{"id":1509,"date":"2024-08-08T17:11:31","date_gmt":"2024-08-08T17:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/travelshelper.com\/staging\/?p=1509"},"modified":"2026-02-26T22:05:42","modified_gmt":"2026-02-26T22:05:42","slug":"5-dia-diem-rung-ron-nhat-the-gioi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/magazine\/unusual-places\/5-most-creepiest-places-in-the-world\/","title":{"rendered":"5 \u0110\u1ecba \u0110i\u1ec3m R\u00f9ng R\u1ee3n Nh\u1ea5t Th\u1ebf Gi\u1edbi"},"content":{"rendered":"<p>Trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi gi\u00e0u v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t m\u1eb7t t\u1ed1i h\u01a1n \u0111ang thu h\u00fat nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f2 m\u00f2: nh\u1eefng n\u01a1i ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong c\u00e1i ch\u1ebft, b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 si\u00eau nhi\u00ean. H\u01b0\u1edbng d\u1eabn n\u00e0y s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 n\u0103m trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. <em>nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi<\/em> \u2013 nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u01a1i s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n v\u00e0 v\u1ebb tr\u00e1ng l\u1ec7 \u0111an xen v\u00e0o nhau. Ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0m cho m\u1ed9t n\u01a1i tr\u1edf n\u00ean \u201cr\u00f9ng r\u1ee3n\u201d (v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00e1c v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 b\u1ecb ma \u00e1m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o), \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a\u2026 <strong>du l\u1ecbch \u0111en<\/strong>v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do t\u1ea1i sao nh\u1eefng du kh\u00e1ch c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c l\u1ea1i gh\u00e9 th\u0103m nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t danh s\u00e1ch nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n r\u00f9ng r\u1ee3n. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ed7i \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a s\u00e2u s\u1eafc, nh\u1eefng c\u00e2n nh\u1eafc v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean du l\u1ecbch thi\u1ebft th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3ng t\u1ed5ng quan nhanh so s\u00e1nh n\u0103m \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y theo qu\u1ed1c gia, lo\u1ea1i h\u00ecnh r\u00f9ng r\u1ee3n (h\u1ea7m ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t, tranh v\u1ebd ma, truy\u1ec1n thuy\u1ebft si\u00eau nhi\u00ean, v.v.), kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn, m\u00f9a t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c ghi ch\u00fa th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00e1c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Thu\u1ed9c t\u00ednh<\/th><th>Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 (Prague)<\/th><th>\u0110\u1ea3o b\u00fap b\u00ea<\/th><th>Nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng (\u00c9vora)<\/th><th>Nh\u00e0 th\u1edd Th\u00e1nh George (Lukova)<\/th><th>Quan t\u00e0i treo (Sagada)<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Qu\u1ed1c gia<\/strong><\/td><td>C\u1ed9ng h\u00f2a S\u00e9c<\/td><td>Mexico<\/td><td>B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha<\/td><td>C\u1ed9ng h\u00f2a S\u00e9c<\/td><td>Philippines<\/td><\/tr><tr><td><strong>Lo\u1ea1i r\u00f9ng r\u1ee3n<\/strong><\/td><td>Nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ed5 nhi\u1ec1u l\u1edbp<\/td><td>B\u00fap b\u00ea ma \u00e1m trong r\u1eebng r\u1eadm<\/td><td>H\u1ed9p \u0111\u1ef1ng h\u00e0i c\u1ed1t ng\u01b0\u1eddi<\/td><td>Nh\u00e0 th\u1edd b\u1ecf hoang v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng ma qu\u00e1i<\/td><td>Quan t\u00e0i treo tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1<\/td><\/tr><tr><td><strong>Th\u1eddi gian t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gh\u00e9 th\u0103m<\/strong><\/td><td>M\u00f9a xu\u00e2n\/M\u00f9a thu (Th\u00e1ng 3\u2013Th\u00e1ng 5, Th\u00e1ng 9\u2013Th\u00e1ng 10)<\/td><td>M\u00f9a kh\u00f4 (th\u00e1ng 11\u2013th\u00e1ng 4)<\/td><td>Quanh n\u0103m (tr\u00e1nh gi\u1edd cao \u0111i\u1ec3m gi\u1eefa tr\u01b0a)<\/td><td>cu\u1ed1i m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u m\u00f9a thu<\/td><td>M\u00f9a kh\u00f4 (th\u00e1ng 11\u2013th\u00e1ng 4)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn<\/strong><\/td><td>Trung t\u00e2m th\u00e0nh ph\u1ed1 Prague; h\u1ea1n ch\u1ebf (c\u00f3 c\u1ea7u thang)<\/td><td>\u0110i thuy\u1ec1n qua Xochimilco; \u0111\u1ecba h\u00ecnh hi\u1ec3m tr\u1edf.<\/td><td>Trung t\u00e2m \u00c9vora; c\u00f3 l\u1ed1i \u0111i d\u00e0nh cho xe l\u0103n.<\/td><td>V\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n Bohemia (c\u00e1ch Praha kho\u1ea3ng 2 gi\u1edd)<\/td><td>T\u1ec9nh Mountain Province; nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ed1c<\/td><\/tr><tr><td><strong>Chi ph\u00ed (\u0110\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng)<\/strong><\/td><td>~600 CZK (v\u00e9 k\u1ebft h\u1ee3p)<\/td><td>~600 MXN\/gi\u1edd (thuy\u1ec1n)<\/td><td>~6\u20138 euro<\/td><td>Mi\u1ec5n ph\u00ed (quy\u00ean g\u00f3p)<\/td><td>500\u2013800 peso (gi\u00e1 tham kh\u1ea3o)<\/td><\/tr><tr><td><strong>Th\u1eddi gian th\u0103m kh\u00e1m \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh<\/strong><\/td><td>30\u201345 ph\u00fat<\/td><td>2\u20134 gi\u1edd<\/td><td>20\u201330 ph\u00fat<\/td><td>30\u201360 ph\u00fat<\/td><td>1\u20132 gi\u1edd<\/td><\/tr><tr><td><strong>Ph\u00f9 h\u1ee3p cho gia \u0111\u00ecnh?<\/strong><\/td><td>&#x274c; No (sacred site)<\/td><td>&#x26a0;&#xfe0f; Caution<\/td><td>&#x2705; Yes (quiet chapel)<\/td><td>&#x2705; Yes<\/td><td>&#x274c; Not recommended<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Th\u00f4ng tin chi ti\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea3n \u0111\u1ed3:<\/em> B\u1ed1n trong s\u1ed1 c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn UNESCO: ngh\u0129a trang Praha n\u1eb1m \u1edf khu Josefov l\u1ecbch s\u1eed; \u00c9vora l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn; Xochimilco v\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u00e0 m\u1ed9t di s\u1ea3n c\u1ee7a UNESCO; v\u0103n h\u00f3a Igorot \u1edf Sagada \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO nghi\u00ean c\u1ee9u. Nh\u00e0 th\u1edd Lukova n\u1eb1m \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0ng g\u1ea7n c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng di s\u1ea3n Bohemia. Nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn UNESCO. <strong>gi\u1edd theo m\u00f9a<\/strong> ho\u1eb7c do \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00ec l\u00fd do t\u00f4n gi\u00e1o (C\u1eeda h\u00e0ng \u1edf Prague \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o th\u1ee9 B\u1ea3y v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5, Prague: M\u00ea cung c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00e2m h\u1ed3n nhi\u1ec1u t\u1ea7ng l\u1edbp<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/travel-helper.b-cdn.net\/wp-media-folder-travel-s-helper\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Old-Jewish-Cemetery-Prague-e1723905540476.jpg\" alt=\"Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 Praha\" title=\"Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 Praha\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, khu ph\u1ed1 Do Th\u00e1i (Josefov) \u1edf Praha ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ngh\u0129a trang duy nh\u1ea5t. T\u1eeb n\u0103m 1439 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1787, kh\u00f4ng c\u00f3 khu ngh\u0129a trang n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. H\u01a1n ba tr\u0103m n\u0103m, h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u00f4n c\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf \u0111\u00f3. <strong>tr\u00ean nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 c\u1ed5<\/strong> \u2013 t\u1eebng l\u1edbp ch\u1ed3ng l\u00ean nhau \u2013 b\u1edfi v\u00ec s\u1ef1 thi\u00eang li\u00eang c\u1ea5m khai qu\u1eadt ho\u1eb7c di d\u1eddi h\u00e0i c\u1ed1t. K\u1ebft qu\u1ea3 th\u1eadt \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c: kho\u1ea3ng <strong>100.000 linh h\u1ed3n<\/strong> Y\u00ean ngh\u1ec9 trong khu \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng m\u1ed9t hecta n\u00e0y. Khi \u0111\u1ea5t c\u1ea1n ki\u1ec7t, \u0111\u1ea5t m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u00ean c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9 hi\u1ec7n c\u00f3, t\u1ea1o n\u00ean... <strong>t\u1ed1i \u0111a 12 l\u1edbp ch\u00f4n c\u1ea5t<\/strong>Ng\u00e0y nay, tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t, h\u01a1n 12.000 bia m\u1ed9 nh\u00f4 l\u00ean kh\u1ecfi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u1edf nh\u1eefng g\u00f3c \u0111\u1ed9 k\u1ef3 l\u1ea1, nghi\u00eang ng\u1ea3 v\u00e0 ch\u1ed3ng ch\u00e9o l\u00ean nhau nh\u01b0 m\u1ed9t khu r\u1eebng \u0111\u00e1. Nh\u1eefng h\u00e0ng bia m\u1ed9 ch\u1eadt ch\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng h\u1eb9p, g\u1ed3 gh\u1ec1 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t m\u00ea cung ng\u1ed9t ng\u1ea1t. M\u1ed9t h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng hi\u1ec7u \u1ee9ng n\u00e0y th\u1eadt kh\u00f3 ch\u1ecbu: bia m\u1ed9 m\u1ecdc l\u00ean \u1edf m\u1ed7i kh\u00fac quanh, m\u1ed7i bia m\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc b\u1eb1ng ti\u1ebfng Do Th\u00e1i c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc trang tr\u00ed c\u00f4ng phu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">L\u1ecbch s\u1eed: 600 n\u0103m v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thi\u00eang li\u00eang<\/h3>\n\n\n\n<p>C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u1edf Praha c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p. Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 15, v\u1edbi bia m\u1ed9 c\u1ed5 nh\u1ea5t c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i t\u1eeb n\u0103m 1600. <strong>1439<\/strong>Trong su\u1ed1t nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u00f3, ngh\u0129a trang l\u00e0... <strong>\u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ch\u00f4n c\u1ea5t duy nh\u1ea5t<\/strong> \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i s\u1ed1ng \u1edf Praha, c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m th\u1eddi \u0111\u00f3 ng\u0103n c\u1ea5m vi\u1ec7c l\u1eadp nhi\u1ec1u ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i, v\u00e0 c\u00e1c s\u1eafc l\u1ec7nh ho\u00e0ng gia c\u1ea5m ch\u00f4n c\u1ea5t trong t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh, v\u00ec v\u1eady c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 b\u1ea3o t\u1ed3n khu \u0111\u1ea5t n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, ngh\u0129a trang n\u00e0y \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t qua th\u1ea3m h\u1ecda Holocaust: trong khi c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng Do Th\u00e1i g\u1ea7n \u0111\u00f3 v\u00e0 Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i M\u1edbi b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3 v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean ngh\u0129a trang n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch \"b\u1ea3o t\u00e0ng c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee7ng t\u1ed9c \u0111\u00e3 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng\". Ng\u00e0y nay, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd b\u1edfi B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i \u1edf Praha.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean trong, b\u1ea1n s\u1ebd t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9 c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng. N\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t l\u00e0 <strong>Rabbi Judah Loew ben Bezalel (Mahalal c\u1ee7a Praha)<\/strong> (m\u1ea5t n\u0103m 1609) \u2013 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 nh\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o huy\u1ec1n tho\u1ea1i c\u1ee7a Golem x\u1ee9 Prague. Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i b\u1eadt kh\u00e1c bao g\u1ed3m nh\u00e0 t\u1eeb thi\u1ec7n th\u1ebf k\u1ef7 16. <strong>Mordecai Maisel<\/strong> v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 nh\u01b0 <strong>David Gans<\/strong>Du kh\u00e1ch \u0111i theo m\u1ed9t tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9c u\u1ed1n l\u01b0\u1ee3n qua nh\u1eefng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i n\u00e0y gi\u1eefa h\u00e0ng tr\u0103m bia m\u1ed9 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 cu\u1ed9i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. L\u1ecbch s\u1eed hi\u1ec7n h\u1eefu r\u00f5 r\u1ec7t \u1edf \u0111\u00e2y: ch\u1ea1m v\u00e0o m\u1ed9t bia m\u1ed9 kh\u1eafc ch\u1eef Hebrew c\u1ed5 h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m tu\u1ed5i mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c th\u1eddi gian hi\u1ec7n h\u1eefu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft Praha, Rabbi Loew \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t Golem (h\u00ecnh n\u1ed9m \u0111\u1ea5t s\u00e9t bi\u1ebft c\u1eed \u0111\u1ed9ng) v\u00e0o n\u0103m 1580 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Do Th\u00e1i. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng x\u00e1c c\u1ee7a Golem \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u k\u00edn tr\u00ean g\u00e1c m\u00e1i c\u1ee7a Gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng Do Th\u00e1i C\u0169-M\u1edbi \u1edf Praha. Rabbi Loew (Maharal) \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1ea1i ngh\u0129a trang n\u00e0y, c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam v\u1ebb huy\u1ec1n b\u00ed cho \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. Trong v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, m\u1ed7i \u00e2m ti\u1ebft trong t\u00ean c\u1ee7a Rabbi Loew \u0111\u1ec1u vang v\u1ecdng gi\u1eefa nh\u1eefng phi\u1ebfn \u0111\u00e1.<\/p><cite>Ghi ch\u00fa l\u1ecbch s\u1eed<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Why It&#8217;s Creepy: 12 Layers of the Dead<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u khi\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n l\u00e0... <strong>thang \u0111o chi\u1ec1u d\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft<\/strong>Kh\u1eafp n\u01a1i, m\u1eb7t \u0111\u1ea5t nh\u00f4 l\u00ean th\u00e0nh nh\u1eefng g\u1ee3n s\u00f3ng nh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ecb m\u1ed9t l\u1ef1c ng\u1ea7m n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. Nh\u1eefng bia m\u1ed9 nghi\u00eang ng\u1ea3 \u1edf nh\u1eefng g\u00f3c \u0111\u1ed9 k\u1ef3 l\u1ea1, chen ch\u00fac gi\u00e0nh ch\u1ed7. Nh\u01b0 B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn, gi\u1ea3i ph\u00e1p duy nh\u1ea5t l\u00e0 \u201cgi\u00e0nh th\u00eam kh\u00f4ng gian b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e1ch kh\u00e1c: n\u1ebfu c\u1ea7n thi\u1ebft, m\u1ed9t l\u1edbp \u0111\u1ea5t m\u1edbi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp l\u00ean khu v\u1ef1c c\u00f3 s\u1eb5n.\u201d Hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e0... <strong>c\u1ea3nh quan \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, m\u00e9o m\u00f3 th\u1eddi gian<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1n \u0111ang c\u1ea9n th\u1eadn b\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u00ean m\u1ed9t b\u00e3i c\u1ecf ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y r\u00eau v\u00e0 c\u00e2y c\u1ecf, xung quanh c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0... <strong>Ba m\u01b0\u01a1i bia m\u1ed9 v\u00e2y quanh b\u1ea1n t\u1eeb m\u1ecdi ph\u00eda.<\/strong>M\u1ed7i bia m\u1ed9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc t\u00ean, ng\u00e0y th\u00e1ng v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u2013 b\u00e0n tay, l\u00e2u \u0111\u00e0i, h\u01b0\u01a1u \u2013 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111ang nh\u00ecn ch\u1eb1m ch\u1eb1m v\u00e0o b\u1ea1n. Nh\u01b0ng khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t t\u1eeb \u200b\u200bl\u00e2u; ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc. Nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng d\u00e0y c\u1ee7a ngh\u0129a trang (ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1850) ng\u0103n c\u00e1ch b\u1ea1n v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 c\u00f4 l\u1eadp. S\u1ef1 im l\u1eb7ng th\u1eadt s\u00e2u l\u1eafng; b\u1ea1n ch\u1ec9 nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 ti\u1ebfng chu\u00f4ng nh\u00e0 th\u1edd v\u1ecdng l\u1ea1i t\u1eeb xa. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch, c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 \u0111ang \u0111\u1ee9ng m\u1ed9t m\u00ecnh gi\u1eefa thi\u00ean nhi\u00ean. <strong>B\u00ean trong m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1edd ngh\u0129a trang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y b\u1eb1ng bia m\u1ed9.<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e9 tham quan B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i. H\u00e3y \u0111\u1eb7t v\u00e9 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a h\u00e8, \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh x\u1ebfp h\u00e0ng. Ngh\u0129a trang \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o th\u1ee9 B\u1ea3y v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. C\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ebfn v\u00e0o gi\u1edd m\u1edf c\u1eeda \u2013 v\u00e0o cu\u1ed1i bu\u1ed5i s\u00e1ng, n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m trang nghi\u00eam nh\u01b0 v\u1eady. (L\u01b0u \u00fd: \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ch\u1ee5p \u1ea3nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u00e8n flash ho\u1eb7c ch\u00e2n m\u00e1y.)<\/p><cite>M\u1eb9o n\u1ed9i b\u1ed9<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Chi ti\u1ebft s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng:<\/strong> G\u00e1nh n\u1eb7ng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed hi\u1ec7n h\u1eefu r\u00f5 r\u1ec7t. Trong m\u1ed9t chuy\u1ebfn th\u0103m, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 m\u00e1t l\u1ea1nh c\u1ee7a phi\u1ebfn \u0111\u00e1 m\u1ed9 khi c\u01a1n m\u01b0a b\u1eaft \u0111\u1ea7u. M\u00f9i \u0111\u1ea5t \u1ea9m h\u00f2a quy\u1ec7n v\u1edbi kh\u00f3i c\u1ee7i t\u1eeb nh\u1eefng \u1ed1ng kh\u00f3i g\u1ea7n \u0111\u00f3. M\u1ed9t chi\u1ebfc l\u00e1 m\u00f9a thu r\u01a1i xu\u1ed1ng, d\u00ednh v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00f4i sao \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u00e1. V\u00e0o kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u1ea5y, nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi th\u1ea7m l\u1eb7ng h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 hi\u1ec7n di\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch k\u1ef3 di\u1ec7u, nh\u01b0 \u0111ang d\u00f5i theo.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Huy\u1ec1n tho\u1ea1i v\u1ec1 Golem<\/h3>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 ngh\u0129a trang v\u1ed1n \u0111\u00e3 r\u00f9ng r\u1ee3n, nh\u01b0ng nh\u1eefng truy\u1ec1n thuy\u1ebft c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam v\u1ebb ma qu\u00e1i \u0111\u00f3. C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Golem k\u1ec3 r\u1eb1ng... <strong>Rabbi Loew<\/strong> Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 n\u1eb7n m\u1ed9t h\u00ecnh n\u1ed9m t\u1eeb \u0111\u1ea5t s\u00e9t v\u00e0 th\u1ed5i h\u1ed3n v\u00e0o n\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u1edf Praha kh\u1ecfi s\u1ef1 b\u1ee9c h\u1ea1i. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n, Golem t\u1eebng \"n\u1ed5i \u0111i\u00ean\" v\u00e0 b\u1ecb bi\u1ebfn tr\u1edf l\u1ea1i th\u00e0nh \u0111\u1ea5t s\u00e9t \u2013 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a n\u00f3 n\u1eb1m tr\u00ean g\u00e1c m\u00e1i c\u1ee7a Gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng Do Th\u00e1i C\u0169-M\u1edbi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y ph\u1ee7 l\u00ean ngh\u0129a trang m\u1ed9t b\u00f3ng d\u00e1ng si\u00eau nhi\u00ean. V\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u00eam tr\u0103ng s\u00e1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u1ea3m gi\u00e1c m\u1ea1nh cho r\u1eb1ng h\u1ecd nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi di chuy\u1ec3n gi\u1eefa c\u00e1c bia m\u1ed9 (m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady n\u00e0o).