Birmingham

Birmingham jest dziś drugim co do wielkości miastem Anglii, okręgiem metropolitalnym w sercu West Midlands, z 1,16 mln mieszkańców w granicach w 2022 r. i aglomeracją miejską liczącą 2,65 mln. Położone tuż na zachód od Meriden — tradycyjnego geograficznego środka Anglii — i rozciągające się na 600 km² płaskowyżu West Midlands na wysokościach od 150 do 300 metrów nad poziomem morza, stanowi kotwicę aglomeracji, która obejmuje Wolverhampton, Dudley, Solihull i królewskie miasto Sutton Coldfield. Znany jako największy okręg władz lokalnych pod względem liczby ludności w kraju, leży około 160 km na północny zachód od Londynu, 137 km na północny wschód od Cardiff i 110 km na południe od Manchesteru, a jego położenie w głębi lądu czyni go głównym ośrodkiem miejskim regionu otoczonego Cotswolds na południu i wzgórzami Shropshire na zachodzie.

Przemierzając główne szlaki miasta, można wyczuć delikatny szept małych dróg wodnych — rzeki Tame i jej dopływów, Rea i Cole — przecinających dzielnice niegdyś spowite Lasem Ardeńskim. Nazwy kończące się na „-ley”, takie jak Moseley i Yardley, przywodzą na myśl staroangielskie lēah, oznaczające leśne polany. Te pozostałości po polanach usianych dębami przetrwały w parkach dzielnicowych i podmiejskich uliczkach, ale oddały pierwszeństwo skomplikowanej sieci kanałów — Birmingham Canal Navigations — których ścieżki holownicze, obecnie oczyszczone i przekształcone, przypominają niegdyś niezrównaną sieć przemysłowych dróg wodnych miasta.

Klimat rozwija się z umiarkowaną równowagą, lata ze średnią temperaturą 21,3 °C w lipcu, a zimy spadające do 6,7 °C w styczniu, chociaż odnotowano ekstremalne temperatury: lipcowy szczyt 37,4 °C na Edgbaston Campus i 37,0 °C na lotnisku w Birmingham 19 lipca 2022 r. Mróz utrzymuje się przez około pięćdziesiąt nocy rocznie, podczas gdy dni przekraczających 25 °C jest kilkanaście. Takie zróżnicowanie ukształtowało lokalne reakcje architektoniczne i planowanie urbanistyczne, od solidnej murarki wiktoriańskich budynków publicznych po odporne na ciepło szklane pawilony współczesnych instytucji.

Zielone przestrzenie przenikają miasto, którego zaangażowanie w otwartą przestrzeń przejawia się w 571 parkach — więcej niż w jakimkolwiek innym europejskim mieście — obejmujących 3500 hektarów. Sutton Park, o powierzchni 971 hektarów, jest największym parkiem miejskim w Europie i narodowym rezerwatem przyrody, a jego wrzosowiska i bagna są domem dla wielu gatunków. Ogród botaniczny Birmingham Botanical Gardens w stylu regencji, pierwotnie założony przez JC Loudona w 1829 r., kontrastuje z nieformalnymi nasadzeniami Arts and Crafts w Winterbourne Botanic Garden w Edgbaston. Parki wiejskie w dolinach — Woodgate, Kings Heath i Pype Hayes — chronią korytarze nadrzeczne, podczas gdy Woodgate Valley i Project Kingfisher wspierają odnowę nadrzeczną, umożliwiając zimorodkom i innym dzikim zwierzętom ponowną kolonizację niegdyś zaniedbanych dróg wodnych.

Gospodarka Birmingham zdecydowanie przesunęła się w stronę usług: finanse, handel detaliczny, wydarzenia i konferencje stanowią obecnie podstawę metropolitalnego PKB wynoszącego 95,94 miliarda funtów (2014), drugiego co do wielkości w Zjednoczonym Królestwie. Pięć uniwersytetów miasta, z University of Birmingham na czele, stanowi największą koncentrację szkolnictwa wyższego poza Londynem, przyciągając studentów do kampusów w Selly Oak, Aston i Edgbaston. Życie intelektualne pulsuje w instytucjach kulturalnych miasta: City of Birmingham Symphony Orchestra i Birmingham Royal Ballet występują w miejscach, których architektura waha się od brutalistycznej surowości do współczesności ze szkła i stali; Biblioteka Birmingham, monumentalny miejski punkt orientacyjny z perforowanego metalu i schodkowych tarasów, mieści Barber Institute of Fine Arts, którego zbiory od XIII wieku do czasów współczesnych dorównują tym z każdej małej europejskiej galerii.

