Norwegia zajmuje 384,483 kilometrów kwadratowych, gdy w danych Statistics Norway dotyczących powierzchni z 2026 roku łącznie uwzględni się część kontynentalną, Svalbard i Jan Mayen; sama część kontynentalna ma 323,807 kilometrów kwadratowych. Położona po zachodniej i północnej stronie Półwyspu Skandynawskiego kontynentalna część Norwegii graniczy ze Szwecją, Finlandią i Rosją, a jej wybrzeża wychodzą na Skagerrak, Morze Północne, Morze Norweskie i Morze Barentsa. Oslo leży u krańca Oslofjordu w gęściej zaludnionej części południowo-wschodniej. Rzeźbę kraju zdominowały Góry Skandynawskie i silnie rozczłonkowane wybrzeże Atlantyku, gdzie erozja lodowcowa utworzyła długie fiordy i tysiące wysp. Niziny zajmują największe obszary wokół Oslofjordu i w części Trøndelag; zachodnia Norwegia stromo wznosi się od fiordów ku płaskowyżom i szczytom. Dalej na północ masywy górskie, wąskie pasy wybrzeża i płaskowyż Finnmarksvidda tworzą coraz bardziej subarktyczny krajobraz. Galdhøpiggen w Jotunheimen, o wysokości 2,469 metrów, jest najwyższym szczytem Norwegii.
Klimat Norwegii zmienia się wyraźnie na niewielkich odległościach wskutek wzajemnego oddziaływania szerokości geograficznej, wysokości nad poziomem morza i ekspozycji na Atlantyk. Prąd Północnoatlantycki i dominujące wiatry zachodnie sprawiają, że zimą znaczna część zewnętrznego wybrzeża jest dużo łagodniejsza niż obszary na porównywalnych szerokościach geograficznych gdzie indziej, lecz te same masy powietrza przynoszą obfite opady w zachodnich górach. Wschodnie doliny i region Oslo leżą częściowo w cieniu opadowym i mają bardziej kontynentalny charakter, z chłodniejszymi zimami, cieplejszymi letnimi dniami i mniejszymi opadami niż zachodnie wybrzeże. Wysokie płaskowyże mają klimat alpejski, północne obszary śródlądowe są chłodniejsze i bardziej kontynentalne, a Svalbard ma klimat arktyczny, choć wody Atlantyku łagodzą warunki na jego zachodnim wybrzeżu. Zmiana klimatu nasila zagrożenia związane z rzeźbą terenu: większe opady zwiększają ryzyko powodzi i osuwisk, natomiast wzrost poziomu morza i wezbrania sztormowe zagrażają narażonej infrastrukturze nadbrzeżnej. Najnowsza inwentaryzacja lodowców NVE, oparta na zdjęciach satelitarnych z lat 2018–2019, wykazała 2,328 kilometrów kwadratowych powierzchni lodowcowej, czyli o 14 procent mniej niż w poprzednim okresie kartowania 1999–2006.
Te podziały klimatyczne sprzyjają ekosystemom od lasów strefy umiarkowanej i borealnych po tundrę alpejską, wrzosowiska nadmorskie, mokradła i roślinność wysokiej Arktyki. Użytków rolnych o dobrej produktywności jest niewiele, ponieważ góry, płytkie gleby i krótkie okresy wegetacyjne wykluczają duże obszary z uprawy; Statistics Norway odnotował około 9,867 kilometrów kwadratowych użytkowanej powierzchni rolnej w 2025 roku. Zboża i bardziej intensywne uprawy koncentrują się na nizinach południowo-wschodnich i w części Trøndelag, natomiast hodowla bydła mlecznego i innych zwierząt jest ważniejsza w wilgotniejszych zachodnich okręgach i dolinach wyżynnych. Hodowla reniferów pozostaje istotna w części północy, zwłaszcza w społecznościach Saamów, a rybołówstwo i akwakultura ściśle wiążą osadnictwo i zatrudnienie z wybrzeżem. Obszary chronione obejmowały około 17.7 procent kontynentalnej Norwegii oraz 69.1 procent Svalbardu i Jan Mayen w rządowej ocenie z 2023 roku. Ochrona przyrody bezpośrednio styka się więc z leśnictwem, wypasem, rozwojem hydroenergetyki, rybołówstwem, budową infrastruktury transportowej i adaptacją do zmiany klimatu w użytkowanym krajobrazie.