<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 tin v\u00e0o Golem hay kh\u00f4ng, truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 n\u00f3 v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng t\u1ea5m bia \u0111\u1ed3ng t\u1ea1i m\u1ed9 c\u1ee7a Loew c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn th\u0103m ngh\u0129a trang th\u01b0\u1eddng d\u1eebng l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc ng\u00f4i m\u1ed9 khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a Maharal \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng \u2013 v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t vi\u00ean s\u1ecfi nh\u1ecf tr\u00ean \u0111\u00f3, theo phong t\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i. <strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong> T\u1ee5c l\u1ec7 \u0111\u1eb7t \u0111\u00e1 l\u00ean m\u1ed9 (du kh\u00e1ch \u0111\u1eb7t m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00e1 nh\u1ecf l\u00ean m\u1ed9) th\u1ef1c ch\u1ea5t b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u00e2y; ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i r\u1eb1ng du kh\u00e1ch M\u1ef9 th\u1ebf k\u1ef7 18 \u0111\u00e3 hi\u1ec3u nh\u1ea7m \u0111\u00f3 l\u00e0 phong t\u1ee5c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd: Rabbi Loew v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ed7i l\u1ea1c kh\u00e1c<\/h3>\n\n\n\n<p>Trong s\u1ed1 c\u00e1c bia m\u1ed9, c\u00f3 hai bia m\u1ed9 thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd ngay l\u1eadp t\u1ee9c: bia m\u1ed9 c\u1ee7a Rabbi Loew (m\u1ed9t phi\u1ebfn \u0111\u00e1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, \u0111\u00e3 phong h\u00f3a) v\u00e0 bia m\u1ed9 c\u1ee7a... <strong>Mordecai Meisel<\/strong>M\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 t\u1eeb thi\u1ec7n th\u1eddi Ph\u1ee5c H\u01b0ng \u1edf Praha, v\u1edbi bia m\u1ed9 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 c\u1ea9m th\u1ea1ch l\u1ed9ng l\u1eaby n\u1ed5i b\u1eadt. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 Do Th\u00e1i v\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft qua c\u00e1c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng (nh\u01b0 cu\u1ed1n Torah m\u1edf \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 ho\u1eb7c hai tay ch\u1eafp l\u1ea1i ban ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i v\u1edbi gi\u00e1o s\u0129 Do Th\u00e1i) \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc tr\u00ean bia \u0111\u00e1. C\u00e1c tour du l\u1ecbch th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0y v\u00e0 gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng x\u1ebfp \u0111\u00e1:<\/strong> H\u00e3y \u0111\u1ec3 \u00fd r\u1eb1ng nhi\u1ec1u vi\u00ean \u0111\u00e1 \u1edf ch\u00e2n c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u00f2n nh\u1eb5n. \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u0103m. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a Praha, nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u00e1 nh\u1ecf (kh\u00f4ng ph\u1ea3i hoa) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean m\u1ed9. Phong t\u1ee5c n\u00e0y mang \u00fd ngh\u0129a \u201cT\u00f4i \u0111\u00e3 \u1edf \u0111\u00e2y v\u00e0 t\u00f4i nh\u1edb \u0111\u1ebfn b\u1ea1n\u201d. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, n\u00f3 c\u0169ng gi\u00fap l\u1ea5p \u0111\u1ea7y nh\u1eefng ch\u1ed7 tr\u0169ng nh\u1ecf theo th\u1eddi gian. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0nh vi v\u1ebd b\u1eady hay thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng \u2013 m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u01b0\u1edbng d\u1eabn tham quan Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5: C\u1ea9m nang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>V\u1ecb tr\u00ed &amp; C\u00e1ch th\u1ee9c ti\u1ebfp c\u1eadn:<\/strong> Ngh\u0129a trang n\u1eb1m \u1edf Josefov, khu ph\u1ed1 Do Th\u00e1i l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Praha. Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed1i v\u00e0o ri\u00eang; du kh\u00e1ch ph\u1ea3i v\u00e0o qua B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i Praha. V\u00e0o qua khu ph\u1ee9c h\u1ee3p B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i (m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng g\u1ed3m c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng Do Th\u00e1i v\u00e0 di t\u00edch). V\u00e9 v\u00e0o B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i cho ph\u00e9p v\u00e0o ngh\u0129a trang v\u00e0 n\u0103m di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed kh\u00e1c.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gi\u1edd:<\/strong> Th\u00e1ng 4\u2013Th\u00e1ng 10: M\u1edf c\u1eeda h\u00e0ng ng\u00e0y tr\u1eeb th\u1ee9 B\u1ea3y, kho\u1ea3ng 9:00\u201318:00 (c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i ch\u00fat \u00edt t\u00f9y th\u00e1ng). Th\u00e1ng 11\u2013Th\u00e1ng 3: Gi\u1edd m\u1edf c\u1eeda ng\u1eafn h\u01a1n v\u00e0 \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o th\u1ee9 B\u1ea3y. Lu\u00f4n \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i (ki\u1ec3m tra ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc). T\u1ed1t nh\u1ea5t n\u00ean \u0111\u1ebfn v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm ho\u1eb7c chi\u1ec1u mu\u1ed9n \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh gi\u1edd cao \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>V\u00e9:<\/strong> T\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u0103m 2025\u20132026, gi\u00e1 v\u00e9 v\u00e0o B\u1ea3o t\u00e0ng Do Th\u00e1i d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn v\u00e0o kho\u1ea3ng... <strong>600 CZK<\/strong> (Kho\u1ea3ng 24\u20ac) cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c khu v\u1ef1c. C\u00f3 gi\u1ea3m gi\u00e1 (sinh vi\u00ean 400 CZK, tr\u1ebb em r\u1ebb h\u01a1n). Mua v\u00e9 tr\u01b0\u1edbc tr\u1ef1c tuy\u1ebfn ho\u1eb7c t\u1ea1i v\u0103n ph\u00f2ng b\u1ea3o t\u00e0ng; Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e9 l\u1ebb.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Quy t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd:<\/strong> Khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1eb7c trang ph\u1ee5c k\u00edn \u0111\u00e1o (v\u00ed d\u1ee5: che vai\/\u0111\u1ea7u g\u1ed1i). Nam gi\u1edbi ph\u1ea3i \u0111\u1ed9i kh\u0103n che \u0111\u1ea7u (yarmulke) \u2013 m\u0169\/kh\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p mi\u1ec5n ph\u00ed \u1edf l\u1ed1i v\u00e0o. \u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ch\u1ee5p \u1ea3nh nh\u01b0ng <strong>kh\u00f4ng \u0111\u00e8n flash<\/strong> v\u00e0 tr\u00e1nh gi\u1eabm l\u00ean c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9. V\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m linh thi\u00eang v\u00e0 nh\u1ecf g\u1ecdn, h\u00e3y n\u00f3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb9. Ngo\u00e0i ra, c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd: <strong>Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ed1i \u0111i d\u00e0nh cho xe l\u0103n ho\u1eb7c xe \u0111\u1ea9y tr\u1ebb em.<\/strong>C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1eadc thang kh\u00f4ng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p tham quan c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m Do Th\u00e1i \u1edf Prague. Sau khi th\u0103m ngh\u0129a trang, h\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ebfn Nh\u00e0 th\u1edd Do Th\u00e1i C\u0169-M\u1edbi (v\u1eabn \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng) v\u00e0 Nh\u00e0 th\u1edd Do Th\u00e1i T\u00e2y Ban Nha (b\u1ea3o t\u00e0ng) n\u1eb1m ngay b\u00ean c\u1ea1nh. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong m\u1ed9t tuy\u1ebfn tham quan. H\u00e3y d\u00e0nh \u00edt nh\u1ea5t 30-45 ph\u00fat ch\u1ec9 ri\u00eang cho ngh\u0129a trang; n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1eddi gian, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i nhanh ho\u1eb7c b\u1ecf qua c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c, nh\u01b0ng ngh\u0129a trang l\u00e0 \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n ch\u00ednh.<\/p><cite>Ghi ch\u00fa k\u1ebf ho\u1ea1ch<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kinh nghi\u1ec7m:<\/strong> B\u01b0\u1edbc v\u00e0o b\u00ean trong, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 b\u01b0\u1edbc qua ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c. Nh\u1eefng bia m\u1ed9 chen ch\u00fac nhau kh\u1eafp n\u01a1i, nh\u1eefng tia s\u00e1ng xuy\u00ean qua l\u1edbp \u0111\u1ecba y v\u00e0ng \u00f3ng. Kh\u00f4ng kh\u00ed m\u00e1t m\u1ebb v\u00e0 t\u0129nh l\u1eb7ng. \u0110i s\u00e2u h\u01a1n v\u00e0o nh\u1eefng l\u1ed1i \u0111i h\u1eb9p, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng chim b\u1ed3 c\u00e2u v\u1ed7 c\u00e1nh ph\u00eda tr\u00ean ho\u1eb7c ti\u1ebfng chu\u00f4ng nh\u00e0 th\u1edd Th\u00e1nh Nicholas v\u1ecdng l\u1ea1i t\u1eeb xa. S\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng ch\u1ec9 b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1 b\u1edfi ti\u1ebfng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a b\u1ea1n. Kh\u00e1ch tham quan th\u01b0\u1eddng k\u1ec3 l\u1ea1i... <strong>s\u1ef1 k\u00ednh s\u1ee3 u \u00e1m<\/strong> \u2013 m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u00e3 qua. Nh\u01b0 m\u1ed9t du kh\u00e1ch \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3, \u201cb\u1ea1n g\u1ea7n nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c n\u1eb7ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 trong kh\u00f4ng kh\u00ed.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a trang n\u00e0o kh\u00e1c \u1edf Praha l\u1ea1i c\u00f3 m\u1eadt \u0111\u1ed9 l\u1ecbch s\u1eed d\u00e0y \u0111\u1eb7c nh\u01b0 v\u1eady. M\u1ed7i bia m\u1ed9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n ri\u00eang, m\u1ed7i l\u1edbp \u0111\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c nhau. N\u01a1i \u0111\u00e2y th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngh\u0129a trang \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t. <strong>nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u1ea5t tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t<\/strong> V\u00ec s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft t\u1eadp trung \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i qu\u00e1 l\u1edbn. Nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng: m\u1ed9t t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho s\u1ef1 kh\u1ee7ng b\u1ed1, m\u00e0 cho s\u1ef1 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng v\u00e0 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Isla de las Mu\u00f1ecas, Mexico: N\u01a1i b\u00fap b\u00ea canh th\u1ee9c<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/travel-helper.b-cdn.net\/wp-media-folder-travel-s-helper\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/La-Isla-de-la-Munecas-Mexico.jpg\" alt=\"\u0110\u1ea3o B\u00fap B\u00ea Mexico\" title=\"\u0110\u1ea3o B\u00fap B\u00ea Mexico\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>N\u1eb1m gi\u1eefa nh\u1eefng con k\u00eanh \u1edf Xochimilco, ngay ph\u00eda nam Th\u00e0nh ph\u1ed1 Mexico, l\u00e0 La Isla de las Mu\u00f1ecas \u2013 \u201c\u0110\u1ea3o B\u00fap B\u00ea\u201d. N\u01a1i \u0111\u00e2y ma qu\u00e1i \u0111\u00fang nh\u01b0 t\u00ean g\u1ecdi: h\u00e0ng ch\u1ee5c con b\u00fap b\u00ea m\u1eaft tr\u0169ng, b\u1ecb l\u1ed9t h\u1ebft tay ch\u00e2n v\u00e0 m\u1eb7t m\u0169i, treo l\u1ee7ng l\u1eb3ng tr\u00ean m\u1ecdi c\u00e0nh c\u00e2y v\u00e0 b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng. Du kh\u00e1ch m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u201ch\u00f2n \u0111\u1ea3o ph\u1ee7 \u0111\u1ea7y nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea c\u0169 k\u1ef9 \u0111ang m\u1ee5c n\u00e1t\u201d. H\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 b\u00fap b\u00ea tr\u1ebb s\u01a1 sinh ho\u1eb7c tr\u1ebb em; nhi\u1ec1u con b\u1ecb m\u1ea5t m\u1eaft, mi\u1ec7ng ho\u1eb7c tay, l\u1edbp s\u01a1n phai m\u00e0u xanh l\u1ee5c ho\u1eb7c \u0111en v\u00ec th\u1eddi gian. Ru\u1ed3i vo ve gi\u1eefa nh\u1eefng chi\u1ebfc v\u00e1y r\u00e1ch n\u00e1t, v\u00e0 nh\u1eefng t\u1ea5m v\u00e1n tr\u00ean m\u1ed9t t\u00fap l\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e1n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ea7u b\u00fap b\u00ea. \u0110\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1 (ho\u1eb7c c\u01a1n \u00e1c m\u1ed9ng) c\u1ee7a nhi\u1ebfp \u1ea3nh gia v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u0103n ma.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C\u00e2u chuy\u1ec7n bi th\u1ea3m v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c: Don Juli\u00e1n v\u00e0 c\u00f4 g\u00e1i ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i<\/h3>\n\n\n\n<p>C\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi <strong>Don Juli\u00e1n Santana Barrera<\/strong>\u00d4ng Juli\u00e1n, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn khu v\u01b0\u1eddn n\u1ed5i (chinampa) h\u1ebbo l\u00e1nh n\u00e0y tr\u00ean k\u00eanh \u0111\u00e0o Xochimilco v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1950, k\u1ec3 r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd, \u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n thi th\u1ec3 m\u1ed9t b\u00e9 g\u00e1i ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i g\u1ea7n \u0111\u00f3. \u00d4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea tr\u00f4i n\u1ed5i b\u00ean c\u1ea1nh thi th\u1ec3 v\u00e0, nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ec3 xoa d\u1ecbu linh h\u1ed3n c\u00f4 b\u00e9, \u0111\u00e3 treo con b\u00fap b\u00ea l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y g\u1ea7n \u0111\u00f3. Theo th\u1eddi gian, \u00f4ng tin r\u1eb1ng linh h\u1ed3n c\u1ee7a c\u00f4 b\u00e9 \u00e1m \u1ea3nh khu v\u1ef1c n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3 r\u1eb1ng, nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean k\u00eanh \u0111\u00e0o (ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u00f3i ch\u00fang tr\u00f4i d\u1ea1t t\u1eeb th\u1ecb tr\u1ea5n). \u00d4ng Juli\u00e1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u01b0u t\u1ea7m ch\u00fang, m\u1ed7i con l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f3n qu\u00e0 d\u00e0nh cho linh h\u1ed3n c\u00f4 b\u00e9. Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, \u00f4ng treo h\u1ebft con b\u00fap b\u00ea n\u00e0y \u0111\u1ebfn con b\u00fap b\u00ea kh\u00e1c \u2013 trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi du kh\u00e1ch ho\u1eb7c nh\u1eb7t t\u1eeb th\u00f9ng r\u00e1c \u2013 cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 h\u00e0ng ngh\u00ecn con b\u00fap b\u00ea ph\u1ee7 k\u00edn c\u00e2y c\u1ed1i v\u00e0 t\u00fap l\u1ec1u duy nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c n\u00e0y di\u1ec5n ra b\u00ean ngo\u00e0i b\u1ea5t k\u1ef3 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng ch\u00ednh th\u1ee9c n\u00e0o. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd t\u00ednh ti\u1ec1n nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea; tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u00f4ng ta t\u1eeb ch\u1ed1i b\u00e1n b\u1ea5t k\u1ef3 con n\u00e0o, ch\u1ec9 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0103n th\u1eeba ho\u1eb7c ti\u1ec1n peso. Vi\u1ec7c t\u00edch l\u0169y nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n, th\u1ea7m l\u1eb7ng. N\u0103m 2001, \u1edf tu\u1ed5i 80, thi th\u1ec3 c\u1ee7a Don Juli\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i trong ch\u00ednh con k\u00eanh n\u01a1i \u00f4ng ta tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y c\u00f4 b\u00e9. S\u1ef1 tr\u1edb tr\u00eau v\u00f2ng tr\u00f2n (ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00f4 b\u00e9) \u0111\u00e3 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam v\u1ebb huy\u1ec1n b\u00ed c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 \u0111\u00e3 h\u00f2a nh\u1eadp v\u1edbi nh\u1eefng linh h\u1ed3n m\u00e0 \u00f4ng ta t\u00f4n th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>M\u1ed9t s\u1ed1 du kh\u00e1ch th\u00ec th\u1ea7m r\u1eb1ng v\u00e0o ban \u0111\u00eam, nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea th\u00ec th\u1ea7m ho\u1eb7c t\u1ef1 di chuy\u1ec3n. C\u00e1c b\u1ea3n tin d\u1eabn l\u1eddi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng h\u1ecd nghe th\u1ea5y qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a b\u00fap b\u00ea bay ph\u1ea5p ph\u1edbi ho\u1eb7c nh\u00ecn th\u1ea5y ch\u00fang ch\u1edbp m\u1eaft v\u00e0o l\u00fac n\u1eeda \u0111\u00eam. C\u00e1c nh\u00e0 \u0111i\u1ec1u tra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng si\u00eau nhi\u00ean \u0111\u00e3 quay phim \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u00f3ng ma kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch. S\u1ef1 th\u1eadt v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, nh\u01b0ng truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i. D\u00f9 sao \u0111i n\u1eefa, c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a Don Juli\u00e1n \u2013 trao \u0111\u1ed5i b\u00fap b\u00ea v\u1edbi nh\u1eefng linh h\u1ed3n v\u00f4 h\u00ecnh \u2013 \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn cho Isla de las Mu\u00f1ecas m\u1ed9t n\u1ed7i \u0111au l\u00f2ng k\u1ef3 l\u1ea1, mang t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb trong s\u1ed1 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch.<\/p><cite>Truy\u1ec1n thuy\u1ebft \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Why It&#8217;s Creepy: Thousands of Decaying Dolls<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng b\u00fap b\u00ea c\u0169 l\u1ea1i khi\u1ebfn h\u00f2n \u0111\u1ea3o tr\u1edf n\u00ean r\u00f9ng r\u1ee3n \u0111\u1ebfn v\u1eady? H\u00e3y xem nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y: nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c treo m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i tr\u00ean c\u00e2y v\u00e0 t\u01b0\u1eddng, nhi\u1ec1u con b\u1ecb v\u1ee1 ho\u1eb7c thi\u1ebfu b\u1ed9 ph\u1eadn, l\u1edbp da vinyl t\u1eebng \u0111\u1ea7y m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a ch\u00fang b\u1ecb n\u1ee9t n\u1ebb d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c n\u00f3ng v\u00e0 m\u01b0a. C\u00f4n tr\u00f9ng l\u00e0m t\u1ed5 trong \u0111\u00f4i m\u1eaft tr\u1ed1ng r\u1ed7ng v\u00e0 mi\u1ec7ng n\u1ee9t n\u1ebb c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u2013 c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e0nh c\u00e2y \u0111\u1ec1u treo l\u1ee7ng l\u1eb3ng nh\u1eefng con th\u00fa nh\u1ed3i b\u00f4ng. D\u01b0\u1edbi \u00e1nh n\u1eafng m\u1eb7t tr\u1eddi gi\u1eefa tr\u01b0a, h\u00ecnh d\u1ea1ng do nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea t\u1ea1o ra tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng h\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb treo c\u1ed5. Trong b\u1ee5i r\u1eadm v\u00e0o ban \u0111\u00eam, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea7m ch\u00fang v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Business Insider \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u01b0 sau: <em>\u201cQua nhi\u1ec1u n\u0103m, m\u1ed7i c\u00e1i c\u00e2y \u0111\u1ec1u ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n b\u00fap b\u00ea tr\u1ebb em, tay ch\u00e2n b\u1ecb c\u1eaft r\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea7u b\u1ecb ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t treo l\u1ee7ng l\u1eb3ng tr\u00ean t\u1eebng c\u00e0nh c\u00e2y, ph\u00e2n h\u1ee7y d\u01b0\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a th\u1eddi ti\u1ebft.\u201d<\/em> Tr\u00ean h\u00f2n \u0111\u1ea3o r\u1eebng r\u1eadm, nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea hi\u1ec7n l\u00ean nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh canh th\u1ea7m l\u1eb7ng \u2013 v\u1eeba l\u00e0 \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m, v\u1eeba l\u00e0 t\u00e0n t\u00edch. N\u1ebfu ngh\u0129a trang khi\u1ebfn ta c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t an v\u00ec g\u1ee3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft, th\u00ec nh\u1eefng m\u00f3n \u0111\u1ed3 ch\u01a1i m\u1ee5c n\u00e1t n\u00e0y \u2013 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tu\u1ed5i th\u01a1 \u2013 khi \u0111\u1eb7t c\u1ea1nh s\u1ef1 m\u1ee5c r\u1eefa l\u1ea1i t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea5t h\u00f2a s\u00e2u s\u1eafc. (B\u00fap b\u00ea c\u1ee7a tr\u1ebb em n\u00ean t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 ng\u00e2y th\u01a1, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 m\u1ee5c n\u00e1t.