{"id":63585,"date":"2025-09-21T20:24:44","date_gmt":"2025-09-21T20:24:44","guid":{"rendered":"https:\/\/travelshelper.com\/?p=63585"},"modified":"2026-02-25T01:26:53","modified_gmt":"2026-02-25T01:26:53","slug":"nhung-vuon-bach-thao-tot-nhat-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/magazine\/wildlife-nature\/worlds-best-botanical-gardens\/","title":{"rendered":"Nh\u1eefng V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch Th\u1ea3o \u0110\u1eb9p Nh\u1ea5t Th\u1ebf Gi\u1edbi"},"content":{"rendered":"<p>V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u1eb9p \u2013 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3o t\u00e0ng s\u1ed1ng v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt d\u00e0nh ri\u00eang cho nghi\u00ean c\u1ee9u, b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Theo m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a, v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u201cl\u00e0 m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn c\u00f3 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp th\u1ef1c v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, b\u1ea3o t\u1ed3n, tr\u01b0ng b\u00e0y v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c\u201d. V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, Orto Botanico c\u1ee7a Padua (\u00dd, 1545), v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1 c\u1ee5c th\u1eddi Ph\u1ee5c h\u01b0ng ban \u0111\u1ea7u (m\u1ed9t ao tr\u00f2n t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t) v\u00e0 minh h\u1ecda cho di s\u1ea3n n\u00e0y. UNESCO m\u00f4 t\u1ea3 Padua l\u00e0 \u201cv\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi\u201d v\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh c\u00e1ch c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 16 tr\u1edf \u0111i \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng \u201cvai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c giao ti\u1ebfp v\u00e0 trao \u0111\u1ed5i \u00fd t\u01b0\u1edfng, th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c\u201d gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y ph\u00e1t sinh m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u1ec3 tr\u1ed3ng c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y thu\u1ed1c v\u00e0 h\u1eefu \u00edch cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nh\u01b0ng qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, ch\u00fang \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3m tham quan c\u00f4ng c\u1ed9ng v\u00e0 trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong l\u1ecbch s\u1eed, nhi\u1ec1u khu v\u01b0\u1eddn th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ho\u1eb7c cung \u0111i\u1ec7n ho\u00e0ng gia, n\u01a1i c\u00e1c b\u00e1c s\u0129 v\u00e0 nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc tr\u1ed3ng tr\u1ecdt c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed1c ho\u1eb7c ph\u00e2n lo\u1ea1i h\u1ecdc. Sau n\u00e0y, khi c\u00e1c \u0111\u1ebf ch\u1ebf th\u1ef1c d\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u m\u1edf r\u1ed9ng, c\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u1edf c\u00e1c ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 sinh th\u00e1i. V\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Anh v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19 \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn tr\u00ean kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0a c\u00e1c lo\u00e0i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf (nh\u01b0 cao su) v\u00e0o c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu m\u1edbi. T\u1ea1i Singapore, UNESCO ghi nh\u1eadn V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o \"l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c v\u1eadt \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1\" v\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u00fap m\u1edf r\u1ed9ng di\u1ec7n t\u00edch tr\u1ed3ng cao su tr\u00ean kh\u1eafp v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi. Ng\u00e0y nay, c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c s\u1ee9 m\u1ec7nh h\u1ecdc thu\u1eadt n\u00e0y v\u1edbi gi\u1ea3i tr\u00ed v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt: ch\u00fang th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ao c\u1ea3nh quan, tri\u1ec3n l\u00e3m \u0111i\u00eau kh\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i v\u0103n h\u00f3a, thu h\u00fat c\u1ea3 du kh\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u1eabn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c2u<\/h2>\n\n\n\n<p>V\u01b0\u1eddn th\u1ef1c v\u1eadt Ho\u00e0ng gia Kew (London, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh) minh h\u1ecda c\u00e1ch m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eeba l\u00e0 vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1eeba l\u00e0 kh\u00f4ng gian c\u00f4ng c\u1ed9ng r\u1ed9ng l\u1edbn. \u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1759, Kew bao ph\u1ee7 kho\u1ea3ng 300 m\u1eabu Anh d\u1ecdc theo s\u00f4ng Thames v\u00e0 hi\u1ec7n c\u00f3 h\u01a1n 50.