Muzeów jest mnóstwo: Thinktank, miejskie muzeum nauki, prezentuje Smethwick Engine — najstarszy na świecie działający silnik parowy — obok planetarium i kina z wielkim ekranem. Birmingham Museum & Art Gallery mieści kolekcję prerafaelitów o „wyjątkowym znaczeniu” oraz płótna europejskiego baroku Belliniego, Rubensa i Canaletta, uzupełnioną o ceramikę i wyroby z metalu. Zbiory Barber Institute obejmują sztukę zachodnią od XIII wieku do dziś. Historyczne domy — Aston Hall, Blakesley Hall i Sarehole Mill — przypominają epokę Tudorów i Jakuba, podczas gdy Museum of the Jewellery Quarter przechowuje warsztaty i narzędzia, które nadal dostarczają 40 procent krajowej biżuterii. Dziedzictwo przemysłowe jest celebrowane w Cadbury World, gdzie opowieść o produkcji czekolady rozwija się pośród maszyn z epoki, oraz w Black Country Living Museum tuż za granicami miasta.

Festiwale i widowiska uliczne ożywiają kalendarz Birmingham. Parada z okazji Dnia Świętego Patryka ma status drugiej co do wielkości w Europie po Dublinie, przyciągając dziesiątki tysięcy ludzi wzdłuż swojej trasy mijając Dzielnicę Chińską i przez Arkady. W maju Birmingham Pride zamienia Gay Village na Hurst Street w karnawał kolorów, muzyki i występów. Nowka Bais, regaty wyścigów łodzi zainaugurowane przez społeczność bengalską, zajmują basen kanału, podczas gdy Vaisakhi i Bangla Mela świętują wiarę i folklor Azji Południowej. Dwuletnie spotkania — festiwale sztuki, jazzu, folkloru i tańca — rozkwitają, a sezonowe targi, zwłaszcza Frankfurt Christmas Market od 2001 r., schodzą na Victoria Square i New Street, rozciągając się do Brindleyplace, gdzie drewniane domki pełne są rękodzieła i grzanego wina.

Zapadający zmrok w Birmingham ujawnia zróżnicowaną geografię nocną. Broad Street, od dawna kojarzona z klubami i barami, ustępuje miejsca pasażom Digbeth z niezależnymi miejscami muzycznymi i przebudowanym jednostkom przemysłowym Custard Factory, gdzie Medicine Bar i Rainbow Pub goszczą zespoły grające na żywo. Arcadian i Mailbox oferują eleganckie salony koktajlowe; Chinese Quarter tętni życiem dzięki karaoke i nocnym restauracjom. Poza centrum Star City i Resorts World przerywają dawne tereny elektrowni kompleksami rekreacyjnymi, które łączą kina, kręgielnie i salony gier, zestawiając przemysłową przeszłość miasta ze współczesną kulturą konsumpcyjną.

Kulinarna reputacja miasta opiera się na hurtowych rynkach — przyznanych królewskim przywilejom w 1166 r. — które pozostają największymi hurtowymi rynkami żywności w Wielkiej Brytanii, dostarczając produkty rolne, ryby, mięso i kwiaty restauratorom w promieniu stu mil. Co ciekawe, Birmingham jest jedynym brytyjskim miastem poza Londynem, w którym znajduje się pięć lokali wyróżnionych gwiazdkami Michelin: Simpson's w Edgbaston, Carters of Moseley oraz Purnell's, Opheem i Adam's w centrum. Tradycja wiktoriańskiego browaru restauracyjnego współistnieje z Aston Manor Brewery, jedynym znaczącym współczesnym browarem, oraz szeregiem barów wzdłuż dawnych tras tramwajowych.

