Ghribia (algemeen bekend als Montecaos) zijn klassieke Algerijnse amandelkoekjes, geroemd om hun smelt-in-de-mond textuur en subtiele zoetheid. Elk boterkoekje heeft een milde nootachtige smaak, een vleugje vanille en een delicate crunch voordat het op de tong smelt. Deze kleine rondjes worden traditioneel geserveerd bij de thee of bij familiebijeenkomsten en bieden een rustig moment van troost. Ghribia, afkomstig uit Noord-Afrika, combineert eenvoudige ingrediënten – bloem, suiker en olie – tot een delicate traktatie die er fragiel uitziet, maar net lang genoeg bij elkaar blijft om van te genieten.
Het deeg voor ghribia bevat geen eieren of rijsmiddelen. De zachte kruimel is het resultaat van zorgvuldig mengen en het laten rusten van het beslag. Algerijnse koks laten gevormde deegballen vaak even rusten voordat ze worden gebakken, wat zorgt voor een gelijkmatige textuur. Een beetje poedersuiker of een snufje gemalen kaneel op elk koekje zorgt voor een finishing touch. Door de jaren heen hebben families dit eenvoudige recept van grootmoeder op kleindochter doorgegeven, waardoor het een geliefd erfstuk van de Algerijnse keuken is geworden.
Hoewel ghribia eenvoudig te bereiden zijn, zit de kunst in de timing en techniek. Een ervaren bakker houdt de koekjes nauwlettend in de gaten tijdens het korte bakken, zodat de randen nauwelijks verkleuren. De koekjes zijn bleek en broos, klaar om bij de eerste aanraking te verkruimelen. Geserveerd op een schaal met muntthee of koffie, roepen deze delicate koekjes vaak nostalgische glimlachen op. Elke hap roept herinneringen op aan warme keukens en rustige gesprekken, wat bewijst dat ingetogen zoetheid een blijvende indruk kan achterlaten.
De naam "ghribia" komt van het Arabische woord voor "vreemd", misschien verwijzend naar de manier waarop het koekje lijkt te verdwijnen wanneer het wordt gegeten. Een oud gezegde luidt dan ook dat het koekje spoorloos verdwijnt zodra het smelt op de tong. Versies van dit zandkoekje zijn overal in Noord-Afrika en het Midden-Oosten te vinden: bijvoorbeeld de Libanese ghurayba, de Tunesische ghrayebet el djeraz en de Turkse acıbadem kurabiyesi delen allemaal het basisconcept van een nootachtig, kruimelig koekje. In Algerije onderscheidt ghribia zich vaak door het gebruik van olie of smen in plaats van boter en de toevoeging van noten zoals amandelen of sesam. Sommige families zweren bij het toevoegen van gemalen sesam of een beetje amandelspijs aan het deeg voor extra rijkdom, terwijl anderen zich beperken tot bloem en suiker voor een delicater resultaat.
Historisch gezien reisden deze koekjes mogelijk langs handelsroutes vanuit Andalusië; Spaanse mantecaos (zandkoekjes op basis van reuzel) en Marokkaanse ka'ak zijn verre verwanten. Wat hun oorsprong ook is, ghribia is een hoeksteen geworden van de Algerijnse zoete tafel. Ze worden vooral geassocieerd met de ramadan, waar ze tijdens de iftar worden geserveerd om snel energie te geven na het vasten. Omdat ze geen eieren of melk bevatten, blijven deze koekjes de hele dag goed en zijn ze een ideale lekkernij om gasten na zonsondergang te serveren. Het bakken van ghribia is vaak een activiteit die meerdere generaties lang plaatsvindt; grootmoeders leren kleinkinderen de juiste manier om het deeg te vormen en te bakken, waardoor de traditie in ere wordt gehouden.
Qua textuur zijn ghribia's opzettelijk droog en zanderig. Dit wordt bereikt door minimaal te mengen: het doel is om elk bloemdeeltje met olie te bedekken en het deeg vervolgens zo min mogelijk te bewerken. Hierdoor vormen de gebakken koekjes een delicaat netwerk dat gemakkelijk uit elkaar valt. Als het goed wordt gedaan, zou een ghribia aan de buitenkant nauwelijks bruin moeten worden en bij de minste druk al zacht moeten verkruimelen. Chefs geven aan dat het koelen van de deegballen vóór het bakken helpt om hun vorm te behouden en overmatig uitlopen te voorkomen.
In moderne recepten voegen mensen soms ingrediënten toe zoals een vleugje melkpoeder of een snufje gemalen anijszaad voor extra smaak, hoewel dit niet traditioneel is. De essentie van ghribia blijft echter hetzelfde: eenvoudige ingrediënten gecombineerd met precisie om een koekje te creëren dat meer is dan de som der delen. Koks zeggen vaak dat zodra je de exacte broosheid van een perfecte ghribia proeft, je begrijpt waarom het een familiefavoriet is in heel Algerije.