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt \u0111ang s\u1ed1ng. Nh\u00e0 c\u1ecd v\u00e0 nh\u00e0 \u00f4n \u0111\u1edbi (nh\u00e0 k\u00ednh) th\u1eddi Victoria c\u1ee7a v\u01b0\u1eddn tr\u01b0ng b\u00e0y c\u00e1c lo\u00e0i c\u1ecd nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 hoa lan m\u1ecfng manh d\u01b0\u1edbi m\u00e1i v\u00f2m b\u1eb1ng s\u1eaft v\u00e0 k\u00ednh thanh l\u1ecbch. Theo m\u00f4 t\u1ea3 Di s\u1ea3n Th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a UNESCO, k\u1ec3 t\u1eeb khi th\u00e0nh l\u1eadp, Kew \u0111\u00e3 \"c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111a d\u1ea1ng th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc kinh t\u1ebf\". C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh khoa h\u1ecdc c\u1ee7a v\u01b0\u1eddn v\u1eabn d\u1eabn \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi: v\u01b0\u1eddn qu\u1ea3n l\u00fd Ng\u00e2n h\u00e0ng H\u1ea1t gi\u1ed1ng Thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 (t\u1ea1i Wakehurst g\u1ea7n \u0111\u00f3), n\u01a1i l\u01b0u gi\u1eef 2,5 t\u1ef7 h\u1ea1t gi\u1ed1ng t\u1eeb 40.000 lo\u00e0i - \"ngu\u1ed3n gen c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt hoang d\u00e3 \u0111a d\u1ea1ng nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t\". N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, Kew kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u01b0ng b\u00e0y h\u00e0ng ng\u00e0n lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm cho du kh\u00e1ch m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n di truy\u1ec1n kh\u1ed5ng l\u1ed3 b\u1ea3o v\u1ec7 nhi\u1ec1u lo\u00e0i trong s\u1ed1 ch\u00fang kh\u1ecfi nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Orto Botanico di Padova (V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Padua) c\u1ee7a \u00dd \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho \u0111\u1ea7u kia c\u1ee7a quang ph\u1ed5 ch\u00e2u \u00c2u. Ch\u1ec9 bao ph\u1ee7 kho\u1ea3ng 2,5 ha, n\u00f3 r\u1ea5t nh\u1ecf theo ti\u00eau chu\u1ea9n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i - nh\u01b0ng di s\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn. \u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1545, khu v\u01b0\u1eddn Padua \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng cho sinh vi\u00ean y khoa v\u00e0 v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. K\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3 - m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u01b0\u1edbc h\u00ecnh tr\u00f2n t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho th\u1ebf gi\u1edbi - v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n. UNESCO nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng khu v\u01b0\u1eddn nh\u1ecf n\u00e0y \"\u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0o s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc, y h\u1ecdc, sinh th\u00e1i h\u1ecdc v\u00e0 d\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc\". Padua v\u1eabn l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n 50.000 \u0111\u1ea7u s\u00e1ch v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f2ng ti\u00eau b\u1ea3n v\u1edbi h\u01a1n 6.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, ph\u1ea3n \u00e1nh n\u0103m th\u1ebf k\u1ef7 h\u1ecdc thu\u1eadt v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt. T\u00f3m l\u1ea1i, \"b\u1ea3o t\u00e0ng s\u1ed1ng\" v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 s\u00e1ch c\u1ee7a Padua k\u1ebft n\u1ed1i ngu\u1ed3n g\u1ed1c th\u1eddi Ph\u1ee5c h\u01b0ng c\u1ee7a khoa h\u1ecdc th\u1ef1c v\u1eadt v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i hai bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a UNESCO n\u00e0y, ch\u00e2u \u00c2u c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd kh\u00e1c. Khu v\u01b0\u1eddn l\u1edbn th\u1ee9 hai c\u1ee7a London \u2013 V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Cambridge \u2013 v\u00e0 V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Oxford c\u00f3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc (th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1621) \u0111\u1ec1u h\u1ed7 tr\u1ee3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y. V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Ho\u00e0ng gia Edinburgh (34 ha) c\u00f3 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a Scotland. T\u1ea1i T\u00e2y Ban Nha, V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Ho\u00e0ng gia Madrid (t\u1eeb n\u0103m 1755) c\u00f3 kho\u1ea3ng 20.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 ngo\u1ea1i lai. M\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u minh h\u1ecda cho l\u1ecbch s\u1eed l\u00e0m v\u01b0\u1eddn v\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u00ean kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c2u, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, ch\u00ednh ph\u1ee7 ho\u1eb7c h\u1ed9i ho\u00e0ng gia qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 bao g\u1ed3m c\u00e1c b\u1ea3o t\u00e0ng, ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 ph\u00f2ng ti\u00eau b\u1ea3n th\u1ea3o. V\u00ed d\u1ee5, UNESCO l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn nh\u01b0 v\u1eady \u201cth\u01b0\u1eddng do c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ho\u1eb7c c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc kh\u00e1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh\u201d v\u00e0 \u201cc\u00f3 c\u00e1c ph\u00f2ng ti\u00eau b\u1ea3n th\u1ea3o v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u li\u00ean quan\u201d \u0111\u1ec3 ph\u00e2n lo\u1ea1i h\u1ecdc. Theo c\u00e1ch n\u00e0y, c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp s\u1ed1ng v\u00e0 kho l\u01b0u tr\u1eef t\u00e0i li\u1ec7u ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c v\u1ec1 th\u1ef1c v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kho