ecuador podaje proporcje na jedną porcję; publikacja ESPOCH o kuchni ekwadorskiej z 2025 roku opisuje tę samą grupę składników i podobną kolejność pracy. W tej domowej wersji przepis na jedną porcję został pomnożony przez cztery. Dwie miary źródłowe cup pozostają bez zmian, ponieważ źródło nie określa ich objętości; nie przeliczono ich po cichu na gramy ani mililitry. Wielkość mięczaków bywa różna, dlatego cztery małe porcje to wartość przybliżona, zależna od ilości oczyszczonego mięsa.
Przygotowanie jest celowo proste. Najpierw połączyć cienko pokrojoną czerwoną cebulę z sokiem z cytryny i solą, następnie dodać pokrojoną canchalaguę i sok z pomarańczy. Na końcu delikatnie wmieszać pomidora, zieloną paprykę i kolendrę. Cytrusowa marynata ma świeży, lekko słodko-kwaśny smak; cebula i papryka wnoszą chrupkość, która kontrastuje z małymi kawałkami mięczaka. Osobno podać canguil, czyli ekwadorski popcorn, oraz cienkie chifles z zielonego platana. Ich chrupkość dobrze uzupełnia chłodne, soczyste ceviche. Dodatki i sposób podania różnią się między domami i restauracjami; ta wersja zachowuje zestaw wskazany w źródłach kulinarnych.
W opisach ceviche często bez zastanowienia pisze się, że cytrusy „gotują” owoce morza. W przypadku tej potrawy byłoby to niebezpieczne uproszczenie. Sok z cytryny i pomarańczy zmienia białka oraz teksturę, ale nie unieszkodliwia niezawodnie patogenów obecnych w surowych mięczakach. Canchalagua pozostaje surowa także po marynowaniu. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zaleca, by osoby bardziej narażone na choroby przenoszone przez żywność — w tym kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze oraz osoby z osłabioną odpornością — unikały surowych lub niedogotowanych owoców morza. Bezpieczniejszym wyborem jest dla nich potrawa w pełni ugotowana. Większa ilość soku z cytryny nie zmienia surowej potrawy w gotowaną.
Osoby jedzące surowe ceviche mogą ograniczyć możliwe do uniknięcia ryzyko dzięki starannemu zakupowi i utrzymaniu łańcucha chłodniczego, ale nie wyeliminują go całkowicie. Kupować świeży produkt o identyfikowalnym pochodzeniu, przeznaczony do spożycia na surowo i prawidłowo obsłużony przez legalnego sprzedawcę. W drodze do domu utrzymywać go w chłodzie, a przed przygotowaniem przechowywać w lodówce. Po kontakcie z surowym mięczakiem umyć ręce, a noże, deski, miski i blaty umyć oraz zdezynfekować. Oddzielić surowe owoce morza od warzyw i produktów gotowych do spożycia. Ceviche podać szybko i dobrze schłodzone. Wyrzucić żywność łatwo psującą się, jeśli pozostawała ponad 2 godziny w temperaturze powyżej 4 °C lub ponad 1 godzinę w temperaturze otoczenia przekraczającej 32 °C. Nie podawać na surowo produktu o niepewnym pochodzeniu, sposobie obchodzenia się z nim lub świeżości.
Krótki czas przygotowania nie obejmuje połowu, odrywania mięczaka od podłoża, oczyszczania ani innych prac wykonywanych przez dostawcę. Zapytać kompetentnego sprzedawcę o oczyszczoną canchalaguę przeznaczoną do spożycia na surowo; nie próbować usuwać płytek na podstawie zdjęć. Do chwili łączenia składników trzymać mięczaka i wyciekający z niego płyn z dala od czystych warzyw. Cytrusową marynatę przygotować w niereaktywnej misce szklanej albo ze stali nierdzewnej dopuszczonej do kontaktu z żywnością. Gotową mieszankę ocenić pod kątem soli i równowagi smaku, nie stopnia obróbki: kolor i tekstura nie potwierdzają bezpieczeństwa mikrobiologicznego.
Ta wersja to praktyczne dostosowanie odmierzonej ekwadorskiej receptury do czterech małych porcji. Nie twierdzi, że jeden przepis reprezentuje wszystkie kuchnie wysp. Zachowuje charakterystycznego mięczaka, marynatę z cytryny i pomarańczy, warzywa oraz dodatki wymienione w źródle. Podawać ceviche dobrze schłodzone jako regionalną potrawę z Galápagos, jasno opisać ryzyko związane z surowymi owocami morza i uszanować lokalne pochodzenie dania.