Een broodje kroket bestaat uit een warme, gepaneerde ragoutkroket in een zacht broodje, meestal met mosterd. De naam laat weinig ruimte voor verwarring: het gaat om een broodje met een kroket als vulling. Het Algemeen Nederlands Woordenboek omschrijft de vleeskroket als een warme snack van vleesragout in een rol met een paneerlaag. Het noemt ook brood met mosterd als gebruikelijke manier van serveren. Die beschrijving vormt het uitgangspunt van dit recept.
Een kroket en een bitterbal kunnen dezelfde ragoutvulling hebben, maar verschillen in vorm en gebruik. De kroket is een langwerpige, grotere cilinder die als snack of op een broodje wordt gegeten. Een bitterbal is een kleine ronde hap, doorgaans zonder broodje. Voor dit broodje worden acht kroketten gevormd die op een klein zacht wit broodje passen. Een stevig, knapperig brood zou de verhouding tussen korst, vulling en brood veranderen.
De kroket hoort bij het alledaagse Nederlandse snackaanbod. Woordenboekvoorbeelden noemen snackbars, cafetaria’s, kantines en cafés als plekken waar kroketten worden gegeten. Zulke vermeldingen ondersteunen het gewone gebruik, maar betekenen niet dat iedereen ze op dezelfde manier serveert. Op een broodje zorgt mosterd voor een pittig accent bij de rijke ragout; het zachte brood dempt tegelijk het zout en de krokante korst.
Dit recept maakt de kroketten vanaf de basis. Het rundvlees wordt eerst zacht gestoofd en daarna door een stevige ragout geroerd. Die ragout moet vervolgens enkele uren koud worden, zodat hij vormbaar wordt. De wachttijd is een noodzakelijk deel van het proces. De hier beschreven hoeveelheden en werkwijze zijn een zelfstandige thuisversie, geïnformeerd door gepubliceerde Nederlandse methoden voor rundvleeskroketten. Het is geen formule van een merk of bakker en ook geen bewering dat er één officiële receptuur bestaat.
Halslap worden in bouillon gestoofd tot het vlees gemakkelijk uit elkaar valt. Een roux van boter en bloem bindt een afgemeten deel van het gezeefde stoofvocht tot een dikke saus. Gelatineblaadjes helpen de afgekoelde ragout stevig genoeg te maken om te vormen. Platte peterselie en nootmuskaat geven het vlees een lichte kruiding. De ragout hoort dik en glanzend te zijn voordat het rundvlees erdoor gaat. Een te dunne vulling kan tijdens het frituren door de paneerlaag breken.
Verdeel de koude ragout in acht gelijke porties en vorm korte cilinders. Voor een gesloten korst gaat elke kroket door bloem, losgeklopt ei en fijn paneermeel, en daarna nogmaals door ei en paneermeel. Houd de gevormde kroketten koud terwijl de frituurpan opwarmt. Werk met schone handen en houd de broodjes en mosterd uit de buurt van het rauwe ei. Zo blijft de eetklare serveercomponent gescheiden van het paneerstation.
Frituur op 180 °C zodat de korst snel krokant wordt en gelijkmatig kleurt. Bak telkens vier kroketten; een te volle frituurpan laat de olietemperatuur dalen en kan een vettige korst geven. Keer de kroketten eenmaal, frituur ze 3–4 minuten tot ze diep goudbruin zijn en laat ze daarna op een rooster uitlekken. Laat de olie vóór de tweede portie terugkomen op 180 °C. Het rundvlees is al gestoofd; het frituren verwarmt de ragout en bakt de korst krokant.
Snij de zachte witte broodjes bijna door, strijk er een dun laagje gewone mosterd in en leg er een vers gefrituurde kroket in. Serveer meteen, wanneer de buitenkant krokant en de ragout warm is. Sla sla, kaas of andere garnering over: die hoort niet bij deze sobere opbouw. Kies broodjes die klein genoeg zijn om de kroket niet te overheersen. Extra mosterd kan apart op tafel worden gezet, zodat iedereen zelf de hoeveelheid bepaalt.
Het broodje is op zijn best zodra het is samengesteld. Koel de ragout vlot in een ondiepe laag en bewaar die, net als de gevormde kroketten, in de koelkast tot het volgende onderdeel van de bereiding begint. Een gefrituurde kroket wordt zachter wanneer hij blijft staan; maak de broodjes daarom pas vlak voor het serveren. Koel restjes vlot, dek ze af en bewaar ze in de koelkast. Verwarm ze grondig opnieuw voordat je ze serveert; er wordt hier geen algemene bewaartermijn toegezegd.