b\u00e1u nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c1<\/h2>\n\n\n\n<p>\u1ede ch\u00e2u \u00c1 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f2a quy\u1ec7n gi\u1eefa r\u1eebng r\u1eadm t\u01b0\u01a1i t\u1ed1t v\u1edbi c\u1ea3nh quan \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m ch\u00fat t\u1ec9 m\u1ec9. V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Singapore (th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1859) n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m khu Orchard Road c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1-qu\u1ed1c gia n\u00e0y, k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa \u0111\u1ea7m l\u1ea7y, r\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 c\u00e1c b\u00e3i \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng trang tr\u00ed. Theo gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a UNESCO, n\u01a1i \u0111\u00e2y \"th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Anh... th\u00e0nh m\u1ed9t v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p th\u1ebf gi\u1edbi\". Ng\u00e0y nay, R\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi (m\u1ed9t m\u1ea3ng r\u1eebng nguy\u00ean sinh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n) v\u00e0 V\u01b0\u1eddn Lan mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng (l\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n 5.000 gi\u1ed1ng lan lai) c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ee3p b\u00f3ng c\u00e2y di s\u1ea3n. C\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a Singapore c\u0169ng c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf to l\u1edbn: c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u01b0a c\u00e2y cao su t\u1eeb Nam M\u1ef9 v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n \u1edf ch\u00e2u \u00c1. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1877, c\u00e2y gi\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi t\u1eeb Kew \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh trong c\u00e1c v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m c\u1ee7a Singapore, bi\u1ebfn th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y th\u00e0nh trung t\u00e2m cho vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng tr\u1ed3ng cao su tr\u00ean kh\u1eafp \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. C\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y - t\u1eeb khoa h\u1ecdc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0111\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i to\u00e0n c\u1ea7u - minh h\u1ecda c\u00e1ch c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp c\u1ee7a m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede \u0110\u00f4ng \u00c1, Trung Qu\u1ed1c g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 m\u1ea1nh v\u00e0o c\u00e1c v\u01b0\u1eddn nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c v\u1eadt. V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Qu\u1ed1c gia Trung Qu\u1ed1c (B\u1eafc Kinh) m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn hi\u1ec7n tr\u1ea3i r\u1ed9ng tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch 600 ha, k\u1ebft h\u1ee3p khu v\u01b0\u1eddn hi\u1ec7n c\u00f3 c\u1ee7a B\u1eafc Kinh v\u1edbi m\u1ed9t khu v\u1ef1c \u1edf Nam Trung Qu\u1ed1c. N\u01a1i \u0111\u00e2y t\u1ef1 h\u00e0o s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt phong ph\u00fa - h\u01a1n 30.000 lo\u00e0i v\u00e0 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 5 tri\u1ec7u m\u1eabu v\u1eadt - \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb c\u1ea3 v\u00f9ng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 \u00f4n \u0111\u1edbi. Ch\u1ec9 ri\u00eang khu v\u1ef1c Nam Trung Qu\u1ed1c (Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u) \u0111\u00e3 bao ph\u1ee7 300 ha v\u1edbi kho\u1ea3ng 1.700 lo\u00e0i. Hai khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y c\u00f9ng nhau t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp th\u1ef1c v\u1eadt s\u1ed1ng l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng th\u1ef1c v\u1eadt phong ph\u00fa c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. (Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn l\u1edbn kh\u00e1c - v\u00ed d\u1ee5, V\u00e2n Nam c\u00f3 V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi T\u00e2y Song B\u1ea3n N\u1ea1p, t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt r\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi.)<\/p>\n\n\n\n<p>V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t Nh\u1eadt B\u1ea3n, Koishikawa (Tokyo, th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1684), v\u00e0 khu v\u1ef1c Neofinetia (Shinobazu) n\u1ed5i ti\u1ebfng (nay l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a S\u1edf th\u00fa Ueno) th\u1ec3 hi\u1ec7n truy\u1ec1n th\u1ed1ng nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1. T\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u1ea3 V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u1ea4n \u0110\u1ed9 Acharya Jagadish Chandra Bose (Kolkata, th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1787) v\u00e0 Lalbagh (Bangalore, n\u0103m 1760) \u0111\u1ec1u \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong th\u1eddi k\u1ef3 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o: v\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u1edf Penang v\u00e0 Sri Lanka c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 H\u00e0 Lan