Osadnictwo ludzkie postępowało po ustąpieniu ostatnich lądolodów, a długa prehistoria obszaru dzisiejszej Norwegii obejmowała społeczności łowieckie, rolnicze wspólnoty na południu oraz odrębny rozwój kultury Saamów w północnej Fennoskandii. W epoce wikingów, mniej więcej od końca VIII do XI wieku, społeczności żeglarskie z zachodniej Skandynawii uczestniczyły w handlu, wyprawach łupieżczych, migracjach i osadnictwie na obszarze północnego Atlantyku, Wysp Brytyjskich i kontynentalnej Europy. Chrystianizacja i konsolidacja władzy królewskiej w X i XI wieku stopniowo doprowadziły do powstania trwalszego królestwa norweskiego, a organizacja kościelna, prawo i miasta wzmacniały średniowieczne struktury państwowe. Bergen stało się ważnym ośrodkiem handlu suszonym dorszem, a kupcy hanzeatyccy z czasem zdominowali znaczną część wymiany między północnymi łowiskami a rynkami europejskimi. Czarna śmierć dotarła do Norwegii w 1349 roku, powodując poważne straty demograficzne i zaburzenia instytucjonalne. Unie dynastyczne włączyły następnie królestwo w szersze systemy nordyckie: Norwegia weszła w unię z Danią w 1380 roku, a w 1397 roku do unii kalmarskiej. Dominacja Danii pogłębiła się po wystąpieniu Szwecji, a reformacja z 1537 roku wzmocniła koronę duńską i podporządkowała jej instytucje norweskie.
Wojny napoleońskie rozbiły ten duńsko-norweski układ. Na mocy traktatu kilońskiego ze stycznia 1814 roku Dania przekazała Norwegię królowi Szwecji, lecz norweskie zgromadzenie konstytucyjne przyjęło zamiast tego konstytucję 17 maja i wybrało własnego króla. Po krótkiej wojnie ze Szwecją zrewidowana konstytucja przetrwała w ramach unii personalnej trwającej do 1905 roku, zapewniając większą autonomię wewnętrzną niż pod panowaniem Danii. Reformy samorządowe od 1837 roku i przełom parlamentarny z 1884 roku poszerzyły udział polityczny; unię ze Szwecją rozwiązano w 1905 roku, a monarchia odzyskała pełną suwerenność. Okupacja niemiecka od 1940 do 1945 roku przerwała funkcjonowanie władz konstytucyjnych w kraju, podczas gdy król i rząd działali na uchodźstwie. Powojenne rządy zbudowały rozbudowane państwo dobrobytu, rozwinęły przemysł oparty na hydroenergetyce i dołączyły do NATO jako członek założycielski w 1949 roku. Komercyjna produkcja ropy naftowej z Morza Północnego od początku lat 1970 zasadniczo zmieniła finanse państwa i strukturę przemysłową. Wyborcy odrzucili członkostwo we Wspólnocie Europejskiej lub Unii Europejskiej w 1972 i 1994 roku, lecz Europejski Obszar Gospodarczy integruje Norwegię z rynkiem wewnętrznym UE od 1994 roku.
Norwegia jest mieszaną gospodarką o wysokich dochodach, w której usługi zatrudniają większość pracowników, lecz wydobycie ropy i gazu na morzu pozostaje nieproporcjonalnie ważne dla eksportu, dochodów państwa i popytu przemysłowego. Statistics Norway odnotował wzrost całego PKB o 1.1 procent w 2025 roku oraz wzrost PKB części kontynentalnej o 1.7 procent, dlatego analizy gospodarcze rutynowo oddzielają krajową gospodarkę kontynentalną od wydobycia ropy i gazu oraz transportu oceanicznego. W 2025 roku ropa naftowa i gaz ziemny odpowiadały za około 57 procent wartości eksportu towarowego, a eksport produktów naftowych był wart około 1 biliona NOK; około 95 procent norweskiej produkcji gazu jest eksportowane rurociągami, głównie na rynki europejskie. Gospodarka jest jednak szersza niż sektor węglowodorów: duże znaczenie mają żegluga i usługi morskie, owoce morza i akwakultura, metale, inżynieria, chemikalia, finanse, usługi cyfrowe oraz gałęzie przemysłu oparte na hydroenergetyce. Część dochodów z ropy i gazu jest przekształcana w aktywa finansowe za pośrednictwem Government Pension Fund Global. Głównym wyzwaniem strukturalnym jest zarządzanie wysokimi kosztami pracy, starzeniem się ludności i nierównościami regionalnymi przy jednoczesnym przesuwaniu inwestycji i kompetencji w stronę wzrostu mniej zależnego od sektora naftowego, bez utraty produktywności i stabilności fiskalnej.
