Przepisy kuchni francuskiej

Kig ha farz

Bretońskie danie z Léon: długo gotowana wołowina, wieprzowina i warzywa z gryczanym far gotowanym w szczelnie zawiązanym worku z tkaniny, podawanym z maślano-szalotkowym lipig.

Przepisy kuchni francuskiej
Udostępnij
Kig ha farz — ułożone na półmisku
Przygotowanie 50 minut
Gotowanie 190 minut
Czas całkowity 250 minut
Wydajność 8 obfitych porcji dania głównego
Wprowadzenie i omówienie

Kig ha farz z gryczanym far i sosem lipig

Kig ha farz wywodzi się z Pays de Léon w północnej części Finistère. O jego tożsamości nie decyduje samo połączenie mięsa, warzyw i wywaru, lecz przede wszystkim gryczany far zamknięty w worku z tkaniny dopuszczonej do kontaktu z żywnością. Podczas długiego gotowania masa tężeje, dzięki czemu po wyjęciu można ją pokruszyć lub pokroić w plastry. To właśnie odróżnia danie od zwykłego pot-au-feu z kluskami.

W tej wersji używa się goleni wołowej z kością i półsolonego boczku wieprzowego bez kości. Wołowina wnosi żelatynę i głęboki smak, a wieprzowina daje tłustość i pełnię. Warzywa trafiają do garnka dopiero na końcowe 50 minut, aby marchew, rzepa, por i kapusta włoska zmiękły, lecz zachowały kształt.

Far wymaga osobnej kontroli gotowości. Worek o wymiarach około 43 × 19 cm napełnia się tylko do około 85% pojemności, zostawiając miejsce na rozszerzającą się masę. Po 2 godzinach zanurzenia powinien być równomiernie twardy, bez płynnego środka. Lipig przygotowuje się osobno z masła i szalotki, rozluźniając go odmierzoną porcją wywaru tuż przed podaniem.

Najważniejsze punkty powodzenia

Najważniejsze punkty powodzenia

  • Traktować worek na far jak naczynie do gotowania: musi być przeznaczony do kontaktu z żywnością, dobrze zawiązany i mieć miejsce na zwiększenie objętości.
  • Utrzymywać łagodne pyrkanie zamiast gwałtownego wrzenia.
  • Osobno oceniać miękkość mięsa, stopień ugotowania warzyw i twardość far.
Składniki

Składniki

Mięso i warzywa

  • 900 g goleni wołowej z kością — handlowo pociętej na 2 duże kawałki; po ugotowaniu około 540 g jadalnego mięsa po odjęciu kości i ubytku masy
  • 500 g półsolonego boczku wieprzowego bez kości — opłukanego i osuszonego; po ugotowaniu około 350 g jadalnego mięsa po wytopieniu części tłuszczu
  • 600 g marchewki — obranej, pokrojonej na duże kawałki
  • 400 g pora — umytego, biała i jasnozielona część w kawałkach po 6 cm
  • 300 g rzepy — obranej, pokrojonej w ćwiartki
  • 500 g kapusty włoskiej — pokrojonej na 8 cząstek
  • 8 g drobnej soli — do wywaru i końcowego doprawienia

Gryczany far

  • 400 g mąki gryczanej
  • 100 g całych jaj — 2 duże jajka, roztrzepane
  • 500 ml mleka pełnego
  • 80 g masła solonego — roztopionego i lekko przestudzonego

Lipig

  • 120 g masła solonego
  • 120 g szalotki — cienko pokrojonej
  • 150 ml wywaru z gotowania przeznaczonego do podania — odmierzonego po ugotowaniu
Sposób przygotowania

Sposób przygotowania

Garnek i far

  1. Przygotować mięso i warzywa. Mięso trzymać na osobnej desce i tacy, a warzywa pokroić na duże, równe kawałki. Pracować 20 minut w temperaturze pokojowej. Po kontakcie z surowym mięsem umyć ręce i zdezynfekować narzędzia; surowe soki nie mogą dotknąć żywności gotowej do spożycia.

  2. Rozpocząć gotowanie mięsa. Wołowinę i wieprzowinę zalać zimną wodą w garnku 12–15 l, powoli doprowadzić do łagodnego wrzenia, zebrać szumowiny i gotować bez przykrycia lub częściowo przykryte przez 60 minut. Płyn powinien mieć około 90–95 °C i jedynie lekko bulgotać; gwałtowne wrzenie mąci wywar i pogarsza powierzchnię mięsa.

  3. Wymieszać masę na far. Mąkę gryczaną połączyć z jajkami, mlekiem i 80 g roztopionego solonego masła. Mieszać około 10 minut w temperaturze pokojowej, aż powstanie gęsta, wolno lejąca się masa bez suchych kieszeni mąki.

  4. Napełnić worek. Zwilżyć worek 43 × 19 cm, napełnić go tylko do około 85% użytecznej pojemności, usunąć powietrze z powierzchni bez ściskania masy i bardzo mocno zawiązać odpornym na temperaturę bawełnianym sznurkiem. Przeznaczyć 10 minut. Zostawić około 15% wolnej przestrzeni. Nie używać barwionej ani nieprzeznaczonej do żywności tkaniny.