v\u00e0 Anh. M\u1eb7c d\u00f9 \u00edt khu v\u01b0\u1eddn ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn, nh\u01b0ng ch\u00fang th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang. Nhi\u1ec1u khu v\u01b0\u1eddn c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1eb7c s\u1ea3n qu\u1ed1c gia (v\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn Philippines n\u1ed5i b\u1eadt v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i c\u1ecd v\u00e0 hoa lan) v\u00e0 c\u00e1c v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m ho\u1eb7c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp h\u1ea1t gi\u1ed1ng l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c v\u1eadt B\u1eafc M\u1ef9<\/h2>\n\n\n\n<p>\u1ede B\u1eafc M\u1ef9, c\u00e1c v\u01b0\u1eddn th\u1ef1c v\u1eadt tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb khu b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00f4 th\u1ecb \u0111\u1ebfn c\u00e1c khu ph\u1ee9c h\u1ee3p khu v\u1ef1c. Th\u00e0nh ph\u1ed1 New York s\u1edf h\u1eefu hai trong s\u1ed1 nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn th\u1ef1c v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t l\u1ee5c \u0111\u1ecba:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <strong>V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o New York<\/strong> (Bronx, r\u1ed9ng 250 m\u1eabu Anh) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1891 v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111ang b\u1ea3o t\u1ed3n h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u c\u00e2y xanh. Khu b\u1ea3o t\u1ed3n k\u00ednh ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a khu b\u1ea3o t\u1ed3n (Khu b\u1ea3o t\u1ed3n Enid A. Haupt) che ch\u1edf cho r\u1eebng m\u01b0a nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 qu\u1ea7n x\u00e3 sinh v\u1eadt sa m\u1ea1c d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng m\u00e1i v\u00f2m th\u00e9p. Khu v\u01b0\u1eddn c\u0169ng bao g\u1ed3m Th\u01b0 vi\u1ec7n LuEsther T. Mertz (m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u01b0 vi\u1ec7n th\u1ef1c v\u1eadt l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi) v\u00e0 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u chuy\u00ean s\u00e2u v\u1ec1 khoa h\u1ecdc th\u1ef1c v\u1eadt.<br>\u2013 <strong>V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Brooklyn<\/strong> (52 m\u1eabu Anh, th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1910) nh\u1ecf h\u01a1n nh\u01b0ng mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi V\u01b0\u1eddn \u0110\u1ed3i v\u00e0 Ao Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng hoa anh \u0111\u00e0o. N\u01a1i \u0111\u00e2y \"ch\u1ee9a h\u01a1n 14.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt\" v\u00e0 \u0111\u00f3n 800.000 du kh\u00e1ch m\u1ed7i n\u0103m. Khu v\u01b0\u1eddn Brooklyn ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u1edbi c\u00e1c l\u1edbp h\u1ecdc, ng\u00e2n h\u00e0ng h\u1ea1t gi\u1ed1ng v\u00e0 ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m b\u1ea3o t\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Chicago (Glencoe, Illinois) l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00f9ng Trung T\u00e2y Hoa K\u1ef3. M\u1edf c\u1eeda v\u00e0o n\u0103m 1972, v\u01b0\u1eddn tr\u1ea3i r\u1ed9ng tr\u00ean 385 m\u1eabu Anh (kho\u1ea3ng 140 hecta) \u0111\u1ea5t, tr\u1ea3i d\u00e0i tr\u00ean ch\u00edn h\u00f2n \u0111\u1ea3o thu\u1ed9c v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4 ven h\u1ed3. Theo m\u1ed9t m\u00f4 t\u1ea3, \u0111\u00e2y l\u00e0 \"m\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ea3o t\u00e0ng s\u1ed1ng v\u00e0 trung t\u00e2m khoa h\u1ecdc b\u1ea3o t\u1ed3n v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi\", v\u1edbi 28 khu v\u01b0\u1eddn tr\u01b0ng b\u00e0y ri\u00eang bi\u1ec7t c\u00f9ng b\u1ed1n khu b\u1ea3o t\u1ed3n thi\u00ean nhi\u00ean. Du kh\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea1o b\u01b0\u1edbc qua nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn chuy\u00ean bi\u1ec7t \u2013 v\u01b0\u1eddn Nh\u1eadt B\u1ea3n, v\u01b0\u1eddn th\u1ea3o nguy\u00ean, v\u01b0\u1eddn n\u01b0\u1edbc, v\u01b0\u1eddn hoa h\u1ed3ng, v\u01b0\u1eddn c\u00e2y \u0103n qu\u1ea3 \u2013 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf theo phong c\u00e1ch hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. \u0110\u1ed9i ng\u0169 nh\u00e2n vi\u00ean Chicago c\u0169ng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ef1c v\u1eadt quy m\u00f4 l\u1edbn, chuy\u00ean v\u1ec1 ngh\u1ec1 l\u00e0m v\u01b0\u1eddn v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n h\u1ea1t gi\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Khu v\u01b0\u1eddn n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t Canada l\u00e0 Jardin botanique de Montr\u00e9al. \u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1931 g\u1ea7n C\u00f4ng vi\u00ean Olympique, khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 75 ha (190 m\u1eabu Anh) v\u00e0 tr\u1ed3ng h\u01a1n 22.