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i v\u1ebb ngo\u00e0i r\u00f9ng r\u1ee3n, h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y c\u00f2n h\u1ebbo l\u00e1nh v\u00e0 hoang s\u01a1. \u00c2m thanh duy nh\u1ea5t l\u00e0 ti\u1ebfng chim h\u00f3t v\u00e0 ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y r\u00f3c r\u00e1ch c\u1ee7a k\u00eanh \u0111\u00e0o. Nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3m gi\u00e1c s\u1ee3 h\u00e3i th\u1ea7m l\u1eb7ng ngay t\u1eeb c\u00e1i nh\u00ecn \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u2013 \u201cnh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ecb h\u00e0ng ng\u00e0n con m\u1eaft tr\u1ed1ng r\u1ed7ng d\u00f5i theo\u201d l\u00e0 c\u00e1ch m\u1ed9t du kh\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3. Tuy nhi\u00ean, khi m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n, c\u00e1c thuy\u1ec1n du l\u1ecbch \u0111\u00e3 r\u1eddi \u0111i; h\u00f2n \u0111\u1ea3o th\u1ef1c s\u1ef1 l\u1ea1i c\u00f4 \u0111\u1ed9c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ea7m l\u1eb7ng c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Don Juli\u00e1n: M\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p \u00e1m \u1ea3nh<\/h3>\n\n\n\n<p>C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a ch\u00ednh Don Juli\u00e1n c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam v\u1ebb r\u00f9ng r\u1ee3n. \u0110\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i ngay b\u00ean ngo\u00e0i khu v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t tr\u1edf l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u1ea3o (b\u1ea1n v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y bia m\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng \u1edf n\u01a1i \u00f4ng mong mu\u1ed1n). Gi\u1edd \u0111\u00e2y, c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t l\u1edbp ma qu\u00e1i th\u1ee9 hai: m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng linh h\u1ed3n c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e3o v\u1eabn lang thang, ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u00eam nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea ngay c\u1ea3 sau khi ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>Du kh\u00e1ch \u0111\u00f4i khi v\u1eabn \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea m\u1edbi ho\u1eb7c l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u00f4ng \u2013 ngay c\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd. Khi h\u00f2n \u0111\u1ea3o tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m thu h\u00fat kh\u00e1ch du l\u1ecbch nh\u1ecf sau khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a Don Juli\u00e1n cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfp qu\u1ea3n vi\u1ec7c b\u1ea3o tr\u00ec n\u00f3. H\u1ecd th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u00fap l\u1ec1u nh\u1ecf l\u00e0m b\u00e0n th\u1edd t\u1ea1m, \u0111\u1eb7t nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea nh\u1ecf b\u00ean trong c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng, c\u00f9ng v\u1edbi th\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 hoa. Nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1990 cho th\u1ea5y h\u00f2n \u0111\u1ea3o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed r\u1ea5t c\u00f4ng phu; ng\u00e0y nay n\u00f3 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed d\u00e0y \u0111\u1eb7c h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1ec1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng si\u00eau nhi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn<\/h3>\n\n\n\n<p>H\u00f2n \u0111\u1ea3o b\u00fap b\u00ea \u0111\u00e3 thu h\u00fat c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh truy\u1ec1n h\u00ecnh v\u1ec1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng si\u00eau nhi\u00ean, v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n r\u1eb1ng nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea c\u00f3 th\u1ec3 di chuy\u1ec3n, th\u00ec th\u1ea7m ho\u1eb7c ch\u1edbp m\u1eaft. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ed3n n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng, nh\u01b0ng c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1eabn s\u1eb5n l\u00f2ng k\u1ec3 l\u1ea1i ch\u00fang. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh tour \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n ma qu\u00e1i y\u00eau th\u00edch ri\u00eang \u2013 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec k\u1ec3 r\u1eb1ng \u0111\u1ea7u m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea t\u1ef1 xoay, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00e2y bu\u1ed9c tr\u00ean b\u00fap b\u00ea \u0111\u00e3 t\u1ef1 tu\u1ed9t ra qua \u0111\u00eam. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0i nghi cho r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 do gi\u00f3 v\u00e0 vi\u1ec7c treo kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u, v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ed9 n\u00e3o c\u1ee7a ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y khu\u00f4n m\u1eb7t trong c\u00e1c h\u00ecnh m\u1eabu b\u00fap b\u00ea (hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea3o gi\u00e1c th\u1ecb gi\u00e1c).<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ed d\u1ee5, Business Insider l\u01b0u \u00fd v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh <em>\u201cH\u1ecd b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 c\u00f4 g\u00e1i ma; h\u1ecd n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ef1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ebfn sau khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu tr\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh.\u201d<\/em>Th\u1ef1c t\u1ebf, ngay c\u1ea3 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 c\u00f4 g\u00e1i ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i c\u0169ng b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n tranh c\u00e3i. Nh\u01b0ng h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y hi\u1ec3u s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n: huy\u1ec1n tho\u1ea1i c\u00e0ng k\u1ef3 l\u1ea1, c\u00e0ng thu h\u00fat nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 l\u00e0 ma hay kh\u00f4ng, \u0111\u00f4i m\u1eaft v\u00e0 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea d\u01b0\u1eddng nh\u01b0... <em>\u0111\u1ed3ng h\u1ed3<\/em> Kh\u00e1ch tham quan. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t ng\u1edd th\u00ec th\u1ea7m, nh\u01b0 th\u1ec3 s\u1ee3 ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ef1 im l\u1eb7ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y qu\u1ea7n \u00e1o t\u01b0\u01a1i t\u1eafn c\u1ee7a nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea b\u1ecb r\u00e1ch n\u00e1t khi\u1ebfn h\u1ecd v\u00f4 c\u00f9ng bu\u1ed3n b\u00e3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u01a1n thu\u1ea7n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 gi\u1ea3i tr\u00ed r\u00f9ng r\u1ee3n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u01b0\u1edbng d\u1eabn tham quan \u0110\u1ea3o B\u00fap b\u00ea: C\u1ea9m nang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0110\u1ebfn \u0111\u00f3:<\/strong> H\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y n\u1eb1m trong h\u1ec7 th\u1ed1ng k\u00eanh \u0111\u00e0o Xochimilco, ph\u00eda nam Th\u00e0nh ph\u1ed1 Mexico. B\u1ea1n <em>ph\u1ea3i<\/em> Tham quan b\u1eb1ng thuy\u1ec1n. T\u1eeb b\u1ebfn t\u00e0u Embarcadero Cuemanco ho\u1eb7c Villa (g\u1ea7n m\u0169i Xochimilco), thu\u00ea m\u1ed9t chi\u1ebfc thuy\u1ec1n g\u1ed7 truy\u1ec1n th\u1ed1ng. <em>trajinera<\/em> Thuy\u1ec1n. Gi\u00e1 thu\u00ea thuy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh theo gi\u1edd \u2013 h\u00e3y chu\u1ea9n b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 c\u1ea3. <strong>600 MXN m\u1ed7i gi\u1edd<\/strong> (Kho\u1ea3ng 30-35 USD). Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t thuy\u1ec1n ri\u00eang (t\u1ed1i \u0111a 10 ng\u01b0\u1eddi); b\u1ea1n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tham gia c\u00e1c tour du l\u1ecbch b\u1eb1ng ph\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n nh\u01b0ng h\u00e3y \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng tour \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 \u0111\u1ea3o. Chuy\u1ebfn \u0111i m\u1ed9t chi\u1ec1u m\u1ea5t kho\u1ea3ng 20-30 ph\u00fat m\u1ed7i chi\u1ec1u (t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng giao th\u00f4ng tr\u00ean k\u00eanh \u0111\u00e0o).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tr\u1ecb gi\u00e1:<\/strong> B\u00ean c\u1ea1nh chi\u1ebfc thuy\u1ec1n, c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u1ecf. <em>h\u1ed9p quy\u00ean g\u00f3p<\/em> Tr\u00ean \u0111\u1ea3o (th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng coi y\u00eau c\u1ea7u) \u2013 th\u01b0\u1eddng th\u00ec m\u1ee9c ph\u00ed \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb l\u00e0 100-200 MXN m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 gi\u00fap duy tr\u00ec \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m. H\u00e3y mang theo ti\u1ec1n peso Mexico (kh\u00f4ng mang theo th\u1ebb). Mang gi\u00e0y tho\u1ea3i m\u00e1i, kh\u00f4ng th\u1ea5m n\u01b0\u1edbc.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>H\u01b0\u1edbng d\u1eabn:<\/strong> Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n thuy\u1ec1n th\u01b0\u1eddng ki\u00eam lu\u00f4n vai tr\u00f2 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean. H\u1ecd s\u1ebd ch\u1ec9 cho b\u1ea1n th\u1ea5y nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea n\u1ed5i b\u1eadt, gi\u1ea3i th\u00edch m\u1ed9t v\u00e0i chi ti\u1ebft l\u1ecbch s\u1eed (m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00f4i khi v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian s\u1ebd chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf), v\u00e0 h\u00e1t nh\u1eefng b\u00e0i h\u00e1t truy\u1ec1n th\u1ed1ng. B\u1ea1n c\u1ee9 tho\u1ea3i m\u00e1i y\u00eau c\u1ea7u d\u1eebng l\u1ea1i v\u00e0 \u0111i d\u1ea1o xung quanh. H\u00f2n \u0111\u1ea3o kh\u00e1 nh\u1ecf; c\u00e1c chuy\u1ebfn tham quan \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb 1 \u0111\u1ebfn 2 gi\u1edd. M\u1ed9t s\u1ed1 tour c\u0169ng bao g\u1ed3m d\u1eebng ch\u00e2n t\u1ea1i ng\u00f4i m\u1ed9 khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a Don Juli\u00e1n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n mang theo:<\/strong> Vi\u1ec7c ch\u1ed1ng n\u1eafng l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u2013 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a chuy\u1ebfn tham quan l\u00e0 ngo\u00e0i tr\u1eddi. H\u00e3y mang theo n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u1eb9 l\u00ean thuy\u1ec1n (ho\u1eb7c mua \u0111\u1ed3 \u0103n t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ea7y h\u00e0ng ven k\u00eanh tr\u01b0\u1edbc khi kh\u1edfi h\u00e0nh). B\u1ea3n th\u00e2n h\u00f2n \u0111\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec7n nghi g\u00ec. N\u00ean mang theo thu\u1ed1c ch\u1ed1ng c\u00f4n tr\u00f9ng v\u00e0 m\u0169. V\u00ec t\u00f2a nh\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00f3a, m\u1ed9t s\u1ed1 du kh\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng v\u1eadt ph\u1ea9m c\u00fang nh\u1ecf ho\u1eb7c b\u00fap b\u00ea m\u1edbi b\u00ean trong \u201cng\u00f4i nh\u00e0\u201d \u2013 m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c, v\u00e0 b\u1ea1n c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i ti\u1ec1n xu b\u00ean c\u1ea1nh ng\u00f4i m\u1ed9. T\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00ean h\u1ecfi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean tr\u01b0\u1edbc.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>N\u00ean gh\u00e9 th\u0103m v\u00e0o gi\u1eefa tu\u1ea7n v\u00e0 bu\u1ed5i s\u00e1ng n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3. Cu\u1ed1i tu\u1ea7n v\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac v\u1edbi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Mexico \u0111i thuy\u1ec1n. \u0110\u1ebfn s\u1edbm ngh\u0129a l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o s\u1ebd y\u00ean t\u0129nh h\u01a1n (v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng d\u1ecbu h\u01a1n cho vi\u1ec7c ch\u1ee5p \u1ea3nh). L\u01b0u \u00fd v\u1ec1 th\u1eddi ti\u1ebft: n\u00ean tr\u00e1nh m\u00f9a m\u01b0a (th\u00e1ng 6-th\u00e1ng 10) \u1edf Xochimilco; h\u1ed3 v\u00e0 k\u00eanh r\u1ea1ch c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ng\u1eadp l\u1ee5t, v\u00e0 c\u00e1c tour du l\u1ecbch b\u1eb1ng thuy\u1ec1n tranh tr\u00ean \u0111\u1ea3o s\u1ebd b\u1ecb h\u1ee7y b\u1ecf khi c\u00f3 b\u00e3o.<\/p><cite>M\u1eb9o n\u1ed9i b\u1ed9<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Safety:<\/strong> H\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e0o ch\u1eafn c\u1ea9n th\u1eadn. \u0110\u1eebng leo c\u00e2y hay t\u00e1ch r\u1eddi nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea \u2013 h\u00e3y t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00f3. Tr\u00ean thuy\u1ec1n, h\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n: s\u00e0n g\u1ed7 tr\u01a1n tr\u01b0\u1ee3t. Gi\u1eef \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c c\u00e1 nh\u00e2n an to\u00e0n n\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ebfn g\u1ea7n nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kinh nghi\u1ec7m:<\/strong> B\u01b0\u1edbc ch\u00e2n l\u00ean h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c. L\u00fac b\u00ecnh minh hay d\u01b0\u1edbi \u00e1nh m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i chang, m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 s\u1ef1 xu\u1ed1ng c\u1ea5p c\u1ee7a nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea hi\u1ec7n l\u00ean r\u00f5 n\u00e9t. M\u1ed9t s\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 bao tr\u00f9m khi b\u1ea1n b\u01b0\u1edbc \u0111i gi\u1eefa ch\u00fang. Trong m\u1ed9t t\u00fap l\u1ec1u nh\u1ecf, h\u00e0ng ch\u1ee5c con b\u00fap b\u00ea quay m\u1eb7t v\u00e0o m\u1ed9t b\u00e0n th\u1edd \u2013 c\u1ea3m gi\u00e1c g\u1ea7n nh\u01b0 mang t\u00ednh nghi l\u1ec5. Trong m\u1ed9t chuy\u1ebfn th\u0103m, m\u1ed9t du kh\u00e1ch \u0111\u00e3 vi\u1ebft r\u1eb1ng \u201cti\u1ebfng l\u00e1 x\u00e0o x\u1ea1c v\u00e0 ti\u1ebfng \u1ebfch k\u00eau t\u1eeb xa l\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m thanh duy nh\u1ea5t; t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ef1 trang nghi\u00eam k\u1ef3 l\u1ea1 khi ch\u1ea1m v\u00e0o khu\u00f4n m\u1eb7t n\u1ee9t n\u1ebb c\u1ee7a m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea em b\u00e9 trong b\u1ed9 v\u00e1y r\u00e1ch r\u01b0\u1edbi.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 du kh\u00e1ch c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ee3 h\u00e3i, s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i th\u1ea5y x\u00fac \u0111\u1ed9ng. C\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y g\u00e2y s\u1ed1c \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ngay c\u1ea3 nh\u1eefng du kh\u00e1ch d\u00e0y d\u1ea1n kinh nghi\u1ec7m c\u0169ng ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i trong im l\u1eb7ng. C\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ec3 m\u1ed7i con b\u00fap b\u00ea \u0111\u1ec1u mang trong m\u00ecnh c\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i ho\u1eb7c bi k\u1ecbch ri\u00eang. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi sau \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng h\u00f2n \u0111\u1ea3o kh\u00f4ng mang c\u1ea3m gi\u00e1c ma \u00e1m \u0111\u00e1ng s\u1ee3 \u2013 m\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t n\u01a1i an ngh\u1ec9 cu\u1ed1i c\u00f9ng cho nh\u1eefng m\u00f3n \u0111\u1ed3 ch\u01a1i b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tr\u1ea3i nghi\u1ec7m: L\u1eddi k\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o<\/h3>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh: <strong>B\u1ea1n leo l\u00ean chi\u1ebfc thuy\u1ec1n nh\u1ecf.<\/strong> B\u00ecnh minh l\u00f3 d\u1ea1ng. T\u00e1n l\u00e1 li\u1ec5u h\u00e9 m\u1edf \u0111\u1ec3 l\u1ed9 m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0 g\u1ed7 \u0111\u1ed5 n\u00e1t tr\u00ean \u0111\u1ea3o, g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb d\u00e2y leo v\u00f9i l\u1ea5p. B\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng, m\u1eaft b\u1ea1n d\u1ea7n quen v\u1edbi khung c\u1ea3nh: m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u1edbm. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i thuy\u1ec1n d\u1eabn b\u1ea1n \u0111i qua khu r\u1eebng c\u00e2y r\u1ee3p b\u00f3ng b\u00fap b\u00ea. M\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea m\u1eb7c v\u00e1y v\u00e0ng treo m\u1ed9t m\u00ecnh tr\u00ean b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng tr\u1eafng; m\u1ed9t con kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eaft b\u00e1m v\u00e0o x\u00e0 nh\u00e0. B\u1ea1n th\u00f2 tay v\u00e0o t\u00fai, n\u1eeda mong ch\u1edd m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c n\u00e0o \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng kh\u00ed thoang tho\u1ea3ng m\u00f9i \u0111\u1ea5t \u1ea9m v\u00e0 g\u1ed7. B\u1ea1n nh\u1eadn ra n\u01a1i \u0111\u00e2y y\u00ean t\u0129nh \u0111\u1ebfn k\u1ef3 l\u1ea1 \u2013 kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ebfng chim h\u00f3t. Ngay khi m\u1ed9t ti\u1ebfng th\u00ec th\u1ea7m tho\u00e1ng qua trong \u0111\u1ea7u b\u1ea1n r\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ebd m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea \u0111\u00e3 ch\u1edbp m\u1eaft, m\u1ed9t c\u01a1n gi\u00f3 nh\u1eb9 l\u00e0m rung rinh c\u00e1nh tay c\u1ee7a m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea, nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. B\u1ea1n r\u00f9ng m\u00ecnh v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng t\u1eadp trung ch\u1ee5p \u1ea3nh. R\u1ed3i d\u1eebng l\u1ea1i: thuy\u1ec1n d\u1eebng l\u1ea1i v\u00e0 b\u1ea1n nh\u00ecn th\u1ea5y <strong>Bia m\u1ed9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n c\u1ee7a Don Juli\u00e1n<\/strong> D\u01b0\u1edbi m\u1ed9t g\u1ed1c c\u00e2y, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc h\u00ecnh th\u00e1nh gi\u00e1. Ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i hoa. B\u1ea1n d\u1eebng l\u1ea1i v\u00e0 ngh\u0129 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y v\u1edbi s\u1ef1 t\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1eady. Trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u00f3, <strong>H\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y mang nhi\u1ec1u n\u00e9t gi\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 ma \u00e1m.<\/strong>Khi c\u00e1c em nh\u1ecf trong nh\u00f3m \u0111\u1ee9ng im l\u1eb7ng, trang nghi\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 b\u1ea1n c\u00f3 tin v\u00e0o ma hay kh\u00f4ng, Isla de las Mu\u00f1ecas v\u1eabn mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 k\u1ef3 l\u1ea1. <strong>\u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi.<\/strong> \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 v\u00ec quy m\u00f4 v\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh r\u00f9ng r\u1ee3n c\u1ee7a n\u00f3: s\u1ef1 m\u1ee5c n\u00e1t <em>and<\/em> L\u00f2ng t\u1eadn t\u1ee5y \u0111an xen v\u00e0o nhau.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng, B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha: M\u1ed9t Memento Mori b\u1eb1ng \u0111\u00e1 v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/travel-helper.b-cdn.net\/wp-media-folder-travel-s-helper\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Bone-Chapel-Portugal.jpg\" alt=\"Bone-Chapel-B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha\" title=\"Bone-Chapel-B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00c9vora, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1ecbch s\u1eed tr\u00ean \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ed3i \u1edf v\u00f9ng Alentejo c\u1ee7a B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha, l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 Capela dos Ossos (Nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng). Nh\u00e0 nguy\u1ec7n nh\u1ecf theo phong c\u00e1ch Baroque n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng. B\u01b0\u1edbc v\u00e0o b\u00ean trong v\u00e0... <strong>x\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt<\/strong> \u2013 S\u1ecd v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng d\u00e0i \u2013 x\u1ebfp d\u1ecdc c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng, tr\u1ea7n nh\u00e0 v\u00e0 c\u1ed9t nh\u00e0 theo nh\u1eefng h\u00ecnh th\u00f9 k\u1ef3 l\u1ea1. C\u00e1c c\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1edfi s\u1ecd; nh\u1eefng c\u00e2y th\u00e1nh gi\u00e1 b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng trang tr\u00ed tr\u00ean tr\u1ea7n nh\u00e0. Trong \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng m\u1edd \u1ea3o, c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 \u0111ang \u1edf b\u00ean trong m\u1ed9t h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng th\u00e1nh t\u00edch b\u00ed \u1ea9n. Nh\u00e0 nguy\u1ec7n c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0n th\u1edd \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc tr\u00ean t\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng ti\u1ebfng B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha, <em>\"Ch\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a b\u1ea1n.\"<\/em> \u2013 \u201cCh\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a b\u1ea1n\u201d (m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf nghi\u1ec7t ng\u00e3 v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">L\u1ecbch s\u1eed: V\u00ec sao c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1edd to\u00e0n x\u01b0\u01a1ng?<\/h3>\n\n\n\n<p>\u01af\u1edbc t\u00ednh h\u00e0i c\u1ed1t \u1edf \u0111\u00e2y thu\u1ed9c v\u1ec1 kho\u1ea3ng 5.000 ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1500 \u1edf \u00c9vora, m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng tu s\u0129 d\u00f2ng Phanxic\u00f4 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng ngh\u0129a trang qu\u00e1 t\u1ea3i. C\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng nh\u00e0 nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1575 b\u1edfi hai tu s\u0129 d\u00f2ng Phanxic\u00f4, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n khai qu\u1eadt c\u00e1c thi th\u1ec3 c\u0169 khi c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9 \u0111\u00e3 h\u1ebft. Thay v\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 v\u1ee9t b\u1ecf h\u00e0i c\u1ed1t, h\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e0 nguy\u1ec7n t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m. H\u00e0i c\u1ed1t t\u1eeb ngh\u0129a trang th\u1eddi trung c\u1ed5 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd v\u00e0 c\u00e1c ngh\u0129a trang \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp b\u00ean trong nh\u00e0 nguy\u1ec7n m\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u00ean c\u1ea1nh nh\u00e0 th\u1edd S\u00e3o Francisco.