Infrastruktura transportowa umacnia rolę Birmingham jako krajowego węzła komunikacyjnego. Tutaj zbiegają się autostrady M5, M6, M40 i M42, a Spaghetti Junction — węzeł Gravelly Hill — osiągnął status zabytku ze względu na swoją złożoność. Wiadukt Bromford prowadzi autostradę M6 przez 5,6 km, najdłuższy most autostradowy w Wielkiej Brytanii, podczas gdy obwodnica Middleway biegnie starą trasą A4540 wokół centrum miasta. Strefa czystego powietrza, wprowadzona 1 czerwca 2021 r., reguluje emisje w centrum.

Podróż koleją koncentruje się na stacji New Street, najbardziej ruchliwej w Wielkiej Brytanii poza Londynem, obsługującej trasy CrossCountry i Avanti West Coast do Glasgow, Edynburga i London Euston. Stacje Moor Street i Snow Hill łączą się z Chiltern Railways i West Midlands Railway, a Curzon Street — przeznaczona do ruchu High Speed ​​2 około 2030 roku — wznosi się z dawnych placów towarowych na wschód od Moor Street. Tramwaje West Midlands Metro, ponownie wprowadzone w 1999 roku i przedłużone do miasta w 2016 roku, kursują teraz z Wolverhampton do Bull Street, z planowanymi odgałęzieniami do lotniska i Chelmsley Wood. Tymczasem autobusy — 261 milionów podróży w latach 2016–2017 — działają pod nadzorem Transport for West Midlands, przy czym National Express West Midlands odpowiada za prawie 80 procent podróży. 42-milowa trasa Outer Circle numer 11, okrążająca wewnętrzne przedmieścia, jest najdłuższą miejską trasą autobusową w Europie.

Rowerzyści znajdują trasy na krajowych trasach rowerowych 5 i 81, a program wypożyczania rowerów z 2021 r. rozmieścił 300 rowerów na 43 stacjach dokujących. Pod ulicami tory tramwajowe nie ustąpiły jeszcze miejsca podziemnym tunelom: Birmingham pozostaje największym europejskim miastem bez sieci podziemnej, a rozszerzenia metra uznano za wystarczające na razie.

Dzielnice odzwierciedlają warstwy historii. Ladywood, które nominalnie obejmuje centrum miasta, zawiera Victoria Square, Town Hall i Bullring, którego falisty Oculus oznacza schody stacji Moor Street. Westside, na zachód od dawnej Inner Ring Road, szczyci się Międzynarodowym Centrum Kongresowym i Biblioteką Birmingham. Eastside, kiedyś przemysłowe, teraz gości inicjatywy akademickie i kulturalne pośród wykarczowanych działek czekających na zabudowę. Southside zachowuje wąskie uliczki i Gay Village; dawne fabryki Digbeth mieszczą kreatywne przedsiębiorstwa; Jewellery Quarter zachowuje XIX-wieczne warsztaty i krajowy urząd probierczy; Gun Quarter, kiedyś ośrodek produkcji broni palnej, czeka na regenerację.

Przedmieścia świadczą o wchłanianiu przez Birmingham miast peryferyjnych. Aston's Hall and Villa Ground, zielony kampus Edgbaston, enklawy studenckie Selly Oak i wiktoriański obszar ochrony zabytków Moseley — jego starożytny gołębnik otwierany w wybrane niedziele — znajdują się obok Perry Barr, Sutton Coldfield i Yardley. Odwiedzający powinni pamiętać, że adres „Birmingham” nie gwarantuje bliskości: wiele interesujących miejsc znajduje się poza centrum, wymagając tramwaju, autobusu lub 15-minutowej jazdy autobusem linii 50 wzdłuż Moseley Road.

Od czasu zniszczeń spowodowanych II wojną światową i późniejszej gruntownej modernistycznej przebudowy miasto przeszło cichy renesans. Rewitalizacja po 1990 r. zastąpiła wiele surowych betonowych bloków ulicami dla pieszych, przeszklonymi budynkami użyteczności publicznej i promenadami nad kanałami. W rezultacie Birmingham prezentuje teraz dialog między swoim dziedzictwem przemysłowym a przyszłościowym urbanizmem, dualizm, który rezonuje poprzez ofertę kulturalną, zielone płuca i ludzką tkankę jednego z najbardziej zróżnicowanych miast Europy. W tym połączeniu historii i innowacji Birmingham ukazuje się nie tylko jako stolica Midlands, ale jako polifoniczna opowieść o miejscu, populacji i celu.