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt. Khu \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng l\u1edbn n\u00e0y c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1ee5c khu v\u01b0\u1eddn theo ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 (bao g\u1ed3m c\u1ea3nh quan th\u1ef1c v\u1eadt Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba, v\u01b0\u1eddn hoa h\u1ed3ng v\u00e0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 k\u00ednh) c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m c\u00e2y tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p. C\u01a1 quan C\u00f4ng vi\u00ean Canada ca ng\u1ee3i khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a Montreal l\u00e0 \"m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn th\u1ef1c v\u1eadt quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi\", nh\u1edd v\u00e0o c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a n\u00f3. (Th\u1eadt v\u1eady, n\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 Insectarium v\u00e0 Biodome ngay b\u00ean c\u1ea1nh, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u1ee5m b\u1ea3o t\u00e0ng thi\u00ean nhi\u00ean \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o.) C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e1c c\u1ee7a Canada c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c v\u01b0\u1eddn th\u1ef1c v\u1eadt - v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 V\u01b0\u1eddn VanDusen c\u1ee7a Vancouver v\u00e0 V\u01b0\u1eddn Allan c\u1ee7a Toronto - nh\u01b0ng v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a Montreal v\u1eabn l\u00e0 v\u01b0\u1eddn l\u1edbn nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u nhi\u1ec1u nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Xa h\u01a1n v\u1ec1 ph\u00eda nam Hoa K\u1ef3, V\u01b0\u1eddn Longwood (Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng Kennett, Pennsylvania) n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi quy m\u00f4 v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e0m v\u01b0\u1eddn tr\u01b0ng b\u00e0y. Hi\u1ec7n nay, v\u01b0\u1eddn bao g\u1ed3m 1.100 m\u1eabu Anh (kho\u1ea3ng 480 ha) v\u01b0\u1eddn ch\u00ednh th\u1ee9c, r\u1eebng c\u00e2y v\u00e0 \u0111\u1ed3ng c\u1ecf. Khu\u00f4n vi\u00ean v\u01b0\u1eddn bao g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u00e0i phun n\u01b0\u1edbc ki\u1ec3u \u00dd c\u1ea7u k\u1ef3, nh\u00e0 k\u00ednh r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u1ed3ng c\u1ecf r\u1ed9ng l\u1edbn. Wikipedia ghi nh\u1eadn Longwood l\u00e0 \"m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn tr\u01b0ng b\u00e0y ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e0m v\u01b0\u1eddn h\u00e0ng \u0111\u1ea7u t\u1ea1i Hoa K\u1ef3\". N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00e1c nh\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf v\u01b0\u1eddn s\u1eed d\u1ee5ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt tr\u1ed3ng tr\u1ecdt kh\u00e9o l\u00e9o \u0111\u1ec3 b\u1ed5 sung cho c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp v\u01b0\u1eddn khoa h\u1ecdc. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Denver, V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Atlanta, V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o New Orleans v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 thu h\u00fat du kh\u00e1ch v\u1edbi c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp th\u1ef1c v\u1eadt chuy\u00ean bi\u1ec7t v\u00e0 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f4ng c\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u1ef9 Latinh v\u00e0 Ch\u00e2u Phi<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u1edf M\u1ef9 Latinh v\u00e0 Ch\u00e2u Phi th\u01b0\u1eddng l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i th\u1eddi k\u1ef3 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. T\u1ea1i Brazil, V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Rio de Janeiro (Jardim Bot\u00e2nico do Rio, th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1808) \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp th\u1ef1c v\u1eadt nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi qu\u1ed1c gia. V\u01b0\u1eddn n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Corcovado, r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 54 ha. Ng\u00e0y nay, v\u01b0\u1eddn b\u1ea3o v\u1ec7 kho\u1ea3ng 6.500 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, bao g\u1ed3m nh\u1eefng c\u00e2y c\u1ecd kh\u1ed5ng l\u1ed3 d\u1ecdc theo con h\u1ebbm trung t\u00e2m v\u00e0 h\u00e0ng ng\u00e0n c\u00e2y s\u00fang Amazon trong h\u1ed3. C\u00e1c tour du l\u1ecbch c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 bi\u1ec3n b\u00e1o gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc c\u1ee7a Brazil t\u1ea1i n\u01a1i t\u1eebng l\u00e0 khu v\u01b0\u1eddn ri\u00eang c\u1ee7a Vua John VI. UNESCO kh\u00f4ng c\u00f4ng nh\u1eadn khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a Rio, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba danh quan tr\u1ecdng. C\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn kh\u00e1c \u1edf M\u1ef9 Latinh bao g\u1ed3m V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Chapultepec c\u1ee7a Th\u00e0nh ph\u1ed1 Mexico (n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi c\u00e2y th\u00f9a v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng) v\u00e0 V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Buenos Aires l\u1ecbch s\u1eed (\u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1898 b\u1edfi ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac s\u01b0 Carlos Thays), m\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede mi\u1ec1n nam ch\u00e2u Phi, V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o qu\u1ed1c gia Kirstenbosch (Cape Town, Nam Phi) l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1ebf gi\u1edbi. V\u01b0\u1eddn tr\u1ea3i d\u00e0i tr\u00ean 528 ha (kho\u1ea3ng 1.300 m\u1eabu Anh) tr\u00ean s\u01b0\u1eddn n\u00fai Table v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt fynbos Cape \u0111\u1ed9c \u200b\u200b\u0111\u00e1o. \u0110\u1ed9i ng\u0169 nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a Kirstenbosch tr\u1ed3ng h\u01a1n 7.