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng C\u00f4ng gi\u00e1o th\u1eddi Ph\u1ea3n C\u1ea3i c\u00e1ch: c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u1ebft ch\u00f3c v\u00e0 s\u00e1m h\u1ed1i. C\u00f3 l\u1ebd c\u00e1c tu s\u0129 d\u00f2ng Phanxic\u00f4 mu\u1ed1n nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t nh\u1eafc nh\u1edf du kh\u00e1ch v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb tinh th\u1ea7n. 5.000 b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng (ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u1ecb tr\u1ea5n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng) \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp m\u1ed9t c\u00e1ch ngh\u1ec7 thu\u1eadt d\u1ecdc theo c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u1ed9t. D\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc tr\u00ean \u0111\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 \u00fd \u0111\u1ecbnh: ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ch\u1edd \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd. Trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y v\u1eabn \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ngo\u00e0i ph\u1ea1m vi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, cho \u0111\u1ebfn khi du l\u1ecbch hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0a n\u00f3 l\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Why It&#8217;s Creepy: 5,000 Skeletons Arranged as Art<\/h3>\n\n\n\n<p>B\u01b0\u1edbc v\u00e0o Capela dos Ossos (Nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng) l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m k\u1ef3 l\u1ea1. So v\u1edbi ngh\u0129a trang ngo\u00e0i tr\u1eddi um t\u00f9m c\u1ee7a Prague, n\u01a1i \u0111\u00e2y gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng trong nh\u00e0 \u1ea5m c\u00fang. T\u1eebng h\u1ed9p s\u1ecd n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau nh\u00ecn ch\u1eb1m ch\u1eb1m t\u1eeb trong b\u00f3ng t\u1ed1i, x\u1ebfp th\u00e0nh h\u00e0ng tr\u00ean c\u00e1c c\u1ed9t t\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1eefng \u00f4 c\u1eeda s\u1ed5 d\u1eabn xu\u1ed1ng th\u1ebf gi\u1edbi ng\u1ea7m. Nhi\u1ec1u h\u1ed9p s\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n h\u00e0m d\u01b0\u1edbi, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f3 m\u1ea3nh \u0111\u1ea1n ho\u1eb7c mi\u1ebfng tr\u00e1m r\u0103ng l\u1ed9 ra, nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta r\u1eb1ng ch\u00fang t\u1eebng l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng. X\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1eefa m\u00e0u be; t\u1ed5ng th\u1ec3 m\u00e0u s\u1eafc l\u00e0 tr\u1eafng da ng\u01b0\u1eddi, x\u00e1m v\u00e0 n\u00e2u b\u1ee5i.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u1ea7n nh\u00e0 th\u1ea5p. Trong nh\u1eefng v\u00f2m cu\u1ed1n ph\u00eda tr\u00ean, nh\u1eefng kh\u00fac x\u01b0\u01a1ng d\u00e0i t\u1ea1o th\u00e0nh nh\u1eefng h\u00ecnh kh\u1ed1i h\u00ecnh h\u1ecdc. Hai c\u1ed9t l\u1edbn (m\u1ed9t b\u00ean tr\u00e1i, m\u1ed9t b\u00ean ph\u1ea3i) h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 ho\u00e0n to\u00e0n b\u1edfi nh\u1eefng h\u1ed9p s\u1ecd. D\u01b0\u1edbi \u00e1nh \u0111\u00e8n m\u00e0u h\u1ed5 ph\u00e1ch m\u1edd \u1ea3o, c\u00e1c h\u00ecnh d\u1ea1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i: \u1edf m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn, m\u1ed9t c\u1ee5m h\u1ed9p s\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t x\u01b0\u01a1ng duy nh\u1ea5t, r\u1ed3i l\u1ea1i t\u00e1ch ra th\u00e0nh nhi\u1ec1u ph\u1ea7n. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng kh\u1ecfi ng\u1ea1c nhi\u00ean tr\u01b0\u1edbc c\u00e1ch m\u00e0... <strong>\u0111\u00f3ng g\u00f3i d\u00e0y \u0111\u1eb7c<\/strong> \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e0i di v\u1eadt r\u1ea3i r\u00e1c \u2013 m\u00e0 l\u00e0... <em>H\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a n\u0103m ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi n\u1eb1m trong t\u1ea7m tay.<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Kh\u00f4ng kh\u00ed m\u00e1t m\u1ebb v\u00e0 t\u0129nh l\u1eb7ng, nh\u00e0 nguy\u1ec7n r\u1ea5t y\u00ean b\u00ecnh. Nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch theo b\u1ea3n n\u0103ng c\u00fai \u0111\u1ea7u. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 trang nghi\u00eam s\u00e2u s\u1eafc \u2014 m\u1ed9t \u201ch\u00e0o quang h\u1eefu h\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft ch\u00f3c\u201d. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t an: h\u00e3y th\u1eed ch\u1ea1m v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e2y c\u1ed9t v\u00e0 b\u1ea1n s\u1ebd c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft c\u1ea5u c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ea1nh x\u01b0\u01a1ng. K\u00edch th\u01b0\u1edbc nh\u1ecf (gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 nguy\u1ec7n ho\u1eb7c m\u1ed9t c\u00e1i t\u1ee7 l\u1edbn) khi\u1ebfn n\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c h\u01a1i ng\u1ed9t ng\u1ea1t \u2014 \u0111\u00fang ngh\u0129a l\u00e0 b\u1ecb bao quanh b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t.<\/p><cite>B\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">The Inscription: &#8220;We Bones Await Yours&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p>D\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh kh\u1ea9u hi\u1ec7u c\u1ee7a nh\u00e0 nguy\u1ec7n. Tr\u00ean t\u01b0\u1eddng, b\u1eb1ng ch\u1eef Latinh c\u1ed5, c\u00f3 ghi: <strong>\"Ch\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i b\u1ea1n.\"<\/strong> D\u1ecbch ra, d\u00f2ng ch\u1eef \u0111\u00f3 vi\u1ebft: \u201cCh\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u00e1c b\u1ea1n.\u201d \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf th\u1eb3ng th\u1eebng v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft: m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u0169ng s\u1ebd ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m gi\u1eefa nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00e0y. C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng d\u00f2ng ch\u1eef n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tu vi\u1ec7n th\u00eam v\u00e0o nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n gi\u00e1o hu\u1ea5n \u2013 m\u1ed9t s\u1ef1 suy ng\u1eabm s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00f9 phi\u1ebfm c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi du kh\u00e1ch, n\u00f3 g\u1ee3i l\u00ean m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c r\u00f9ng m\u00ecnh. \u0110\u1ee9ng gi\u1eefa nh\u1eefng h\u1ed9p s\u1ecd \u0111\u00f3, nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 th\u01a1 ca m\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 ti\u1ebfng v\u1ecdng t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean kia. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt trang tr\u00ed ng\u1eabu nhi\u00ean; n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng nh\u1edb v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft. Nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc nh\u01b0 v\u1eady r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong c\u00e1c nh\u00e0 ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t. \u1ede \u0111\u00e2y, c\u1ee5m t\u1eeb n\u00e0y g\u00f3i g\u1ecdn to\u00e0n b\u1ed9 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a nh\u00e0 nguy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng Capela dos Ossos l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00e1ch Praha 100 km v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc l\u00e0 Nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng Sedlec (Kutn\u00e1 Hora, C\u1ed9ng h\u00f2a S\u00e9c), n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi \u0111\u00e8n ch\u00f9m b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 trang tr\u00ed g\u1ed3m 40.000 \u0111\u1ebfn 70.000 b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng. Nam \u00c2u c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 nguy\u1ec7n kh\u00e1c: H\u1ea7m m\u1ed9 Capuchin \u1edf Palermo (v\u1edbi h\u00e0ng ngh\u00ecn x\u00e1c \u01b0\u1edbp) v\u00e0 Nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng \u1edf Serra do Sao Bento thu\u1ed9c \u00c9vora. Nh\u1eefng nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh c\u00e1c t\u1eadp t\u1ee5c th\u1eddi trung c\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u1ea7u th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd thi h\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p><cite>Ghi ch\u00fa l\u1ecbch s\u1eed<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt<\/h3>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 mang v\u1ebb r\u00f9ng r\u1ee3n, nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec7t t\u00e1c ngh\u1ec7 thu\u1eadt d\u00e2n gian. X\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng: s\u1ecd ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c d\u1ea3i ngang, x\u01b0\u01a1ng d\u00e0i t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1c d\u1ea3i d\u1ecdc. C\u00e1c h\u00ecnh th\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 h\u1ecda ti\u1ebft hoa d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eeb x\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f9i. \u1ede gi\u1eefa, hai b\u00ean b\u00e0n th\u1edd l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0n ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi u\u1ed1n cong (c\u00e1c v\u1ecb th\u00e1nh c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd). Tr\u1ea7n nh\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng theo phong c\u00e1ch Baroque v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n, th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft: nh\u1eefng thi\u00ean th\u1ea7n nh\u1ecf b\u1eb1ng th\u1ea1ch cao tr\u1eafng \u1edf ph\u00eda tr\u00ean, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u1edf ph\u00eda d\u01b0\u1edbi. M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t ki\u1ec7t t\u00e1c \"ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u00e1i ch\u1ebf\" th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u, m\u1eb7c d\u00f9 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 t\u00e1i ch\u1ebf kh\u00e1 \u1ea3m \u0111\u1ea1m.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ecb th\u1ebf l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u00c9vora (m\u1ed9t di s\u1ea3n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn) c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a. Nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd Igreja de S\u00e3o Francisco, b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tu vi\u1ec7n Gothic tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p. B\u00ean ngo\u00e0i, nh\u00e0 th\u1edd c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng trang tr\u00ed c\u00f4ng phu v\u00e0 g\u1ea1ch men azulejo, nh\u01b0ng b\u00ean trong l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. N\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p trong c\u00e1c tour tham quan nh\u00e0 th\u1edd ch\u00ednh t\u00f2a v\u00e0 c\u00e1c di t\u00edch La M\u00e3 \u1edf \u00c9vora, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng xuy\u00ean su\u1ed1t th\u1eddi gian v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u01b0\u1edbng d\u1eabn tham quan Nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng: C\u1ea9m nang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>V\u1ecb tr\u00ed:<\/strong> Nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u1eb1m b\u00ean trong Igreja de S\u00e3o Francisco (Nh\u00e0 th\u1edd Franciscan), \u1edf trung t\u00e2m th\u1ecb tr\u1ea5n \u00c9vora. C\u00e1ch Lisbon 1,5 gi\u1edd l\u00e1i xe v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1eb1ng t\u00e0u h\u1ecfa khu v\u1ef1c t\u1eeb Lisbon ho\u1eb7c Porto qua ga \u00c9vora. \u00c9vora th\u00e2n thi\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u1ed9.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gi\u1edd:<\/strong> Th\u01b0\u1eddng m\u1edf c\u1eeda t\u1eeb 9:00 \u0111\u1ebfn 18:00 (c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o kho\u1ea3ng tr\u01b0a Ch\u1ee7 nh\u1eadt). Vui l\u00f2ng ki\u1ec3m tra gi\u1edd m\u1edf c\u1eeda hi\u1ec7n t\u1ea1i (m\u00f9a \u0111\u00f4ng gi\u1edd m\u1edf c\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eafn h\u01a1n). C\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng kh\u00e1ch v\u00e0o gi\u1eefa tr\u01b0a khi c\u00e1c \u0111o\u00e0n du kh\u00e1ch t\u1eeb Lisbon \u0111\u1ebfn.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>V\u00e9:<\/strong> Gi\u00e1 v\u00e9 v\u00e0o c\u1eeda l\u00e0 6-8 euro\/ng\u01b0\u1eddi (gi\u00e1 n\u0103m 2025). Ph\u00ed n\u00e0y bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u00e0 th\u1edd v\u00e0 nh\u00e0 nguy\u1ec7n. C\u00f3 v\u00e9 k\u1ebft h\u1ee3p k\u00e8m tour tham quan c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean t\u1ea1i nh\u00e0 th\u1edd ch\u00ednh t\u00f2a \u00c9vora. C\u00e1c qu\u1ea7y b\u00e1n v\u00e9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o cu\u1ed1i bu\u1ed5i chi\u1ec1u.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nhi\u1ebfp \u1ea3nh:<\/strong> \u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p nh\u01b0ng <strong>kh\u00f4ng \u0111\u00e8n flash<\/strong> (\u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00e0i c\u1ed1t v\u00e0 tranh v\u1ebd c\u1ed5). Nh\u00e0 nguy\u1ec7n kh\u00e1 t\u1ed1i, n\u00ean \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i th\u00f4ng minh c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n; n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3, h\u00e3y mang theo m\u00e1y \u1ea3nh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ee5p thi\u1ebfu s\u00e1ng. C\u00e1c d\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc s\u1ebd d\u1ec5 \u0111\u1ecdc h\u01a1n khi nh\u00ecn g\u1ea7n. H\u00e3y t\u00f4n tr\u1ecdng kh\u00f4ng gian b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i chuy\u1ec7n nh\u1ecf nh\u1eb9.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>K\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c chuy\u1ebfn th\u0103m:<\/strong> Trung t\u00e2m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u00c9vora kh\u00e1 nh\u1ecf. Nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p tham quan Nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tham quan kh\u00e1c trong c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0y: Nh\u00e0 th\u1edd \u00c9vora h\u00f9ng v\u0129, \u0110\u1ec1n th\u1edd Diana v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc. Vi\u1ec7c \u1edf l\u1ea1i qua \u0111\u00eam c\u0169ng kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u2013 \u00c9vora c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 ngh\u1ec9 quy\u1ebfn r\u0169 \u2013 \u0111\u1ec3 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 tham quan nh\u00e0 nguy\u1ec7n v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u1ebfn.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Sau khi tham quan xong, h\u00e3y \u0111i ra v\u00e0 r\u1ebd tr\u00e1i ngay l\u1eadp t\u1ee9c. C\u00e1ch \u0111\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n ng\u1eafn l\u00e0 B\u1ea3o t\u00e0ng Alentejo, th\u01b0\u1eddng v\u1eafng kh\u00e1ch, n\u01a1i b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 xem tri\u1ec3n l\u00e3m v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed nh\u00e0 nguy\u1ec7n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e2y th\u00e1nh gi\u00e1 nguy\u00ean b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e0 nguy\u1ec7n v\u00e0 nhi\u1ec1u b\u1ea3ng th\u00f4ng tin gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1c. Ngo\u00e0i ra, h\u00e3y d\u00e0nh th\u1eddi gian th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c \u1ea9m th\u1ef1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng: \u00c9vora n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi gi\u0103m b\u00f4ng nu\u00f4i b\u1eb1ng qu\u1ea3 s\u1ed3i v\u00e0 b\u00e1nh m\u00ec Alentejo dai (ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi v\u1ebb gi\u1ea3n d\u1ecb c\u1ee7a nh\u00e0 nguy\u1ec7n!).<\/p><cite>M\u1eb9o n\u1ed9i b\u1ed9<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kinh nghi\u1ec7m:<\/strong> B\u00ean trong, s\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng bao tr\u00f9m. H\u1ea7u h\u1ebft du kh\u00e1ch \u0111\u1ec1u \u0111i hai ho\u1eb7c ba v\u00f2ng quanh c\u0103n ph\u00f2ng nh\u1ecf. Ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng v\u1ecdng nh\u1eb9 c\u1ee7a gi\u00e0y tr\u00ean \u0111\u00e1. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111ang th\u1edf, nh\u01b0 th\u1ec3 h\u00e0ng ng\u00e0n h\u1ed9p s\u1ecd v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng \u0111ang t\u1eeb t\u1eeb l\u1eafng xu\u1ed1ng. M\u1ed9t du kh\u00e1ch tr\u1ea7m ng\u00e2m \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 sau: \u201cB\u01b0\u1edbc v\u00e0o, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 th\u1eddi gian ng\u1eebng l\u1ea1i. T\u00f4i v\u1eeba b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c b\u1edfi t\u00ednh ngh\u1ec7 thu\u1eadt, v\u1eeba c\u1ea3m th\u1ea5y v\u00f4 c\u00f9ng b\u1ea5t an b\u1edfi s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft.\u201d Ch\u00fang ta r\u1eddi kh\u1ecfi nh\u00e0 nguy\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac d\u00e2ng tr\u00e0o, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 b\u1edfi \u00fd ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n l\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng h\u01a1n (ho\u1eb7c k\u00e9m h\u01a1n) g\u00ec so v\u1edbi h\u1ea7m m\u1ed9 \u1edf Paris, nh\u01b0ng \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0ng m\u1edd \u1ea3o v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 nguy\u1ec7n mang \u0111\u1ebfn cho n\u00f3 m\u1ed9t v\u1ebb \u0111\u1eb9p ma m\u1ecb, k\u1ef3 l\u1ea1. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 g\u00e2y c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ea5t an th\u00f4ng qua s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh. V\u00e0 \u0111\u00fang v\u1eady, n\u00f3 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u nhi\u1ec1u danh s\u00e1ch c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec... <strong>M\u1ed7i du kh\u00e1ch \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t tr\u1ef1c di\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft.<\/strong> \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u00e0 th\u1edd Th\u00e1nh George, Lukova: N\u01a1i c\u00e1c h\u1ed3n ma \u0111\u1ebfn c\u1ea7u nguy\u1ec7n<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/travel-helper.b-cdn.net\/wp-media-folder-travel-s-helper\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Statues-in-the-church-of-St.-Juraj-Lukovo.jpg\" alt=\"T\u01b0\u1ee3ng trong nh\u00e0 th\u1edd St.-Juraj-Lukovo\" title=\"T\u01b0\u1ee3ng trong nh\u00e0 th\u1edd St.-Juraj-Lukovo\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Ghi ch\u00fa:<\/em> Kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh \u1ea3nh mi\u1ec5n ph\u00ed n\u00e0o v\u1ec1 nh\u00e0 th\u1edd ma c\u1ee7a Lukova, nh\u01b0ng h\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00f4ng th\u00f4n \u0111\u1ed5 n\u00e1t v\u1edbi \u0111\u1ea7y nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng tr\u1eafng k\u00edch th\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt.*<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1eb1m n\u00e9p m\u00ecnh gi\u1eefa v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n y\u00ean t\u0129nh c\u1ee7a S\u00e9c, nh\u00e0 th\u1edd St. George \u1edf Lukova g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean theo th\u1eddi gian \u2014 cho \u0111\u1ebfn khi m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt l\u00e0m cho n\u00f3 n\u1ed5i ti\u1ebfng. Nh\u00e0 th\u1edd Gothic th\u1ebf k\u1ef7 14 n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t sau Th\u1ebf chi\u1ebfn II; v\u00e0o n\u0103m 1968, m\u00e1i nh\u00e0 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 trong m\u1ed9t \u0111\u00e1m tang, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecf hoang n\u00f3. Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, n\u00f3 n\u1eb1m hoang ph\u1ebf v\u00e0 b\u1ecb c\u00e2y c\u1ed1i m\u1ecdc um t\u00f9m. Sau \u0111\u00f3, v\u00e0o n\u0103m 2012, nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc ng\u01b0\u1eddi S\u00e9c... <strong>Jakub Hadrava<\/strong> B\u00ean trong nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t 32 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea1ch cao k\u00edch th\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt, ng\u1ed3i tr\u00ean c\u00e1c b\u0103ng gh\u1ebf v\u00e0 nh\u00ecn ch\u1eb1m ch\u1eb1m v\u1ec1 ph\u00eda b\u00e0n th\u1edd v\u1edbi v\u1ebb m\u1eb7t v\u00f4 h\u1ed3n. Hi\u1ec7u \u1ee9ng t\u1ea1o ra: m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \"b\u00f3ng ma\" \u0111ang th\u1edd ph\u1ee5ng trong im l\u1eb7ng.