Zarejestrowana liczba ludności Norwegii wynosiła 5,627,400 osób 1 stycznia 2026 roku, a rozmieszczenie ludności jest bardzo nierównomierne w stosunku do powierzchni kraju. Góry, płaskowyże i północne ograniczenia klimatyczne sprawiają, że rozległe obszary interioru są słabo zaludnione, natomiast region Oslofjordu, południowe i zachodnie wybrzeża, Trøndelag oraz łańcuch północnych miast nadmorskich skupiają większość mieszkańców i miejsc pracy. Statistics Norway zaklasyfikował 83.35 procent mieszkańców jako żyjących w osiedlach miejskich 1 stycznia 2025 roku. Zgodnie z tą definicją obszar miejski Oslo liczył około 1.11 miliona mieszkańców, następnie Bergen około 274,000, Stavanger–Sandnes 242,000 i Trondheim 201,000; są to ciągłe obszary zabudowane, a nie populacje gmin. Od 1 stycznia 2024 roku kraj ma 15 okręgów i 357 gmin, które świadczą wiele usług lokalnych w silnie zdecentralizowanym systemie administracyjnym. Imigracja również zmieniła profil ludności: 1 stycznia 2026 roku SSB odnotował 987,120 imigrantów, czyli 17.5 procent mieszkańców, oraz osobno 238,507 osób urodzonych w Norwegii, których rodzice są imigrantami.
Norweski jest głównym językiem życia publicznego, przy czym Bokmål i Nynorsk funkcjonują jako dwa oficjalne standardy pisane, a nie odrębne języki mówione; w codziennej mowie występują liczne dialekty regionalne. Języki saamskie podlegają ochronie ustawowej i mają rozszerzone prawa na saamskim obszarze administracyjnym, co odzwierciedla obecność rdzennej ludności w północnej Norwegii i sąsiedniej Fennoskandii, natomiast kweński, romani i romanes są uznawane za języki regionalne lub mniejszościowe. Przynależność religijna stała się bardziej zróżnicowana i mniej jednolita instytucjonalnie. Kościół Norwegii, historycznie luterański i dawniej państwowy, skupiał jako członków 60.9 procent mieszkańców w 2025 roku, choć członkostwo nie jest miarą praktyk religijnych; funkcjonują również inne wspólnoty chrześcijańskie, gminy muzułmańskie i świeckie organizacje światopoglądowe. Instytucje kultury odzwierciedlają te nakładające się historie. Średniowieczne kościoły słupowe współistnieją z literackim wpływem Henrika Ibsena, pracą Ivara Aasena nad kształtowaniem języka i sztuką Edvarda Muncha, a saamski joik, tradycje rzemiosła duodji i współczesna sztuka saamska wyrażają północną geografię kulturową starszą od nowoczesnego państwa.
Sieci transportowe muszą pokonywać krajobraz, w którym fiordy, góry, wyspy i duże odległości wielokrotnie przerywają najkrótsze trasy. E6 jest główną osią drogową od południowo-wschodniej Norwegii przez Trondheim na daleką północ, natomiast E18, E39 i E16 łączą główne regiony południowe i zachodnie; tunele, mosty i promy są integralnymi częściami tych korytarzy. Bane NOR podaje około 4,200 kilometrów torów kolejowych, skoncentrowanych w zdecydowanej większości na południu i w centrum. Główna sieć dociera do Bodø, natomiast linia Ofoten z Narviku łączy się ze Szwecją, a nie z resztą norweskiej sieci kolejowej na terytorium Norwegii, co pokazuje topograficzne ograniczenia północy. Żegluga przybrzeżna i porty takie jak Oslo, Bergen, Stavanger i Narvik pozostają ważne dla transportu towarów, przemysłu offshore i zaopatrzenia regionalnego, a gęsta sieć lotnisk łączy społeczności, w których podróż lądem jest powolna. Hydroenergetyka dostarcza prawie 90 procent norweskiej energii elektrycznej, wspierana przez ponad 1,000 zbiorników i połączenia transgraniczne łączące krajowy system elektroenergetyczny z rynkami nordyckimi i szerszym rynkiem europejskim.
Pozycję międzynarodową Norwegii kształtują jej wybrzeża północnego Atlantyku i Arktyki, morskie złoża surowców energetycznych oraz krótka, lecz strategicznie wrażliwa granica lądowa z Rosją. Norwegia jest członkiem założycielem NATO, należy do EFTA i uczestniczy w rynku wewnętrznym UE poprzez EOG, a w Tromsø mieści się stały sekretariat Rady Arktycznej. Przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO zwiększyło znaczenie skoordynowanej obrony nordyckiej i tranzytu sojuszniczego, ponieważ Morze Barentsa i Morze Norweskie zyskały większe znaczenie dla bezpieczeństwa Europy. Norwegia jest także ważnym dostawcą gazu rurociągowego do Europy oraz istotnym państwem morskim i ośrodkiem badań arktycznych. Jej średnioterminowe wybory łączą bezpieczeństwo z transformacją gospodarczą: utrzymaniem społeczności północnych, dostosowaniem infrastruktury do cieplejszego i bardziej wilgotnego klimatu, zarządzaniem ekosystemami morskimi i górskimi oraz dywersyfikacją gospodarki nadal silnie zależnej od sektora naftowego. Jej wpływ będzie zależał od tego, jak skutecznie przełoży te atuty geograficzne na odporność, jednocześnie ograniczając związane z nimi koszty środowiskowe, demograficzne i strategiczne.