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt - h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 lo\u00e0i b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a Nam Phi - trong c\u00e1c khu v\u1ef1c theo ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 (ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 v\u01b0\u1eddn protea v\u00e0 khu v\u1ef1c r\u1eebng). \u0110i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 l\u1ed1i \u0111i c\u00f3 m\u00e1i che \"Boomslang\" (m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ea7u th\u00e9p d\u00e0i xuy\u00ean qua ng\u1ecdn c\u00e2y), mang \u0111\u1ebfn cho du kh\u00e1ch t\u1ea7m nh\u00ecn t\u1eeb tr\u00ean ng\u1ecdn c\u00e2y ra khu v\u01b0\u1eddn. V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, b\u00e3i c\u1ecf t\u1ea1i Kirstenbosch t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c bu\u1ed5i h\u00f2a nh\u1ea1c ngo\u00e0i tr\u1eddi, k\u1ebft h\u1ee3p v\u0103n h\u00f3a v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean. G\u1ea7n \u0111\u00f3, Vi\u1ec7n \u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc qu\u1ed1c gia Nam Phi (SANBI) \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn v\u00e0 ng\u00e2n h\u00e0ng h\u1ea1t gi\u1ed1ng kh\u00e1c (v\u00ed d\u1ee5, V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o qu\u1ed1c gia Pretoria n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi c\u00e2y tu\u1ebf, v\u00e0 v\u01b0\u1eddn Stellenbosch nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o c\u00e1c lo\u00e0i c\u00e2y m\u1ecdng n\u01b0\u1edbc).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c \u1edf Ch\u00e2u Phi, c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd bao g\u1ed3m V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Orman \u1edf Cairo (th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1875, l\u1edbn nh\u1ea5t Ai C\u1eadp) v\u00e0 V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Qu\u1ed1c gia Hungary, \u0111\u1ed1i t\u00e1c c\u1ee7a V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Qu\u1ed1c gia \u1edf Dar es Salaam, nh\u01b0ng d\u1eef li\u1ec7u c\u00f2n khan hi\u1ebfm. Nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia Ch\u00e2u Phi s\u1eed d\u1ee5ng v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u0111\u1ec3 b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e2y c\u1ed1i v\u00e0 hoa m\u00e0u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (v\u00ed d\u1ee5, v\u01b0\u1eddn Ibadan c\u1ee7a Nigeria t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c lo\u1ea1i tr\u00e1i c\u00e2y nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi). T\u00f3m l\u1ea1i, c\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn \u1edf Ch\u00e2u Phi th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa c\u00e1c s\u1ee9 m\u1ec7nh khoa h\u1ecdc, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 gi\u1ea3i tr\u00ed, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ee5c kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00dac v\u00e0 Ch\u00e2u \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i \u00dac v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o l\u00e2n c\u1eadn, c\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o th\u01b0\u1eddng tr\u01b0ng b\u00e0y c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a Nam B\u00e1n c\u1ea7u c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp qu\u1ed1c t\u1ebf. V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Ho\u00e0ng gia Sydney (th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1816) t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch 30 hecta g\u1ea7n C\u1ea3ng Sydney. N\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \"t\u1ed5 ch\u1ee9c khoa h\u1ecdc l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t \u1edf \u00dac v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1ef1c v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi\". C\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp c\u1ee7a v\u01b0\u1eddn bao g\u1ed3m b\u1ea1ch \u0111\u00e0n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, c\u00e2y tu\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi qu\u00fd hi\u1ebfm, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong m\u1ed9t vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng th\u1ef1c v\u1eadt uy t\u00edn. C\u00e1c \u0111i\u1ec3m tham quan n\u1ed5i b\u1eadt bao g\u1ed3m c\u00e1c \u0111\u1ea1i l\u1ed9 c\u1ecd di s\u1ea3n v\u00e0 nh\u00e0 k\u00ednh Calyx v\u1edbi c\u00e1c khu tr\u01b0ng b\u00e0y th\u1ef1c v\u1eadt lu\u00e2n phi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Xa h\u01a1n v\u1ec1 ph\u00eda nam, V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Ho\u00e0ng gia Victoria \u1edf Melbourne (35 hecta, th\u00e0nh l\u1eadp n\u0103m 1845) l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u1ec1 thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 19. N\u01a1i \u0111\u00e2y tr\u1ed3ng h\u01a1n 20.