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">L\u1ecbch s\u1eed: T\u1eeb kh\u00f4ng gian linh thi\u00eang \u0111\u1ebfn t\u00e0n t\u00edch hoang ph\u1ebf<\/h3>\n\n\n\n<p>Vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Nh\u00e0 th\u1edd Th\u00e1nh George \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1400, ph\u1ee5c v\u1ee5 cho ng\u00f4i l\u00e0ng nh\u1ecf Lukova (khi \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cLeichow\u201d d\u01b0\u1edbi th\u1eddi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c). \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1edd gi\u00e1o x\u1ee9 n\u00f4ng th\u00f4n \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh trong su\u1ed1t th\u1eddi k\u1ef3 \u00c1o-Hung. Nh\u01b0ng l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 can thi\u1ec7p. Sau Th\u1ebf chi\u1ebfn II, ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c g\u1ed1c b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi Ti\u1ec7p Kh\u1eafc. D\u00e2n s\u1ed1 l\u00e0ng, v\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c, bi\u1ebfn m\u1ea5t, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec nh\u00e0 th\u1edd. N\u0103m 1968 (n\u0103m di\u1ec5n ra M\u00f9a xu\u00e2n Praha), x\u00e0 nh\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd s\u1eadp xu\u1ed1ng trong m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 tang. D\u00e2n l\u00e0ng, ho\u1ea3ng s\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc tai n\u1ea1n v\u00e0 tin r\u1eb1ng nh\u00e0 th\u1edd b\u1ecb nguy\u1ec1n r\u1ee7a, \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ea1y v\u00e0 t\u00f2a nh\u00e0 b\u1ecb b\u1ecf m\u1eb7c cho xu\u1ed1ng c\u1ea5p.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong su\u1ed1t 44 n\u0103m sau \u0111\u00f3, thi\u00ean nhi\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ea7n chi\u1ebfm l\u1ea1i nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1. D\u00e2y leo m\u1ecdc lan v\u00e0o, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5 n\u00e1t, th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y c\u00f2n m\u1ecdc b\u00ean trong. Ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i ph\u1ea7n v\u1ecf \u0111\u00e1 tr\u01a1 tr\u1ee5i, kh\u00f4ng m\u00e1i. N\u00f3 l\u1ebd ra c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ph\u00e1 b\u1ecf, nh\u01b0ng k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00f3 kh\u00f4ng bao gi\u1edd th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1i t\u00ean \"nh\u00e0 th\u1edd ma \u00e1m\". Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e1i v\u00e0 s\u00e0n, nh\u1eefng chi\u1ebfc gh\u1ebf d\u00e0i m\u1ee5c n\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 2010, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng n\u1ec1n \u0111\u1ea5t l\u1ea7y l\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng b\u00f3ng ma k\u00fd \u1ee9c m\u1ee5c r\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Why It&#8217;s Creepy: 32 Plaster Ghosts Fill the Pews<\/h3>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3nh kh\u1eafc nh\u01b0 trong truy\u1ec7n c\u1ed5 t\u00edch \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn khi Jakub Hadrava, m\u1ed9t sinh vi\u00ean ngh\u1ec7 thu\u1eadt 25 tu\u1ed5i, ch\u1ecdn nh\u00e0 th\u1edd l\u00e0m khung v\u1ebd c\u1ee7a m\u00ecnh. Anh \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m s\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0... <em>\u201cK\u00dd \u1ee8C C\u1ee6A T\u00d4I\u201d<\/em> (c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cT\u00e2m Tr\u00ed T\u00f4i\u201d), bao g\u1ed3m 32 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng k\u00edch th\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 b\u1eb1ng t\u1ea5m th\u1ea1ch cao tr\u1eafng, tr\u00f9m m\u0169 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 khu\u00f4n m\u1eb7t. Nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean c\u00e1c b\u0103ng gh\u1ebf nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c m\u1ed9t gi\u00e1o \u0111o\u00e0n. L\u1ea7n l\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u1ea7u ti\u00ean (n\u0103m 2012) c\u00f3 20 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng; \u0111\u1ebfn n\u0103m 2014, Hadrava \u0111\u00e3 b\u1ed5 sung th\u00eam 12 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng n\u1eefa \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho to\u00e0n b\u1ed9 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng l\u1ecbch s\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u01b0 v\u1eady? Vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng h\u00ecnh th\u00f9 ma qu\u00e1i k\u00edch th\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt trong nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i. M\u1ed7i h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u ng\u1ed3i l\u1eb7ng l\u1ebd, h\u01b0\u1edbng m\u1eb7t v\u1ec1 ph\u00eda b\u00e0n th\u1edd, \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c \u1ea3nh c\u0169 s\u1ed1ng d\u1eady. S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00fang trong m\u1ed9t kh\u00f4ng gian linh thi\u00eang \u0111ang \u0111\u1ed5 n\u00e1t t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u1ea7u n\u1ed1i gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft, qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i. Nh\u1eefng b\u00f3ng ma \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u00eau kh\u1eafc kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng s\u1ee3 (ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 khu\u00f4n m\u1eb7t v\u00e0 hai tay ch\u1eafp l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u1ea7m ki\u1ebfm hay r\u00ecu), nh\u01b0ng ch\u00fang g\u1ee3i l\u00ean s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t v\u00e0 k\u00fd \u1ee9c. Trong nh\u00e0 th\u1edd m\u1edd \u1ea3o, du kh\u00e1ch nh\u00ecn ch\u0103m ch\u00fa v\u00e0o nh\u1eefng h\u00ecnh th\u00f9 n\u00e0y: li\u1ec7u ch\u00fang c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1c b\u1eb1ng \u0111\u00e1? Vi\u1ec7c thi\u1ebfu m\u1eaft v\u00e0 danh t\u00ednh khi\u1ebfn m\u1ed7i h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 danh. <em>t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn h\u1ecd<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Theo m\u1ed9t h\u00e3ng tin, Hadrava d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ea1o ra nh\u1eefng \"b\u00f3ng ma\" n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn 3 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c g\u1ed1c Sudeten b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t sau Th\u1ebf chi\u1ebfn II. \u00d4ng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho linh h\u1ed3n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0ng \u0111\u00f3, \u0111ang ng\u1ed3i trong nh\u00e0 th\u1edd hoang v\u1eafng c\u1ee7a h\u1ecd m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. Nh\u1eefng \"b\u00f3ng ma\" t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t tr\u1edf v\u1ec1 \u0111\u1ec3 c\u1ea7u nguy\u1ec7n l\u1ea7n cu\u1ed1i.<\/p><cite>G\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">The Artist&#8217;s Vision: Jakub Hadrava\u2019s \u201cMy Mind\u201d<\/h3>\n\n\n\n<p>Jakub Hadrava b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t lu\u1eadn v\u0103n t\u00e1o b\u1ea1o cho ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. Anh mu\u1ed1n t\u1ea1o ra m\u1ed9t kh\u00f4ng gian \u0111\u1ec3 chi\u00eam nghi\u1ec7m. Trong c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n, anh gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a anh l\u00e0 <strong>\u201cH\u1ed3i sinh m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u00e3 ch\u1ebft\u201d<\/strong> B\u1eb1ng c\u00e1ch l\u1ea5p \u0111\u1ea7y n\u00f3 b\u1eb1ng ch\u00ednh nh\u1eefng linh h\u1ed3n t\u1eebng ng\u1ed3i \u1edf \u0111\u00f3. Nh\u1eefng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 b\u1edfi t\u1ea5m v\u1ea3i li\u1ec7m r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng b\u00f3ng ma, g\u1ee3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 th\u1eddi Trung c\u1ed5 ho\u1eb7c t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u00e3 khu\u1ea5t. B\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u00f4ng kh\u1eafc khu\u00f4n m\u1eb7t, Hadrava \u0111\u00e3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 bi\u1ebfm h\u1ecda \u2013 nh\u1eefng h\u1ed3n ma c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 ai.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb k\u00fd \u1ee9c v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed. T\u00e1c ph\u1ea9m s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cT\u00e2m Tr\u00ed T\u00f4i\u201d \u2013 m\u1ed9t s\u1ef1 suy ng\u1eabm v\u1ec1 c\u00e1ch k\u00fd \u1ee9c v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i ngay c\u1ea3 khi th\u00e0nh ph\u1ed1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng xung quanh n\u00f3 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t. N\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ean internet v\u00e0o n\u0103m 2016, sau \u0111\u00f3 du l\u1ecbch b\u00f9ng n\u1ed5. \u0110\u1ed9t nhi\u00ean, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i xe t\u1eeb Prague ho\u1eb7c Dresden ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 xem t\u1eadp h\u1ee3p ma qu\u00e1i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng tour du l\u1ecbch ma qu\u00e1i g\u00e2y ch\u00fa \u00fd, t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Hadrava l\u1ea1i r\u1ea5t t\u0129nh l\u1eb7ng. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u00e8n nh\u1ea5p nh\u00e1y hay nh\u1eefng m\u00e0n tr\u00ecnh di\u1ec5n ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng. Sau \u0111\u00f3, ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u00e3 d\u1ef1ng m\u1ed9t m\u00e1i v\u00f2m b\u1eb1ng g\u1ea1ch \u0111\u1ecf do ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng quy\u00ean t\u1eb7ng \u1edf cu\u1ed1i khu di t\u00edch, v\u00e0 c\u00e1c t\u00ecnh nguy\u1ec7n vi\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ecdn d\u1eb9p s\u00e0n b\u00ean trong. \u0110\u1ebfn n\u0103m 2018, nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u00e1i m\u1edbi (\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0i tr\u1ee3 b\u1edfi qu\u1ef9 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng), gi\u00fap b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00f4ng tr\u00ecnh. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y l\u1ea1i t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c bu\u1ed5i h\u00f2a nh\u1ea1c v\u00e0 l\u1ec5 nghi d\u01b0\u1edbi \u00e1nh n\u1ebfn. T\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 h\u1ed3i sinh c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 c\u00f4ng n\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">S\u1ef1 Ph\u1ee5c Sinh: Ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u00e3 c\u1ee9u v\u00e3n m\u1ed9t Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111ang h\u1ea5p h\u1ed1i nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0, m\u00e0n tr\u00ecnh di\u1ec5n ma qu\u1ef7 \u0111\u00e3 th\u1ed5i lu\u1ed3ng sinh kh\u00ed m\u1edbi \u2013 v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 \u2013 v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd St. George. V\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch tham quan t\u0103ng l\u00ean, ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u00e2m m\u1ed9 \u0111\u00e3 quy\u00ean g\u00f3p ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i m\u00e1i nh\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 2018. Hi\u1ec7n nay, nh\u00e0 th\u1edd th\u1ec9nh tho\u1ea3ng t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c bu\u1ed5i h\u00f2a nh\u1ea1c v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n (bao g\u1ed3m c\u1ea3 d\u00e0n h\u1ee3p x\u01b0\u1edbng ma). M\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c phi l\u1ee3i nhu\u1eadn v\u0103n h\u00f3a nh\u1ecf \u0111ang duy tr\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1eefng \"b\u00f3ng ma\" \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1: b\u1ea3o t\u1ed3n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn nh\u00e0 th\u1edd c\u1ee7a Lukova tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o so v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n kh\u00e1c. Thay v\u00ec c\u1ed5 v\u0169 s\u1ef1 kinh d\u1ecb, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y cho th\u1ea5y ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m v\u00e0 h\u1ed3i sinh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. N\u1ed9i th\u1ea5t nh\u00e0 th\u1edd v\u1eabn \u0111\u1ea7y nh\u1eefng \"b\u00f3ng ma\" b\u1eb1ng th\u1ea1ch cao, nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u00e1i v\u00e0 s\u00e0n nh\u00e0 an to\u00e0n. Nh\u1eefng b\u00f3ng ma v\u00e0 m\u00e1i che b\u1eb1ng \u0111\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb m\u1ee5c n\u00e1t n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u01b0\u1edbng d\u1eabn tham quan Nh\u00e0 th\u1edd St. George: C\u1ea9m nang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>V\u1ecb tr\u00ed:<\/strong> Lukova l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng nh\u1ecf b\u00e9 thu\u1ed9c \u0111\u00f4 th\u1ecb Man\u011bt\u00edn, v\u00f9ng T\u00e2y Bohemia. N\u00f3 c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng... <strong>C\u00e1ch Praha 150 km v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y<\/strong> (Kho\u1ea3ng 2-2,5 gi\u1edd l\u00e1i xe). C\u1ea3nh quan tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, u\u1ed1n l\u01b0\u1ee3n qua nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i thoai tho\u1ea3i. Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng c\u00f4ng c\u1ed9ng kh\u00e1 h\u1ea1n ch\u1ebf: b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i t\u00e0u \u0111\u1ebfn Plze\u0148 r\u1ed3i b\u1eaft xe bu\u00fdt \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (ki\u1ec3m tra l\u1ecbch tr\u00ecnh). T\u1ef1 l\u00e1i xe ho\u1eb7c tham gia tour c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean l\u00e0 c\u00e1ch d\u1ec5 nh\u1ea5t.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gi\u1edd:<\/strong> Kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edd gi\u1ea5c c\u1ee5 th\u1ec3. Nh\u00e0 th\u1edd hi\u1ec7n nay th\u01b0\u1eddng... <strong>\u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf kh\u00f3a v\u00e0o ban ng\u00e0y<\/strong>M\u1ed9t h\u1ed9i qu\u1ea3n l\u00fd \u0111\u00e3 d\u1ef1ng m\u1ed9t b\u00e0n th\u1edd b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng ma. Kh\u00e1ch tham quan c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 quy\u00ean g\u00f3p \u0111\u1ec3 gi\u00fap duy tr\u00ec khu v\u1ef1c n\u00e0y.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>L\u1ed1i v\u00e0o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i b\u1ed9:<\/strong> B\u1ea1n \u0111\u1eadu xe \u1edf qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng l\u00e0ng Lukova. \u0110i b\u1ed9 kho\u1ea3ng 5 ph\u00fat l\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i thoai tho\u1ea3i s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e0n t\u00edch nh\u00e0 th\u1edd. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3 qua nh\u1eefng t\u00e1n c\u00e2y. B\u00ean trong, h\u00e3y \u0111i tr\u00ean khu v\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdn s\u1ea1ch \u2013 m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u00e0n th\u1edd kh\u00f4ng c\u00f3 s\u00e0n, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn khi b\u01b0\u1edbc \u0111i. Kh\u00f4ng c\u1ea7n v\u00e9 v\u00e0o c\u1eeda, nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111\u1eb7t h\u1ed9p quy\u00ean g\u00f3p.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n mang theo:<\/strong> M\u00e1y \u1ea3nh (n\u1ed9i th\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1 b\u00ean trong r\u1ea5t \u0103n \u1ea3nh). Gi\u00e0y \u0111i b\u1ed9 (\u0111\u01b0\u1eddng \u0111i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5t v\u00e0 c\u1ecf). Nh\u00e0 th\u1edd ngo\u00e0i tr\u1eddi nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c che ch\u1eafn b\u1edfi m\u00e1i nh\u00e0 m\u1edbi. Kh\u00f4ng c\u00f3 ti\u1ec7n nghi n\u00e0o t\u1ea1i ch\u1ed7. Kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n h\u00e0ng rong xung quanh, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y mang theo n\u01b0\u1edbc n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Ng\u00f4i l\u00e0ng kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1ch s\u1ea1n, nh\u01b0ng Plze\u0148 (Pilsen) g\u1ea7n \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m d\u1eebng ch\u00e2n qua \u0111\u00eam quy\u1ebfn r\u0169. N\u1ebfu b\u1ea1n l\u00e1i xe \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, h\u00e3y c\u00e2n nh\u1eafc m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i trong ng\u00e0y: t\u1eeb Prague, h\u00e3y gh\u00e9 th\u0103m h\u1ea7m ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t Kutn\u00e1 Hora tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i (75 km v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng), sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn Lukova tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1.<\/p><cite>M\u1eb9o n\u1ed9i b\u1ed9<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>C\u00e1c \u0111i\u1ec3m tham quan g\u1ea7n \u0111\u00f3:<\/strong> Lukova c\u0169ng ch\u1ec9 c\u00e1ch Plze\u0148 (n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi bia Pilsner) m\u1ed9t qu\u00e3ng l\u00e1i xe ng\u1eafn. T\u1ea1i Lukova, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ed9t qu\u1ea7y b\u00e1n \u0111\u1ed3 l\u01b0u ni\u1ec7m v\u1ec1 nh\u1eefng nh\u00e0 th\u1edd ma. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng k\u1ebft h\u1ee3p chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y v\u1edbi vi\u1ec7c tham quan... <strong>Nh\u00e0 h\u00e0i c\u1ed1t Sedlec (Kutna Hora)<\/strong>Ch\u1ec9 c\u00e1ch \u0111\u00f3 150 km v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam \u2013 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng, ho\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u010cesk\u00fd Krumlov n\u1ebfu \u0111i v\u00f2ng v\u1ec1 ph\u00eda nam.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kinh nghi\u1ec7m:<\/strong> B\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u00e0 th\u1edd gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t gi\u00e1o \u0111o\u00e0n im l\u1eb7ng, \u0111\u00f3ng b\u0103ng. C\u00e1i nh\u00ecn \u0111\u1ea7u ti\u00ean qua c\u00e1nh c\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n gi\u1eadt m\u00ecnh: h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o cho\u00e0ng tr\u1eafng ng\u1ed3i b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng. C\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 h\u1ecd \u0111ang th\u00ec th\u1ea7m. B\u00ean trong, \u00e1nh s\u00e1ng duy nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c c\u1eeda s\u1ed5 b\u00ean; nh\u1eefng h\u1ea1t b\u1ee5i bay l\u01a1 l\u1eedng. \u0110\u1ee9ng gi\u1eefa nh\u1eefng chi\u1ebfc \u00e1o cho\u00e0ng tr\u1ed1ng r\u1ed7ng l\u1ea1i mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c x\u00fac \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t ng\u1edd \u2013 \u0111\u00e2y t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o x\u1ee9 nh\u1ed9n nh\u1ecbp, gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eafng b\u00f3ng. M\u1ed9t v\u1ecb kh\u00e1ch nh\u1edb l\u1ea1i: <em>\u201cS\u1ef1 im l\u1eb7ng th\u1eadt k\u1ef3 l\u1ea1. T\u00f4i c\u1ee9 mong ch\u1edd m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u1ecd ch\u1edbp m\u1eaft.\u201d<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>N\u00f3 kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 \u0111\u00e1ng s\u1ee3, nh\u01b0ng l\u1ea1i mang m\u1ed9t v\u1ebb k\u1ef3 l\u1ea1 \u0111\u1ebfn l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t k\u1ebb x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o kh\u00f4ng gian gi\u1eefa hai th\u1ebf gi\u1edbi: qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i, cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt. Nh\u01b0 th\u1ec3 nh\u1eefng linh h\u1ed3n l\u1ea1c l\u1ed1i \u0111ang l\u1eb7ng l\u1ebd c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho b\u1ea1n. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian \u1edf \u0111\u00e2y, ch\u1eadm r\u00e3i quay l\u1ea1i \u0111\u1ec3 giao ti\u1ebfp b\u1eb1ng m\u1eaft (trong t\u00e2m tr\u00ed) v\u1edbi t\u1eebng khu\u00f4n m\u1eb7t. R\u1ed3i h\u1ecd b\u01b0\u1edbc ra \u00e1nh s\u00e1ng, ti\u1ebfng gi\u00f3 r\u00ec r\u00e0o tho\u00e1ng ch\u1ed1c l\u00e0m cho nh\u1eefng b\u00f3ng ma s\u1ed1ng d\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quan t\u00e0i treo \u1edf Sagada, Philippines: Th\u00e1ch th\u1ee9c tr\u1ecdng l\u1ef1c trong c\u00e1i ch\u1ebft<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/travel-helper.b-cdn.net\/wp-media-folder-travel-s-helper\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Hanging-boxes-Sagade-Philippines.jpg\" alt=\"H\u1ed9p treo Sagade-Philippines\" title=\"H\u1ed9p treo Sagade-Philippines\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i m\u1ed9t thung l\u0169ng n\u00fai xa x\u00f4i \u1edf Philippines, c\u00e1i ch\u1ebft mang m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c k\u1ef3 l\u1ea1: nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c treo tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1. <strong>Nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo \u1edf Sagada<\/strong> (T\u1ec9nh Mountain, v\u00f9ng Cordillera) l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 t\u1eadp t\u1ee5c mai t\u00e1ng k\u1ef3 l\u1ea1 nh\u1ea5t c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. T\u1eeb c\u00e1c g\u1edd \u0111\u00e1 v\u00e0 d\u01b0\u1edbi c\u00e1c v\u00e1ch \u0111\u00e1 nh\u00f4 ra \u1edf thung l\u0169ng Echo v\u00e0 hang \u0111\u1ed9ng Sumaguing, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y h\u00e0ng ch\u1ee5c chi\u1ebfc quan t\u00e0i b\u1eb1ng g\u1ed7 c\u0169 k\u1ef9, m\u1ed9t s\u1ed1 m\u00e0u \u0111\u1ecf, m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1ee5c n\u00e1t th\u00e0nh m\u00e0u x\u00e1m. M\u1ed9t v\u00e0i chi\u1ebfc \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 v\u00e0 n\u1ee9t ra, \u0111\u1ec3 l\u1ed9 nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi r\u1ed7ng b\u00ean trong. C\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng th\u1eadt si\u00eau th\u1ef1c v\u00e0 r\u00f9ng r\u1ee3n. T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft l\u01a1 l\u1eedng gi\u1eefa kh\u00f4ng trung? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi n\u1eb1m \u1edf v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">L\u1ecbch s\u1eed: Truy\u1ec1n th\u1ed1ng ch\u00f4n c\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot<\/h3>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Igorot (c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Igorot) <strong>Kankanaey<\/strong> Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Sagada \u0111\u00e3 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ee5c l\u1ec7 treo quan t\u00e0i tr\u00ean kh\u00f4ng h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 nay. Ngu\u1ed3n g\u1ed1c ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c theo th\u1eddi gian, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho r\u1eb1ng t\u1ee5c l\u1ec7 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u1eeb h\u01a1n m\u1ed9t ngh\u00ecn n\u0103m tr\u01b0\u1edbc (m\u1ed9t s\u1ed1 ngu\u1ed3n tin cho r\u1eb1ng l\u00ean \u0111\u1ebfn 2.000 n\u0103m). Truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u1edf Sagada; c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c mai t\u00e1ng tr\u00ean kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf m\u1ed9t v\u00e0i n\u01a1i kh\u00e1c \u1edf ch\u00e2u \u00c1 (c\u00e1c khu ch\u00f4n c\u1ea5t t\u1ed5 ti\u00ean tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1 \u1edf Trung Qu\u1ed1c, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng c\u1ee7a Indonesia), nh\u01b0ng \u1edf Sagada l\u00e0 n\u01a1i d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot, linh h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft s\u1ebd th\u0103ng thi\u00ean t\u1ed1t h\u01a1n n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf v\u1ecb tr\u00ed cao so v\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. B\u1eb1ng c\u00e1ch treo quan t\u00e0i tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1, thi th\u1ec3 s\u1ebd g\u1ea7n h\u01a1n v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n b\u00ean kia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft kh\u1ecfi nh\u1eefng k\u1ebb \u0103n x\u00e1c th\u1ed1i v\u00e0 l\u0169 l\u1ee5t. M\u1ed9t c\u00e2u t\u1ee5c ng\u1eef c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Kankanaey c\u00f3 n\u1ed9i dung \u0111\u1ea1i \u00fd l\u00e0 \u201cthi th\u1ec3 c\u00e0ng \u1edf cao, c\u00e0ng g\u1ea7n tr\u1eddi\u201d, ph\u1ea3n \u00e1nh \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, ch\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c vinh d\u1ef1 n\u00e0y: ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 c\u00e1c tr\u01b0\u1edfng l\u00e0ng, t\u1ed9c tr\u01b0\u1edfng ho\u1eb7c nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng. Quan t\u00e0i th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1ef1 ch\u1ea1m kh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ebft, m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1eb5n s\u00e0ng. Thi th\u1ec3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf t\u01b0 th\u1ebf b\u00e0o thai (qu\u1ea5n ch\u1eb7t, \u0111\u00f4i khi x\u01b0\u01a1ng b\u1ecb b\u1ebb \u0111\u1ec3 v\u1eeba v\u1eb7n) trong quan t\u00e0i. Sau \u0111\u00f3, quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o v\u00e1ch \u0111\u00e1 b\u1eb1ng c\u1ecdc tre ho\u1eb7c g\u1ed7, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e8n v\u00e0o c\u00e1c khe \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Phong t\u1ee5c mai t\u00e1ng n\u00e0y b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u1eadt linh (nay \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a C\u00f4ng gi\u00e1o \u1edf nhi\u1ec1u l\u00e0ng). Cho \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 20, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c th\u1ecb tr\u1ea5n Sagada \u0111\u1ec1u bao g\u1ed3m c\u00e1c nh\u00f3m th\u00e2n t\u1ed9c g\u1eafn b\u00f3 ch\u1eb7t ch\u1ebd. Theo phong t\u1ee5c, khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i trong gia \u0111\u00ecnh qua \u0111\u1eddi, c\u1ea3 gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd khi\u00eang thi h\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u00e3 ch\u1ecdn (th\u01b0\u1eddng qua nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n h\u1eb9p ho\u1eb7c thang tre) v\u00e0 khi\u00eang l\u00ean. C\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng: vi\u1ec7c khi\u00eang quan t\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t nghi l\u1ec5 truy\u1ec1n t\u1ea3i may m\u1eafn ho\u1eb7c \u201cn\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m linh\u201d cho gia \u0111\u00ecnh. To\u00e0n b\u1ed9 quy tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e8m theo c\u00e1c nghi th\u1ee9c v\u00e0 b\u00e0i h\u00e1t (\u201csangadil\u201d) \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Why It&#8217;s Creepy: Coffins Suspended Over the Void<\/h3>\n\n\n\n<p>C\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y g\u00e2y c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ea5t an \u1edf nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh. \u0110\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 s\u1ef1 s\u1eafp \u0111\u1eb7t th\u00e1ch th\u1ee9c tr\u1ecdng l\u1ef1c: h\u00e0ng ch\u1ee5c chi\u1ebfc quan t\u00e0i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e1n v\u00e0o m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1 v\u00f4i th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng cao h\u00e0ng tr\u0103m m\u00e9t. M\u1ed9t s\u1ed1 chi\u1ebfc \u0111\u01b0\u1ee3c treo ch\u00eanh v\u00eanh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1eadt \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o. Nhi\u1ec1u chi\u1ebfc quan t\u00e0i \u0111\u00e3 b\u1ecb phong h\u00f3a, l\u1edbp s\u01a1n c\u0169 bong tr\u00f3c v\u00e0 \u0111inh g\u1ec9 s\u00e9t. M\u1ed9t v\u00e0i chi\u1ebfc b\u1ecb v\u1ee1, n\u1eafp g\u1ed7 b\u1ecb n\u1ee9t, v\u1eabn c\u00f2n l\u1ed9 c\u00e1c thanh \u0111\u1ee1 v\u00e0 m\u1ea3nh x\u01b0\u01a1ng b\u00ean trong. M\u01b0a v\u00e0 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 nh\u1ecf gi\u1ecdt t\u1eeb v\u00e1ch \u0111\u00e1 xu\u1ed1ng thung l\u0169ng, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng l\u00e0m \u1ea9m g\u1ed7. Khi gi\u00f3 th\u1ed5i, m\u1ed9t s\u1ed1 quan t\u00e0i l\u1eafc l\u01b0 nh\u1eb9, v\u00e0 ti\u1ebfng k\u1ebdo k\u1eb9t y\u1ebfu \u1edbt c\u1ee7a ch\u00fang vang v\u1ecdng trong h\u1ebbm n\u00fai s\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00f4i khi, nh\u1eefng l\u00e0n s\u01b0\u01a1ng m\u1ecfng cu\u1ed9n quanh m\u00e9p quan t\u00e0i l\u00fac b\u00ecnh minh. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i, thung l\u0169ng tr\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ecb ch\u00ednh t\u1ed5 ti\u00ean \u00e1m \u1ea3nh. Ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 mong \u0111\u1ee3i nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n ma qu\u1ef7 \u1edf \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i coi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i trang nghi\u00eam, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e1ng s\u1ee3. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch m\u00f4 t\u1ea3 c\u1ea3m gi\u00e1c r\u00f9ng m\u00ecnh khi b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn g\u1ea7n nh\u1eefng khu nh\u00e0 tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1 n\u00e0y. Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t l\u0103ng m\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp ng\u0103n n\u1eafp, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01a1i b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e2n m\u1eadt tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot, vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t gi\u00fap h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng \u2013 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y. Quan t\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd nh\u00ecn xu\u1ed1ng nh\u1eefng ng\u00f4i l\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho vi\u1ec7c v\u1eabn lu\u00f4n d\u00f5i theo h\u1ecd.<\/p><cite>Ni\u1ec1m tin v\u0103n h\u00f3a<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u00dd ngh\u0129a v\u0103n h\u00f3a: V\u00ec sao ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. <strong>Nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo \u1edf Sagada l\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng.<\/strong>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean. Ch\u00fang l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot: s\u1ef1 g\u1eafn k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 linh h\u1ed3n t\u1ed5 ti\u00ean. Nh\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc Fidel Ra\u00f1ada gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng mai t\u00e1ng n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1... <em>\u201cs\u1ef1 li\u00ean t\u1ee5c\u201d<\/em>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t v\u1eabn hi\u1ec7n h\u1eefu nh\u01b0 nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, n\u1eb1m tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1 ho\u1eb7c trong hang \u0111\u1ed9ng. V\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o ban ng\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd v\u1eabn ch\u01b0a ra \u0111i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t quan t\u00e0i c\u0169ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ebf li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba h\u00ecnh d\u1ed1c c\u1ee7a Sagada. Kh\u00ed h\u1eadu (l\u1ea1nh, v\u00f9ng cao nguy\u00ean v\u1edbi nh\u1eefng tr\u1eadn l\u0169 l\u1ee5t th\u1ec9nh tho\u1ea3ng) v\u00e0 thi\u1ebfu \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng ph\u1eb3ng khi\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u00f4n c\u1ea5t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t tr\u1edf n\u00ean h\u1ee3p l\u00fd. Nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c bu\u1ed9c ch\u1eb7t \u0111\u1ea3m b\u1ea3o thi th\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c thu h\u00fat \u0111\u1ed9ng v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 d\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 quan t\u00e0i (n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n l\u1ea1i b\u1eb1ng s\u01a1n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i) th\u01b0\u1eddng ghi t\u00ean v\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t, bi\u1ebfn m\u1ed7i chi\u1ebfc quan t\u00e0i th\u00e0nh m\u1ed9t bia m\u1ed9 c\u00f3 ghi t\u00ean ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng tr\u1ebb tu\u1ed5i v\u00e0 c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean cho bi\u1ebft m\u1ed7i chi\u1ebfc quan t\u00e0i \u0111\u1ec1u k\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u2013 v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u00ean \u201cSumoyol\u201d, v\u1ec1 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u201cBomit\u201d, v.v. C\u00f3 m\u1ed9t ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o v\u00e0 s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh khi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i an ngh\u1ec9 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i. Ng\u00e0y nay, khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i \u1edf Sagada qua \u0111\u1eddi (v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 x\u1ea3y ra do nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean, \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed), c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1eabn ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi l\u1ec5 mai t\u00e1ng tr\u00ean kh\u00f4ng. C\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean c\u1ee7a Sagada Heritage k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng n\u0103m 2010 v\u1eabn th\u1ec9nh tho\u1ea3ng c\u00f3 nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo m\u1edbi. Nghi l\u1ec5 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh ch\u1eb7t ch\u1ebd: gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i xin ph\u00e9p tr\u01b0\u1edfng t\u1ed9c v\u00e0 thu\u00ea m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00ean n\u00fai. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y v\u1eeba l\u00e0 tang l\u1ec5, v\u1eeba l\u00e0 cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng: C\u00e1c th\u1ef1c ti\u1ec5n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n<\/h3>\n\n\n\n<p>Trong th\u1ebf k\u1ef7 21, Sagada \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi du l\u1ecbch b\u1ee5i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00edch phi\u00eau l\u01b0u. C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 <strong>qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n<\/strong> V\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u1ec9 nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c, c\u00f3 gi\u1ea5y ph\u00e9p m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m nh\u1ea1y c\u1ea3m. V\u00ed d\u1ee5, du kh\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd \u0111i b\u1ed9 ra kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00e1ch \u0111\u00e1 ch\u00f4n c\u1ea5t nguy\u00ean th\u1ee7y. H\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t tour c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean (th\u01b0\u1eddng kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb Trung t\u00e2m Th\u1ecb tr\u1ea5n Sagada ho\u1eb7c th\u00f4ng qua V\u0103n ph\u00f2ng Du l\u1ecbch). C\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean trong trang ph\u1ee5c truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m: <strong>Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c leo tr\u00e8o ho\u1eb7c ch\u1ea1m v\u00e0o quan t\u00e0i.<\/strong>Kh\u00f4ng g\u00e2y ti\u1ebfng \u1ed3n l\u1edbn ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00e0nh vi thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng lo ng\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y s\u1ebd b\u1ecb \"ch\u1ee5p \u1ea3nh \u0111\u0103ng l\u00ean Instagram\" m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1eeba b\u00e3i. H\u1ecd nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng: di chuy\u1ec3n nh\u1eb9 nh\u00e0ng, quan s\u00e1t t\u1eeb xa v\u00e0 tu\u00e2n theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng. M\u1ed9t s\u1ed1 quan t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 n\u01a1i linh thi\u00eang; h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean y\u00eau c\u1ea7u du kh\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111i d\u01b0\u1edbi ch\u00fang. Ng\u00f4i l\u00e0ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ee5c ti\u00eau... <strong>chia s\u1ebb truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/strong> H\u1ecd ti\u1ebfp c\u1eadn ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i theo c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 g\u00e2y s\u1ed1c. Nhi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t \u1edf \u0111\u00f3, \u0111ang t\u00fac tr\u1ef1c tr\u00f4ng coi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00f4ng t\u00e1c b\u1ea3o t\u1ed3n, v\u0103n ph\u00f2ng du l\u1ecbch Sagada t\u00e1i \u0111\u1ea7u t\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n doanh thu b\u00e1n v\u00e9 v\u00e0o c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u01b0 Sarah Capistrano (m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 du l\u1ecbch Igorot) l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Sagada \u0111\u00e3 \u201ckh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh di s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd\u201d b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i t\u1ef1 do t\u00f9y ti\u1ec7n. H\u1ecd coi s\u1ef1 quan t\u00e2m t\u00f4n tr\u1ecdng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u00edch c\u1ef1c: n\u00f3 t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng di s\u1ea3n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u0103n h\u00f3a cho gi\u1edbi tr\u1ebb.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>M\u1ed9t v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o n\u00f3i v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3: \u201cCha m\u1eb9 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ef1 tay ch\u1ea1m kh\u1eafc nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i n\u00e0y \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n t\u1edbi b\u1ea7u tr\u1eddi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i, ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3; ch\u00fang r\u1ea5t \u0111\u00e1ng k\u00ednh.\u201d Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Sagada coi nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo l\u00e0 ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 b\u1ea3n s\u1eafc \u2013 m\u1ed9t bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u1eadt ch\u1ea5t v\u1ec1 tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean h\u1ecd.<\/p><cite>G\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u01b0\u1edbng d\u1eabn tham quan nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo: C\u1ea9m nang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>H\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn Sagada:<\/strong> Sagada kh\u00e1 h\u1ebbo l\u00e1nh. Tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng nhanh nh\u1ea5t l\u00e0 bay t\u1eeb Manila \u0111\u1ebfn th\u00e0nh ph\u1ed1 Baguio (kho\u1ea3ng 1 gi\u1edd), sau \u0111\u00f3 \u0111i xe bu\u00fdt ho\u1eb7c xe van v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc (~6-7 gi\u1edd) \u0111\u1ebfn Sagada (c\u00e1ch Bontoc 65 km). Ho\u1eb7c, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i xe bu\u00fdt \u0111\u00eam t\u1eeb Manila (Cubao) ho\u1eb7c Baguio (Cubao) \u0111\u1ebfn Sagada, m\u1ea5t kho\u1ea3ng 12-13 gi\u1edd. \u0110\u01b0\u1eddng s\u00e1 \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng n\u00fai \u2013 \u0111\u1eb9p nh\u01b0ng quanh co. V\u00e0o m\u00f9a m\u01b0a (th\u00e1ng 6-th\u00e1ng 10), s\u1ea1t l\u1edf \u0111\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n giao th\u00f4ng. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4 (th\u00e1ng 11-th\u00e1ng 4). Nhi\u1ec1u du kh\u00e1ch ch\u1ecdn \u0111i \u0111\u1ebfn Sagada qua Banaue (n\u01a1i n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi ru\u1ed9ng b\u1eadc thang) \u0111\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p tham quan.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>C\u00e1c tour c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn:<\/strong> <strong>C\u1ea7n c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/strong> \u0110\u1ec3 v\u00e0o Thung l\u0169ng Echo, n\u01a1i c\u00f3 nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo d\u1ec5 ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1ea5t, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 thu\u00ea h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean t\u1ea1i V\u0103n ph\u00f2ng Du l\u1ecbch Sagada. T\u1ea1i V\u0103n ph\u00f2ng Du l\u1ecbch Sagada, gi\u00e1 c\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i t\u00f9y nh\u00f3m, kho\u1ea3ng 600-800 peso Philippines (kho\u1ea3ng 10-12 euro). H\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean s\u1ebd lo th\u1ee7 t\u1ee5c gi\u1ea5y ph\u00e9p (qua h\u00ecnh th\u1ee9c quy\u00ean g\u00f3p nh\u1ecf) v\u00e0 thuy\u1ebft minh chuy\u00ean nghi\u1ec7p. H\u1ecd c\u0169ng s\u1ebd d\u1eabn b\u1ea1n leo l\u00ean nh\u1eefng b\u1eadc thang d\u1ed1c ho\u1eb7c thang tre. T\u1ed1t nh\u1ea5t n\u00ean thu\u00ea h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean t\u1eeb Sagada (v\u0103n ph\u00f2ng du l\u1ecbch c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp) v\u00ec h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u1ec3 phi\u00ean d\u1ecbch v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n cho b\u1ea1n. M\u1ed9t s\u1ed1 con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ed1c v\u00e0 h\u1eb9p.