  5. Gotować far razem z mięsem. Całkowicie zanurzyć worek w lekko pyrkającym wywarze i gotować 120 minut w około 90–95 °C. Po 70 minutach dodać marchew, rzepę, por i kapustę na ostatnie 50 minut. Jeśli worek unosi się nierówno, raz obrócić go szczypcami. Na końcu mięso ma być miękkie pod widelcem, warzywa miękkie, lecz zachowujące kształt, a worek równomiernie twardy bez płynnego środka.

Lipig i podanie

  1. Przygotować lipig. Roztopić 120 g solonego masła, dodać szalotkę i na małym ogniu gotować około 10 minut do pełnej miękkości i szklistości. Wlać 150 ml odmierzonego wywaru i krótko zagotować. Sos ma być błyszczący i płynny na tyle, by można go było nakładać łyżką. Gorące masło może pryskać.

  2. Bezpiecznie wyjąć worek. Szczypcami przenieść worek z far do żaroodpornej miski i pozostawić na około 5 minut, aby nadmiar wywaru odciekł. Worek i uwięziona para są bardzo gorące; nie zbliżać twarzy ani dłoni do miejsca wiązania.

  3. Otworzyć i porcjować far. Po 10 minutach pasywnego studzenia ostrożnie rozwiązać lub rozciąć worek, a następnie przez około 5 minut pokruszyć far albo pokroić go w plastry. Środek ma być całkowicie ścięty, bez surowej masy. Otwierać worek z dala od twarzy ze względu na parę.

Podawanie i planowanie

Praktyczne wskazówki

Podawanie i planowanie

Podawać w ciepłych, płytkich miskach z niewielką ilością wywaru, mięsem, warzywami i far; lipig nakładać na far, a nie mieszać z całym garnkiem.

Podawanie i planowanie

Jeśli danie ma być przygotowane wcześniej, schłodzić mięso, warzywa, wywar, far i lipig oddzielnie. Far podgrzewać w plastrach z odrobiną wywaru, a lipig ogrzewać łagodnie.

Podawanie i planowanie

Wołowina bez kości upraszcza jedzenie, ale zmienia charakter wywaru i wydajność. Zwykłe kluski nie są odpowiednikiem gryczanego far.

Przechowywanie

Mięso, warzywa, wywar, far i lipig włożyć do płytkich, przykrytych pojemników i schłodzić w lodówce w ciągu 2 godzin. Zużyć w ciągu 3 dni. Składniki w wywarze odgrzać do wyraźnego parowania, a lipig ogrzewać delikatnie, by masło się nie rozdzieliło.

Przygotowanie wcześniej

Far można ugotować wcześniej tego samego dnia, bezpiecznie schłodzić i odgrzać w plastrach z niewielką ilością wywaru.

Zamienniki

Nie zastępować gryczanego far zwykłymi kluskami, jeśli danie ma pozostać kig ha farz.

Zamienniki

Wołowina do duszenia bez kości ułatwia porcjowanie, ale zmienia wywar i wymaga innej kalkulacji wydajności.

Rozwiązywanie problemów

Rozwiązywanie problemów

  • Problem: worek jest zbyt luźno zawiązany— masa może wypłynąć; przed zanurzeniem poprawić wiązanie, pozostawiając miejsce na rozszerzenie.
  • Problem: środek far pozostaje mokry— kontynuować łagodne gotowanie w wywarze, aż worek będzie równomiernie twardy.
  • Problem: lipig wygląda tłusto, a nie jednolicie— na małym ogniu wmieszać odrobinę odmierzonego gorącego wywaru.
Wartości odżywcze na porcję

Wartości odżywcze na porcję

  • Wielkość porcji1 talerz: około 110 g gotowanego mięsa, 100 g warzyw, 1/8 far, 1/8 lipig i około 100 ml wywaru
  • Kalorie873 kcal
  • Węglowodany61,8 g
  • Białko39,9 g
  • Tłuszcz55,1 g
  • Błonnik10,7 g
  • Sód929 mg
Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Alergeny i bezpieczeństwo żywności

Alergeny: Jajko; mleko; seler może występować w kupnym wywarze, natomiast podany zwykły wywar z gotowania nie zawiera dodatku selera; gryka naturalnie nie zawiera glutenu, ale przy celiakii trzeba sprawdzić etykiety przetworzonego mięsa i ryzyko kontaktu krzyżowego.

Bezpieczeństwo: Surową wołowinę i wieprzowinę oddzielać od warzyw i naczyń do podania.

Bezpieczeństwo: Uważać na kość goleni oraz gorącą parę z worka.

Bezpieczeństwo: Resztki włożyć do lodówki w ciągu 2 godzin.

Częste pytania

Częste pytania

Czy far można kroić zamiast kruszyć?

Tak. Po pełnym ścięciu można go pokruszyć albo pokroić w plastry.

Dlaczego zostawia się wolne miejsce w worku?

Masa gryczana zwiększa objętość podczas gotowania; przepełnienie utrudnia równomierne ścięcie i zwiększa ryzyko rozluźnienia wiązania.

Podsumowanie

Podsumowanie

  • Rezultat: Bretońskie mięso i warzywa z gryczanym far gotowanym w worku oraz maślano-szalotkowym lipig.
  • Decydująca technika: Bezpieczny worek do żywności, mocne wiązanie i pozostawienie miejsca na rozszerzenie masy.