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u lo\u00e0i b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u00dac (waratahs, grevilleas) v\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i ngo\u1ea1i lai trong v\u01b0\u1eddn d\u01b0\u01a1ng x\u1ec9 r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 V\u01b0\u1eddn Lakeside. Khi khu v\u01b0\u1eddn m\u1edf c\u1eeda, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ee7a v\u01b0\u1eddn th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n mang theo h\u1ea1t gi\u1ed1ng th\u00f4ng Wollemi qu\u00fd hi\u1ebfm c\u1ee7a Sydney. C\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a New Zealand \u2013 ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Christchurch v\u00e0 V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Otari-Wilton \u1edf Wellington \u2013 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, th\u00edch nghi v\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. Tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3o Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o nh\u01b0 Khu b\u1ea3o t\u1ed3n Waisali c\u1ee7a Fiji t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean kh\u1eafp ch\u00e2u \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y th\u01b0\u1eddng l\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f4ng c\u1ed9ng do ch\u00ednh quy\u1ec1n ti\u1ec3u bang ho\u1eb7c c\u00e1c qu\u1ef9 t\u00edn th\u00e1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh. H\u1ecd t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e2y c\u1ed1i \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda v\u00e0 thu h\u00fat c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba tham gia qu\u1ea3n l\u00fd th\u1ef1c v\u1eadt. Du kh\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 tham d\u1ef1 c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i ngh\u1ec7 thu\u1eadt gi\u1eefa nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn chu\u1ed1i ho\u1eb7c xem c\u00e1c bu\u1ed5i tr\u00ecnh di\u1ec5n d\u1ec7t v\u1ea3i truy\u1ec1n th\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi b\u00f3ng c\u00e2y sung c\u1ed5 th\u1ee5. Trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, tr\u1ecdng t\u00e2m \u0111\u1ec1u n\u1eb1m \u1edf c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp s\u1ed1ng: t\u1eeb c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt n\u00fai cao c\u1ee7a Tasmania t\u1ea1i V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o Ho\u00e0ng gia Tasmania \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec3 c\u00e1 r\u1ea1n san h\u00f4 t\u1ea1i Moanalua, Hawaii, \"khu v\u01b0\u1eddn\" c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m b\u1ea5t k\u1ef3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 T\u01b0\u01a1ng lai<\/h2>\n\n\n\n<p>C\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o h\u00e0ng \u0111\u1ea7u hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 c\u00f2n t\u00f4n vinh qu\u00e1 kh\u1ee9. H\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i t\u00e1c ch\u00ednh th\u1ee9c. V\u00ed d\u1ee5, Ng\u00e2n h\u00e0ng H\u1ea1t gi\u1ed1ng Thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 (t\u1ea1i Wakehurst, do Kew qu\u1ea3n l\u00fd) l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c to\u00e0n c\u1ea7u: ng\u00e2n h\u00e0ng n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u01b0u tr\u1eef h\u1ea1t gi\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n 40.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 m\u1ed9t kho ng\u1ea7m ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. C\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o \u0111\u00f3ng g\u00f3p m\u1eabu v\u1eadt v\u00e0o c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi ng\u00e2n h\u00e0ng h\u1ea1t gi\u1ed1ng qu\u1ed1c t\u1ebf, nh\u00e2n gi\u1ed1ng c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nu\u00f4i nh\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u01b0a ch\u00fang tr\u1edf l\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng hoang d\u00e3. T\u1ea1i California, V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o San Diego h\u1ee3p t\u00e1c kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt chaparral b\u1ea3n \u0111\u1ecba, trong khi t\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Kew gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c lo\u00e0i hoa d\u1ea1i B\u1eafc M\u1ef9 \u0111ang g\u1eb7p nguy hi\u1ec3m. Nhi\u1ec1u khu v\u01b0\u1eddn thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u1ed5 ch\u1ee9c B\u1ea3o t\u1ed3n V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Qu\u1ed1c t\u1ebf (BGCI), m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi t\u1ea1i h\u01a1n 100 qu\u1ed1c gia chia s\u1ebb chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp s\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed3ng th\u1eddi, v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o c\u00f2n mang t\u00ednh gi\u00e1o d\u1ee5c, cho du kh\u00e1ch th\u00e0nh th\u1ecb th\u1ea5y ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a c\u00e2y tr\u1ed3ng v\u00e0 thu\u1ed1c men. Nh\u00e3n m\u00e1c v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng gi\u1ea3i th\u00edch, v\u00ed d\u1ee5, c\u00e1ch c\u00e2y d\u1eeba c\u1ea1n h\u1ed3ng Madagascar t\u1ea1i V\u01b0\u1eddn B\u00e1ch th\u1ea3o New York d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00ecm ra thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ung th\u01b0, hay c\u00e1ch c\u00e2y Flindersia c\u1ee7a \u00dac \u1edf Melbourne c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e2y h\u1ecd cam chanh. C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh d\u00e0nh cho gia \u0111\u00ecnh, tour tham quan c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n khoa h\u1ecdc