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>L\u1ec7 ph\u00ed v\u00e0 Gi\u1ea5y ph\u00e9p:<\/strong> Ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c khu v\u1ef1c ch\u00f4n c\u1ea5t. K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2025, ph\u00ed c\u1ea5p ph\u00e9p (~100 peso) th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bao g\u1ed3m. C\u00e1c kho\u1ea3n ph\u00ed nh\u1ecf kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n cho c\u00e1c b\u1ed9 l\u1ea1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. H\u00e3y d\u1ef1 tr\u00f9 kinh ph\u00ed cho nh\u1eefng kho\u1ea3n n\u00e0y v\u00e0 ti\u1ec1n boa cho h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean c\u1ee7a b\u1ea1n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n mang theo:<\/strong> Kh\u00ed h\u1eadu \u1edf Sagada c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn 5\u201310\u00b0C v\u00e0o ban \u0111\u00eam ngay c\u1ea3 trong m\u00f9a h\u00e8. H\u00e3y m\u1eb7c nhi\u1ec1u l\u1edbp qu\u1ea7n \u00e1o. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i b\u1ed9 \u0111\u1ebfn Thung l\u0169ng Ti\u1ebfng V\u1ecdng (kho\u1ea3ng 1 gi\u1edd \u0111i v\u00e0 v\u1ec1, c\u00f3 d\u1eebng ch\u00e2n), gi\u00e0y \u0111i b\u1ed9 t\u1ed1t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1eaft bu\u1ed9c; \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n bao g\u1ed3m leo c\u1ea7u thang tre. H\u00e3y mang theo n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u00e1y \u1ea3nh (\u1ed1ng k\u00ednh g\u00f3c r\u1ed9ng r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch). K\u00ednh r\u00e2m r\u1ea5t t\u1ed1t v\u00e0o gi\u1eefa tr\u01b0a. Trong chuy\u1ebfn \u0111i b\u1ed9, b\u1ea1n s\u1ebd \u0111i ngang qua Hang m\u1ed9 Lumiang (v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t); th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean c\u0169ng s\u1ebd cho b\u1ea1n xem ph\u1ea7n n\u00e0y. V\u00ec l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng, \u0111\u1eebng ch\u1ea1m v\u00e0o b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Th\u1eddi gian t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gh\u00e9 th\u0103m:<\/strong> Th\u1eddi ti\u1ebft v\u00f9ng cao nguy\u00ean c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 <strong>C\u00e1c chuy\u1ebfn th\u0103m v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4 (th\u00e1ng 11-th\u00e1ng 4) l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1ea5t.<\/strong>Bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u01b0\u01a1ng m\u00f9, t\u1ea1o th\u00eam kh\u00f4ng kh\u00ed (v\u00e0 h\u01a1i l\u1ea1nh). N\u00ean tr\u00e1nh Tu\u1ea7n Th\u00e1nh (th\u00e1ng 3\/4) khi ng\u01b0\u1eddi Philippines \u0111\u1ed5 v\u1ec1 h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn, ho\u1eb7c d\u1ecbp Gi\u00e1ng sinh\/N\u0103m m\u1edbi khi \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1 t\u1eafc ngh\u1ebdn. Trang web du l\u1ecbch g\u1ee3i \u00fd th\u1eddi gian t\u1eeb th\u00e1ng 11 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2 l\u00e0 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u1ed1t nh\u1ea5t gi\u1eefa kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn v\u00e0 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0110\u00f3ng g\u00f3i:<\/strong> Trong ba l\u00f4 c\u1ee7a b\u1ea1n, ngo\u00e0i qu\u1ea7n \u00e1o: \u0111\u00e8n pin (\u0111\u1ec3 tham quan hang \u0111\u1ed9ng), \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u1eb9 (th\u1ecb tr\u1ea5n c\u00f3 \u00edt qu\u00e1n \u0103n), thu\u1ed1c ch\u1ed1ng c\u00f4n tr\u00f9ng, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u1ed5 tay. (M\u1ed9t s\u1ed1 du kh\u00e1ch th\u00edch vi\u1ebft l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u00e0o s\u1ed5 l\u01b0u ni\u1ec7m \u1edf trung t\u00e2m th\u1ecb tr\u1ea5n.) C\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e0 ngh\u1ec9 v\u00e0 homestay m\u1ed9c m\u1ea1c ngay trong l\u00e0ng Sagada (tr\u00ean \u0111\u1ec9nh m\u1ed9t ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i). \u0110\u1eebng mong ch\u1edd c\u00e1c kh\u00e1ch s\u1ea1n chu\u1ed7i \u2013 ch\u1ed7 \u1edf t\u1ea1i Sagada \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0ng th\u00e2n thi\u1ec7n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Kinh nghi\u1ec7m:<\/strong> Sau khi leo l\u00ean, \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo l\u01a1 l\u1eedng l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta cho\u00e1ng ng\u1ee3p. Thung l\u0169ng b\u00ean d\u01b0\u1edbi tr\u1ea3i r\u1ed9ng nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ea5m th\u1ea3m xanh m\u01b0\u1edbt; ph\u00eda tr\u00ean l\u00e0 b\u1ea7u tr\u1eddi xanh. Nh\u1eefng v\u00e1ch \u0111\u00e1 c\u1ed5 x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc nh\u1eefng c\u00e2y th\u00e1nh gi\u00e1 v\u00e0 nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef graffiti do h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m du kh\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ea1i (c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng coi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m). S\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng bao tr\u00f9m, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1 b\u1edfi ti\u1ebfng \u1ebfch k\u00eau ho\u1eb7c ti\u1ebfng gi\u00f3 r\u00ec r\u00e0o. H\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean s\u1ebd ch\u1ec9 v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e1i t\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01a1n tr\u00ean quan t\u00e0i (v\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t chi\u1ebfc quan t\u00e0i ghi \u201cSumbad 1967\u201d). B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi bu\u1ed9c m\u1ed9t l\u00e1 c\u1edd c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c m\u1ed9t d\u1ea3i ruy b\u0103ng nh\u1ecf \u2013 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t du kh\u00e1ch cho bi\u1ebft: <em>\u201cT\u00f4i ng\u01b0\u1edbc nh\u00ecn l\u00ean v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 t\u1ed5 ti\u00ean \u0111ang d\u00f5i theo ch\u00fang t\u00f4i. Ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn r\u1ea5t im l\u1eb7ng trong su\u1ed1t chuy\u1ebfn tham quan; t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t di s\u1ea3n l\u1ecbch s\u1eed s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng.\u201d<\/em> Kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch kinh d\u1ecb, Sagada mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t kh\u00f4ng gian t\u0129nh l\u1eb7ng. B\u1ea1n s\u1ebd r\u1eddi \u0111i v\u1edbi nh\u1eefng suy ngh\u0129 v\u1ec1 v\u00f2ng \u0111\u1eddi v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng h\u01a1n l\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i ma qu\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo \u1edf Sagada tho\u1ea1t nh\u00ecn c\u00f3 v\u1ebb r\u00f9ng r\u1ee3n \u2013 nh\u01b0ng ch\u00fang ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a t\u00f4n vinh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1eb7t h\u1ecd gi\u1eefa nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1ec1 s\u1ef1 giao thoa gi\u1eefa thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd kh\u00e1c: 5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n kh\u00e1c \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1<\/h2>\n\n\n\n<p>Trong khi ch\u00fang t\u00f4i t\u1eadp trung v\u00e0o n\u0103m \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt, d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ed3 s\u01a1 ng\u1eafn g\u1ecdn v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tham quan \"r\u00f9ng r\u1ee3n\" n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u (m\u1ed7i \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ec1u x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u chi ti\u1ebft h\u01a1n):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Nh\u00e0 th\u1edd Sedlec, C\u1ed9ng h\u00f2a S\u00e9c<\/strong> \u2013 Th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 <em>\u201cNh\u00e0 th\u1edd X\u01b0\u01a1ng\u201d<\/em>Nh\u00e0 nguy\u1ec7n n\u00e0y n\u1eb1m b\u00ean d\u01b0\u1edbi ngh\u0129a trang \u1edf Kutn\u00e1 Hora v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a... <strong>40.000\u201370.000 ng\u01b0\u1eddi<\/strong>Nh\u1eefng chi\u1ebfc \u0111\u1ea7u l\u00e2u t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t chi\u1ebfc \u0111\u00e8n ch\u00f9m kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9t tr\u1ee5. C\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 nh\u00e0 nguy\u1ec7n \u1edf \u00c9vora, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m thu h\u00fat kh\u00e1ch du l\u1ecbch mang \u0111\u1eadm ch\u1ea5t r\u00f9ng r\u1ee3n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>H\u1ea7m m\u1ed9 Paris, Ph\u00e1p<\/strong> \u2013 B\u00ean d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng con ph\u1ed1 Paris l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m r\u1ed9ng l\u1edbn, n\u01a1i l\u01b0u gi\u1eef h\u00e0i c\u1ed1t c\u1ee7a... <strong>h\u01a1n s\u00e1u tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Paris<\/strong>Nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng l\u00e0m t\u1eeb s\u1ecd ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3i d\u00e0i h\u00e0ng kilomet h\u00e0nh lang. T\u1eebng l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p cho t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u00e1 t\u1ea3i \u1edf c\u00e1c ngh\u0129a trang v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 18, ng\u00e0y nay n\u01a1i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3o t\u00e0ng x\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m tham quan r\u00f9ng r\u1ee3n h\u00e0ng \u0111\u1ea7u.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>R\u1eebng Aokigahara, Nh\u1eadt B\u1ea3n<\/strong> \u2013 \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 <em>\u201cR\u1eebng t\u1ef1 s\u00e1t\u201d<\/em>Khu r\u1eebng r\u1eadm r\u1ea1p d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai Ph\u00fac Ki\u1ebfn n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 n\u01a1i b\u1ecb ma \u00e1m (y\u016brei). \u00cdt nh\u1ea5t t\u1eeb \u200b\u200bnh\u1eefng n\u0103m 1960, n\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u200b\u200bnhi\u1ec1u v\u1ee5 t\u1ef1 t\u1eed. S\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng t\u00e1n c\u00e2y n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng (ch\u1ea5t magnetite trong dung nham c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tri\u1ec7t ti\u00eau \u00e2m thanh). C\u00e1c bi\u1ec3n b\u00e1o c\u1ea3nh b\u00e1o khuy\u00ean du kh\u00e1ch \u0111ang g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n n\u00ean t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1. \u0110\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y v\u00f4 c\u00f9ng nh\u1ea1y c\u1ea3m \u2013 du kh\u00e1ch n\u00ean ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ed1i \u0111a ho\u1eb7c tr\u00e1nh ho\u00e0n to\u00e0n n\u1ebfu kh\u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb tinh th\u1ea7n cho nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea3m x\u00fac.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nh\u00e0 t\u00f9 Eastern State, Hoa K\u1ef3<\/strong> \u2013 T\u1ea1i Philadelphia, c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e0n t\u00edch c\u1ee7a nh\u00e0 t\u00f9 t\u1eebng r\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (1829\u20131971). Nh\u1eefng d\u00e3y ph\u00f2ng giam b\u1ecf hoang v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed giam gi\u1eef bi\u1ec7t l\u1eadp (Al Capone t\u1eebng b\u1ecb giam \u1edf \u0111\u00e2y) \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean danh ti\u1ebfng ma \u00e1m cho n\u01a1i n\u00e0y. N\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1ed5 ch\u1ee9c s\u1ef1 ki\u1ec7n Halloween \u201cN\u1ed7i kinh ho\u00e0ng sau nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng\u201d. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft, b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed t\u0129nh l\u1eb7ng c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00e0nh lang \u0111\u00e3 khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m quen thu\u1ed9c trong c\u00e1c phim t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 ma.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>H\u1ea7m m\u1ed9 Capuchin, Palermo, \u00dd<\/strong> \u2013 B\u00ean d\u01b0\u1edbi nh\u00e0 th\u1edd San Francesco d'Assisi l\u00e0 h\u1ea7m m\u1ed9 Palermo, ch\u1ee9a h\u01a1n <strong>8.000 x\u00e1c \u01b0\u1edbp<\/strong>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbp x\u00e1c v\u00e0 tr\u01b0ng b\u00e0y th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng trong c\u00e1c h\u1ed1c c\u00f3 m\u1eb7t k\u00ednh. \u0110i d\u1ea1o gi\u1eefa nh\u1eefng thi th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o qu\u1ea3n t\u1ed1t n\u00e0y, v\u1eabn m\u1eb7c nh\u1eefng b\u1ed9 trang ph\u1ee5c l\u1ed9ng l\u1eaby, v\u1eeba mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c r\u00f9ng r\u1ee3n v\u1eeba gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111ang \u1edf trong b\u1ea3o t\u00e0ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>M\u1ed7i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u1ec1u ph\u1ea3n \u00e1nh th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u01a1i \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft. M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00e0 ngh\u0129a trang trang nghi\u00eam (Paris, Sedlec), m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ef3 quan l\u1ecbch s\u1eed (Palermo, c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 c\u1ee7a Sagada), m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111en t\u1ed1i h\u01a1n (Aokigahara). T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng du kh\u00e1ch b\u1ecb thu h\u00fat b\u1edfi s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n, ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong \"Top 5\" \u2013 m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea7n s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i: Tham quan m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/h2>\n\n\n\n<p>Du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c: khi n\u00e0o th\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u1eefng n\u01a1i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u200b\u200bs\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 ho\u1eb7c c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng, v\u00e0 khi n\u00e0o th\u00ec n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 soi m\u00f3i? Nh\u1eefng du kh\u00e1ch c\u00f3 suy ngh\u0129 th\u1ea5u \u0111\u00e1o <em>ph\u1ea3i<\/em> H\u00e3y c\u00e2n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn chung:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Hi\u1ec3u r\u00f5 b\u1ed1i c\u1ea3nh:<\/strong> H\u00e3y nh\u1eadn ra r\u1eb1ng nhi\u1ec1u trang web r\u00f9ng r\u1ee3n c\u0169ng v\u1eady. <em>thi\u00eang li\u00eang<\/em> ho\u1eb7c c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7i \u0111au bu\u1ed3n g\u1ea7n \u0111\u00e2y g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi n\u00f3. Th\u00e1p M\u00e1u t\u1ea1i Th\u00e1p London \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng Auschwitz-Birkenau (c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i) v\u1eabn c\u00f2n \u00e1m \u1ea3nh. N\u1ebfu \u0111\u1ebfn th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn tranh ho\u1eb7c th\u1ea3m h\u1ecda, h\u00e3y t\u00ecm hi\u1ec3u nguy\u1ec7n v\u1ecdng c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m n\u1ea1n nh\u00e2n. Nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd: n\u1ebfu m\u1ed9t th\u1ea3m k\u1ecbch v\u1eabn c\u00f2n trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng, h\u00e3y ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng. C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 Sagada ho\u1eb7c ngh\u0129a trang l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a \u0111ang di\u1ec5n ra; h\u00e3y \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi ch\u00fang nh\u01b0 nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thi\u00eang li\u00eang.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>T\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng:<\/strong> Lu\u00f4n n\u00f3i n\u0103ng nh\u1ecf nh\u1eb9, \u0103n m\u1eb7c gi\u1ea3n d\u1ecb n\u1ebfu c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Tr\u00e1nh l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng cho l\u00e0 b\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1: \u0111\u1eebng leo tr\u00e8o l\u00ean c\u00e1c di t\u00edch, \u0111\u1eebng ng\u1ed3i ho\u1eb7c t\u1ea1o d\u00e1ng tr\u00ean bia m\u1ed9, \u0111\u1eebng x\u1ea3 r\u00e1c b\u1eeba b\u00e3i. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t du kh\u00e1ch cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u01b0\u1eddi toe to\u00e9t ch\u1ee5p \u1ea3nh t\u1ef1 s\u01b0\u1edbng t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Tr\u00e2n Ch\u00e2u C\u1ea3ng l\u00e0 \u201ch\u01a1i thi\u1ebfu t\u1ebf nh\u1ecb\u201d. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, <strong>Kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f9a gi\u1ee1n hay ch\u1ebf nh\u1ea1o.<\/strong> V\u1ec1 nh\u1eefng th\u1ea3m k\u1ecbch. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c than kh\u00f3c (ho\u1eb7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c nghi l\u1ec5), h\u00e3y tr\u00e1nh sang m\u1ed9t b\u00ean. M\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1ea3i tr\u00ed.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nhi\u1ebfp \u1ea3nh:<\/strong> H\u00e3y h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ea5m ch\u1ee5p \u1ea3nh (Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i c\u1ed5 c\u1ea5m d\u00f9ng \u0111\u00e8n flash). M\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i ch\u1ec9 cho ph\u00e9p ch\u1ee5p \u1ea3nh khi tham gia tour c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean. Ngay c\u1ea3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p, <strong>xin ph\u00e9p<\/strong> Tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ee5p \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 ho\u1eb7c bia m\u1ed9 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, h\u00e3y tr\u00e1nh d\u00f9ng nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1ed1i t\u0103m l\u00e0m ph\u00f4ng n\u1ec1n ch\u1ee5p \u1ea3nh t\u1ef1 s\u01b0\u1edbng. \u1ede Katyn hay Columbine, du kh\u00e1ch cho bi\u1ebft h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00fang khi \"coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t bu\u1ed5i ch\u1ee5p \u1ea3nh vui v\u1ebb\".<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tr\u00e1nh th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a bi k\u1ecbch:<\/strong> H\u00e3y c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng tour du l\u1ecbch c\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7u h\u00f3a. Blogger du l\u1ecbch Charlotte Koons c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng c\u00e1c \"tour ma\" t\u00f4 v\u1ebd c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3 ho\u1eb7c th\u1ea3m h\u1ecda \u0111\u1ec3 c\u00e2u kh\u00e1ch l\u00e0 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ef1 h\u1ecfi: m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a tour n\u00e0y l\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c hay ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 gi\u1ea3i tr\u00ed?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Danh s\u00e1ch \"Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m\":<\/strong> H\u00e3y chu\u1ea9n b\u1ecb tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i. Nh\u01b0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Sharma khuy\u00ean: l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch, bi\u1ebft l\u00fd do b\u1ea1n \u0111\u1ebfn th\u0103m, s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng tho\u1ea3i m\u00e1i, v\u00e0 lu\u00f4n t\u1ef1 h\u1ecfi \u201cLi\u1ec7u m\u00ecnh c\u00f3 kh\u00f3 ch\u1ecbu n\u1ebfu th\u1ea5y ai \u0111\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u1edf m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh?\u201d. N\u1ebfu c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 c\u00f3, h\u00e3y thay \u0111\u1ed5i h\u00e0nh vi c\u1ee7a b\u1ea1n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u1ee6ng h\u1ed9 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng:<\/strong> N\u1ebfu c\u00f3 ph\u00ed \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c y\u00eau c\u1ea7u v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean (nh\u01b0 \u1edf Sagada), h\u00e3y tu\u00e2n th\u1ee7. \u0110\u00f4i khi ti\u1ec1n thu \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o t\u1ed3n ho\u1eb7c gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh (v\u00ed d\u1ee5, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean \u1edf Sagada th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng). Mua h\u00e0ng t\u1eeb c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, quy\u00ean g\u00f3p cho vi\u1ec7c b\u1ea3o tr\u00ec di t\u00edch v\u00e0 tip cho h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>G\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng:<\/strong> T\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, <strong>kh\u00e1ch du l\u1ecbch n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i<\/strong> c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng s\u1eafc th\u00e1i tinh t\u1ebf. V\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a Sagada nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 <em>kh\u00f4ng<\/em> M\u1ed9t c\u00f4ng vi\u00ean gi\u1ea3i tr\u00ed nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng. T\u1ea1i ngh\u0129a trang Praha, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch b\u1ea3o t\u00e0ng ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u1ea7u nguy\u1ec7n t\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u00f4i m\u1ed9; nh\u1eefng h\u00e0nh vi thi\u1ebfu nghi\u00eam t\u00fac b\u1ecb c\u1ea5m.