c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khuy\u1ebfn kh\u00edch s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang. L\u00e0 kh\u00f4ng gian xanh \u0111\u00f4 th\u1ecb, v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e0m v\u01b0\u1eddn t\u1ed1i \u01b0u: t\u01b0\u1edbi ti\u00eau b\u1ec1n v\u1eefng, \u1ee7 ph\u00e2n h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 t\u1ea1o m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng cho c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ee5 ph\u1ea5n. T\u00f3m l\u1ea1i, m\u1eb7c d\u00f9 m\u1ed7i khu v\u01b0\u1eddn \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng ri\u00eang \u2013 t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ea1i l\u1ed9 uy nghi\u00eam c\u1ee7a Kew \u0111\u1ebfn nh\u1eefng nh\u00e0 k\u00ednh nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u1ee7a Singapore \u2013 nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u chia s\u1ebb s\u1ee9 m\u1ec7nh k\u1ebft h\u1ee3p nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc v\u1edbi d\u1ecbch v\u1ee5 c\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ph\u1ea7n k\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 kho b\u00e1u v\u0103n h\u00f3a, n\u01a1i khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1i \u0111\u1eb9p giao thoa. Ch\u00fang tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn h\u1ecdc thu\u1eadt h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 nh\u01b0 Padua \u0111\u1ebfn nh\u1eefng di t\u00edch qu\u1ed1c gia r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 Kew, t\u1eeb nh\u1eefng thi\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi \u1edf Singapore \u0111\u1ebfn nh\u1eefng nh\u00e0 k\u00ednh sa m\u1ea1c \u1edf \u00dac. M\u1ed7i khu v\u01b0\u1eddn ph\u1ea3n \u00e1nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a khu v\u1ef1c \u0111\u00f3 \u2013 s\u1ef1 b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u1ee7a ho\u00e0ng gia \u1edf London, th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf Calcutta v\u00e0 Singapore, hay cu\u1ed9c th\u00e1m hi\u1ec3m T\u00e2n Th\u1ebf gi\u1edbi \u1edf Rio \u2013 nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ef1c v\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t di s\u1ea3n to\u00e0n c\u1ea7u. Khi \u0111i b\u1ed9 tr\u00ean nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ef1c s\u1ef1 tham quan v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c th\u1ef1c v\u1eadt: c\u00e2y b\u1ea1ch qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u1eeb ch\u00e2u \u00c1, hoa protea t\u1eeb ch\u00e2u Phi, hoa lan t\u1eeb m\u1ecdi ch\u00e2u l\u1ee5c. C\u00f3 l\u1ebd quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, ch\u00fang nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi xanh: h\u00e0ng ng\u00e0n lo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e1n nh\u00e3n v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n trong nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y, m\u1ed9t l\u1eddi cam k\u1ebft th\u1ea7m l\u1eb7ng r\u1eb1ng ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebfn m\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1c v\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi k\u1ebft h\u1ee3p khoa h\u1ecdc, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ngh\u1ec1 l\u00e0m v\u01b0\u1eddn th\u00e0nh nh\u1eefng b\u1ea3o t\u00e0ng s\u1ed1ng. C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 V\u01b0\u1eddn Kew c\u1ee7a London, Kirstenbosch c\u1ee7a Cape Town v\u00e0 V\u01b0\u1eddn b\u00e1ch th\u1ea3o Singapore \u0111\u01b0\u1ee3c ca ng\u1ee3i kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec v\u1ebb \u0111\u1eb9p m\u00e0 c\u00f2n v\u00ec di s\u1ea3n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang. Kew, m\u1ed9t di s\u1ea3n UNESCO r\u1ed9ng 300 m\u1eabu Anh, l\u01b0u gi\u1eef h\u01a1n 50.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh ng\u00e2n h\u00e0ng h\u1ea1t gi\u1ed1ng l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00e1c khu v\u01b0\u1eddn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u1ee7a Singapore \u0111\u00e3 gi\u00fap kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p cao su. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, khu v\u01b0\u1eddn n\u0103m 1545 c\u1ee7a Padua \u0111\u00e3 ti\u00ean phong trong khoa h\u1ecdc th\u1ef1c v\u1eadt - n\u01a1i c\u00f3 6.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n 50.000 \u0111\u1ea7u s\u00e1ch. Tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ee5c, nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn t\u1ed1t nh\u1ea5t b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba (v\u00ed d\u1ee5 7.000 lo\u00e0i t\u1ea1i Kirstenbosch), th\u00fac \u0111\u1ea9y nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ch\u00e0o \u0111\u00f3n du kh\u00e1ch \u0111i d\u1ea1o gi\u1eefa c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm. Trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i qua nh\u1eefng khu v\u01b0\u1eddn n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i qua di s\u1ea3n th\u1ef1c v\u1eadt chung c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":68838,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[49,48,5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-63585","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wildlife-nature","8":"category-culture-heritage","9":"category-magazine"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63585\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}