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean h\u1ebft, n\u1ebfu c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u1ed5n v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, h\u00e3y nghi\u00eang v\u1ec1 ph\u00eda s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng. Du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u1ea9n th\u1eadn. Nh\u01b0ng ranh gi\u1edbi gi\u1eefa s\u1ef1 t\u00f2 m\u00f2 v\u00e0 s\u1ef1 b\u00f3c l\u1ed9t ph\u1ea3i lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1edb r\u00f5 r\u00e0ng. Lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u1edb r\u1eb1ng: <em>Nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch cho chuy\u1ebfn du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i c\u1ee7a b\u1ea1n<\/h2>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn th\u0103m m\u1ed9t ho\u1eb7c nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m k\u1ef3 b\u00ed n\u00e0y, vi\u1ec7c l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u00e0 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi khuy\u00ean thi\u1ebft th\u1ef1c cho l\u1ecbch tr\u00ecnh v\u00e0 chuy\u1ebfn \u0111i c\u1ee7a b\u1ea1n:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 theo m\u00f9a:<\/strong> Nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m trong s\u1ed1 n\u00e0y ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o kh\u00ed h\u1eadu. C\u00e1c th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Hagina \u1edf Sagada v\u00e0 Xochimilco \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4 (Philippines th\u00e1ng 11\u2013th\u00e1ng 4, Mexico th\u00e1ng 11\u2013th\u00e1ng 4). Praha v\u00e0 \u00c9vora c\u00f3 th\u1ec3 tham quan quanh n\u0103m, nh\u01b0ng ngh\u0129a trang Praha \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o c\u00e1c ng\u00e0y l\u1ec5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i v\u00e0 \u00c9vora c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t n\u00f3ng v\u00e0o th\u00e1ng 7\u2013th\u00e1ng 8. B\u1ea3ng m\u00f9a l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3n th\u1ecb \u1edf tr\u00ean.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>C\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn:<\/strong> N\u1ebfu b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ee5c \u0111\u1ecba, h\u00e3y k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n nhau. <em>Ch\u00e2u \u00c2u:<\/em> Praha n\u1eb1m g\u1ea7n Kutn\u00e1 Hora (Sedlec Ossuary) v\u00e0 \u010cesk\u00fd Krumlov; \u00c9vora l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i trong ng\u00e0y t\u1eeb Lisbon. <em>Ch\u00e2u \u00c1:<\/em> Xochimilco (khu ph\u1ed1 b\u00fap b\u00ea) \u1edf Manila th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c du kh\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p tham quan Intramuros ho\u1eb7c nh\u00e0 th\u1edd Liduina g\u1ea7n \u0111\u00f3. Sagada l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u00f2ng quanh Philippines \u2013 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi Banaue v\u00e0 Batad (ru\u1ed9ng b\u1eadc thang). <em>Ch\u00e2u M\u1ef9:<\/em> N\u1ebfu \u0111i m\u00e1y bay, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p tham quan Nh\u00e0 t\u00f9 Eastern State (Philadelphia) v\u1edbi Th\u00e0nh ph\u1ed1 New York ho\u1eb7c Washington D.C.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Qu\u1ea3n l\u00fd th\u1eddi gian:<\/strong> Nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ma \u00e1m c\u00f3 th\u1eddi gian tham quan khuy\u1ebfn ngh\u1ecb ng\u1eafn (30-60 ph\u00fat). \u0110\u1eebng nh\u1ed3i nh\u00e9t qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m tham quan \"\u0111\u00e1ng s\u1ee3\" trong m\u1ed9t ng\u00e0y \u2013 b\u1ea1n s\u1ebd nhanh ch\u00f3ng c\u1ea3m th\u1ea5y ch\u00e1n n\u1ea3n! Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, h\u00e3y k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m v\u0103n h\u00f3a nh\u1eb9 nh\u00e0ng h\u01a1n. V\u00ed d\u1ee5, sau Sagada, h\u00e3y th\u01b0 gi\u00e3n \u1edf Baguio l\u00e2n c\u1eadn; sau Lukova, h\u00e3y tham quan th\u1ecb tr\u1ea5n ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng Karlovy Vary.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>L\u1eadp ng\u00e2n s\u00e1ch:<\/strong> Nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 chi ph\u00ed tham quan kh\u00f4ng cao (tr\u1eeb c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Sagada), nh\u01b0ng chi ph\u00ed \u0111i l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1 t\u1ed1n k\u00e9m (v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 v\u00e9 m\u00e1y bay \u0111\u1ebfn Manila ho\u1eb7c Lisbon). \u0110\u1ec3 ti\u1ebft ki\u1ec7m, h\u00e3y \u0111\u1eb7t c\u00e1c tour du l\u1ecbch \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m. Nhi\u1ec1u n\u01a1i mi\u1ec5n ph\u00ed ho\u1eb7c ch\u1ec9 thu ph\u00ed v\u00e0o c\u1eeda t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng (Lukova mi\u1ec5n ph\u00ed; Prague v\u00e0 \u00c9vora thu ph\u00ed nh\u01b0 \u1edf b\u1ea3o t\u00e0ng). H\u00e3y mang theo ti\u1ec1n t\u1ec7 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m xa x\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn thanh to\u00e1n b\u1eb1ng th\u1ebb.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3i:<\/strong> Ngo\u00e0i nh\u1eefng v\u1eadt d\u1ee5ng c\u1ea7n thi\u1ebft khi \u0111i du l\u1ecbch, h\u00e3y c\u00e2n nh\u1eafc th\u00eam:<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>M\u1ed9t chi\u1ebfc \u0111\u00e8n pin t\u1ed1t (\u0111\u1ec3 d\u00f9ng trong c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 Lumiang d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n Sagada ho\u1eb7c nh\u00e0 nguy\u1ec7n x\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i t\u0103m).<\/li>\n\n\n\n<li>Trang ph\u1ee5c k\u00edn \u0111\u00e1o (khi \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00f4n gi\u00e1o).<\/li>\n\n\n\n<li>N\u00ean mang theo \u0111\u1ed3 ch\u1ed1ng m\u01b0a n\u1ebfu \u0111i du l\u1ecbch \u0111\u1ebfn r\u1eebng r\u1eadm ho\u1eb7c v\u00f9ng c\u00f3 gi\u00f3 m\u00f9a.<\/li>\n\n\n\n<li>N\u00ean mang gi\u00e0y tho\u1ea3i m\u00e1i (m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n kh\u00e1 d\u1ed1c).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Nh\u1eadt k\u00fd\/M\u00e1y \u1ea3nh:<\/em> N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111i du l\u1ecbch \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u, m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u1ed5 tay l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng h\u1eefu \u00edch. Nhi\u1ec1u nh\u00e0 v\u0103n du l\u1ecbch ghi l\u1ea1i c\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m. Ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c quy t\u1eafc ch\u1ee5p \u1ea3nh.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>S\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 An to\u00e0n:<\/strong> Nh\u1eefng n\u01a1i t\u1ed1i t\u0103m th\u01b0\u1eddng c\u00f3 \u0111\u1ecba h\u00ecnh g\u1ed3 gh\u1ec1. H\u00e3y mang theo b\u1ed9 s\u01a1 c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n (b\u0103ng c\u00e1 nh\u00e2n cho v\u1ebft ph\u1ed3ng r\u1ed9p, thu\u1ed1c ch\u1ed1ng c\u00f4n tr\u00f9ng, kem ch\u1ed1ng n\u1eafng). Mua b\u1ea3o hi\u1ec3m du l\u1ecbch l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00ean l\u00e0m \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c khu v\u1ef1c h\u1ebbo l\u00e1nh (Sagada, Isla de las Mu\u00f1ecas, tai n\u1ea1n thuy\u1ec1n \u1edf Xochimilco, v.v.). Ki\u1ec3m tra th\u00f4ng b\u00e1o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng: \u0111\u00f4i khi Sagada ho\u1eb7c Lukova c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m th\u1eddi \u0111\u00f3ng c\u1eeda do th\u1eddi ti\u1ebft ho\u1eb7c b\u1ea3o tr\u00ec, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm \"Sagada hanging coffins closure 2025\" ho\u1eb7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc khi ho\u00e0n t\u1ea5t k\u1ebf ho\u1ea1ch.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0110\u1eafm ch\u00ecm v\u00e0o c\u00e2u chuy\u1ec7n:<\/strong> Khi l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch, h\u00e3y t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m phong ph\u00fa th\u00eam tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a b\u1ea1n. V\u00ed d\u1ee5, vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ch\u00fat v\u1ec1 Rabbi Loew ho\u1eb7c truy\u1ec1n thuy\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot s\u1ebd l\u00e0m cho m\u1ed7i bia m\u1ed9 hay c\u00e2u chuy\u1ec7n tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1 tr\u1edf n\u00ean s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng h\u01a1n. N\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u00f3 b\u1ea3o t\u00e0ng ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 video tr\u1ef1c tuy\u1ebfn (nhi\u1ec1u n\u01a1i c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u1eafn ch\u00ednh th\u1ee9c ho\u1eb7c ph\u1ecfng v\u1ea5n), h\u00e3y xem ch\u00fang.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>H\u00e3y gi\u1eef m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ebf c\u1edfi m\u1edf. B\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng tho\u1ea3i m\u00e1i (v\u00ed d\u1ee5, nh\u1eefng bi\u1ec3n b\u00e1o c\u1ea5m ch\u1ee5p \u1ea3nh trong h\u1ea7m m\u1ed9 Paris). H\u00e3y nh\u1edb r\u1eb1ng, ph\u00eda b\u00ean kia c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00f3 ch\u1ecbu th\u01b0\u1eddng l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc.<\/p><cite>Ghi ch\u00fa k\u1ebf ho\u1ea1ch<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, h\u00e3y tham kh\u1ea3o c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o ho\u1eb7c di\u1ec5n \u0111\u00e0n du l\u1ecbch g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a du kh\u00e1ch v\u1ec1 Sagada cho bi\u1ebft m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn Sagada \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda ch\u1eefa v\u00e0o n\u0103m 2025, gi\u00fap r\u00fat ng\u1eafn th\u1eddi gian di chuy\u1ec3n. Lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1ef1 ph\u00f2ng (n\u1ebfu b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ebfn Sagada k\u1ecbp gi\u1edd, c\u00f3 th\u1ec3 gh\u00e9 th\u0103m c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng \u1edf Banaue; n\u1ebfu khu di t\u00edch \u00c9vora qu\u00e1 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, h\u00e3y tham quan \u0110\u1ec1n th\u1edd Diana c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">The Psychology of Creepy Places: Why We&#8217;re Fascinated<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady? <em>t\u00ecm ki\u1ebfm<\/em> Nh\u1eefng n\u01a1i r\u00f9ng r\u1ee3n? S\u1ef1 pha tr\u1ed9n gi\u1eefa t\u00ednh t\u00f2 m\u00f2 b\u1ec7nh ho\u1ea1n v\u00e0 suy ng\u1eabm v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i n\u00e0y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u00e2m l\u00fd s\u00e2u xa. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u McAndrew &amp; Koehnke (2016) \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \"s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n\" l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi <strong>s\u1ef1 m\u01a1 h\u1ed3 v\u00e0 b\u1ea5t an v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda ti\u1ec1m t\u00e0ng<\/strong>M\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m m\u01a1 h\u1ed3 (c\u00f3 ma \u00e1m hay kh\u00f4ng?) kh\u01a1i d\u1eady trong ch\u00fang ta s\u1ef1 c\u1ea3nh gi\u00e1c th\u1ea7m l\u1eb7ng. C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i th\u01b0\u1eddng c\u1ed1 t\u00ecnh t\u1ea1o ra s\u1ef1 m\u01a1 h\u1ed3 \u0111\u00f3 \u2013 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng kia c\u00f3 \u0111ang chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng hay ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ebfng gi\u00f3? M\u00f9i \u0111\u00f3 l\u00e0 do s\u1ef1 ph\u00e2n h\u1ee7y hay th\u1ee9 g\u00ec kh\u00e1c?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 hai gi\u1ea3 thuy\u1ebft gi\u00fap gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ee9c h\u00fat n\u00e0y:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>L\u00fd thuy\u1ebft qu\u1ea3n l\u00fd n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i:<\/strong> \u0110\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft khi\u1ebfn ch\u00fang ta nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t (v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 th\u0103m h\u1ea7m ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t ho\u1eb7c nh\u00e0 th\u1edd ma), con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3, theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. <em>ch\u1ebf ng\u1ef1 n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i<\/em>C\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y nh\u1eefng l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi tr\u00e2n tr\u1ecdng cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u01a1n. Vi\u1ec7c vi\u1ebfng th\u0103m nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c x\u1eed l\u00fd mang t\u00ednh nghi l\u1ec5 v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. M\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n \u0111\u00e3 quan s\u00e1t th\u1ea5y du kh\u00e1ch t\u1ea1i H\u1ea7m m\u1ed9 Paris ra v\u1ec1 v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00e2n tr\u1ecdng m\u1edbi m\u1ebb \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ni\u1ec1m vui nh\u1ecf b\u00e9 trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cCh\u1ee7 ngh\u0129a kh\u1ed5 d\u00e2m l\u00e0nh t\u00ednh\u201d:<\/strong> Nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc Paul Rozin l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u0111\u00f4i khi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u00edch nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u00e1ng s\u1ee3 nh\u1eb9 nh\u00e0ng, an to\u00e0n (phim kinh d\u1ecb, t\u00e0u l\u01b0\u1ee3n si\u00eau t\u1ed1c, tour tham quan ma) v\u00ec ch\u00fang b\u00e1o hi\u1ec7u \"T\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1ed1ng s\u00f3t qua chuy\u1ec7n \u0111\u00f3\". N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 mang t\u00ednh gi\u1ea3i t\u1ecfa. N\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi th\u00edch c\u1ea3m gi\u00e1c m\u1ea1nh s\u1ebd b\u1eebng s\u00e1ng v\u00ec ph\u1ea5n kh\u00edch khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c k\u00edch th\u00edch \u0111\u00e1ng s\u1ee3, gi\u1ea3i ph\u00f3ng adrenaline v\u00e0 endorphin (gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c d\u1ec5 ch\u1ecbu). C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i mang \u0111\u1ebfn s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n trong th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nguy hi\u1ec3m th\u1ef1c s\u1ef1 (th\u01b0\u1eddng l\u00e0 v\u1eady).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng n\u01a1i u \u00e1m th\u01b0\u1eddng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u c\u00e2u chuy\u1ec7n. N\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang ta khao kh\u00e1t nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n. M\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n th\u01b0\u1eddng \u1ea9n ch\u1ee9a nhi\u1ec1u l\u1edbp truy\u1ec1n thuy\u1ebft, b\u00ed \u1ea9n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i \u0111\u00e1p ho\u1eb7c bi k\u1ecbch l\u1ecbch s\u1eed. Tham quan n\u01a1i n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed1n truy\u1ec7n \u2013 ch\u00fang ta tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a n\u00f3, d\u00f9 ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ghi ch\u00e9p. S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n gi\u1eefa s\u1ef1 s\u1ed1ng (b\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi tham quan) v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft (ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 c\u1ee7a \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m) t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh k\u1ec3 chuy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc du l\u1ecbch cho bi\u1ebft: <em>\u201cM\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u00edch nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y v\u00ec ch\u00fang k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i, v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft. Khi \u0111\u1ee9ng trong ngh\u0129a trang \u1edf Prague hay tr\u00ean \u0111\u1ea3o \u1edf Mexico, h\u1ecd c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 r\u00f9ng m\u00ecnh v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m linh nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed ho\u1eb7c thi\u00ean nhi\u00ean.\u201d<\/em> \u0110\u00f3 l\u00e0 <em>c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a<\/em> N\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i \u2013 b\u1ea1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1ee3 h\u00e3i v\u00f4 c\u1edb; b\u1ea1n \u0111ang suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Du l\u1ecbch \u0111en t\u1ed1i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ea3m x\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u00f2n c\u00f3 kh\u00eda c\u1ea1nh x\u00e3 h\u1ed9i: trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i du l\u1ecbch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a, vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ea5m k\u1ef5 c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c n\u1ed5i lo\u1ea1n. B\u1ea1n \u0111ang <em>l\u1ef1a ch\u1ecdn<\/em> \u0110i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 c\u00e1c c\u1ea9m nang du l\u1ecbch ch\u00ednh th\u1ed1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn. C\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi l\u1ea1 \u0111\u00f3 thu h\u00fat nh\u1eefng du kh\u00e1ch \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb thu h\u00fat \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i r\u00f9ng r\u1ee3n v\u00ec ch\u00fang kh\u01a1i g\u1ee3i nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi m\u00e0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng n\u00e9 tr\u00e1nh. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ng\u1edd b\u1ed5 \u00edch, bu\u1ed9c ch\u00fang ta ph\u1ea3i suy ng\u1eabm v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng, l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i t\u00ecm c\u1ea3m gi\u00e1c m\u1ea1nh; m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ebfn h\u00e0nh tr\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Du l\u1ecbch \u0111en l\u00e0 g\u00ec?<\/strong> <em>Du l\u1ecbch \u0111en<\/em> (C\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 du l\u1ecbch tang l\u1ec5) \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c du l\u1ecbch \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u01a1i g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft, bi k\u1ecbch ho\u1eb7c s\u1ef1 r\u00f9ng r\u1ee3n. N\u00f3 bao g\u1ed3m m\u1ed9t ph\u1ea1m vi r\u1ed9ng: t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m trang nghi\u00eam nh\u01b0 \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m Holocaust \u0111\u1ebfn c\u00e1c tour du l\u1ecbch ma \u00e1m v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m b\u1ecb ma \u00e1m. C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 Lennon &amp; Foley (1996) \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00f3 l\u00e0 du l\u1ecbch li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 th\u1ea3m h\u1ecda. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tham quan b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o, t\u1eeb chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn ngh\u0129a trang.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Li\u1ec7u vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u1eefng n\u01a1i r\u00f9ng r\u1ee3n c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng kh\u00f4ng?<\/strong> Kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 v\u1eady, m\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1ch b\u1ea1n c\u01b0 x\u1eed. Vi\u1ec7c vi\u1ebfng th\u0103m ngh\u0129a trang ho\u1eb7c nh\u00e0 th\u1edd c\u1ed5 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng n\u1ebfu b\u1ea1n l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh k\u00ednh. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0... <strong>\u00fd \u0111\u1ecbnh v\u00e0 h\u00e0nh vi<\/strong>N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 t\u00f4n vinh qu\u00e1 kh\u1ee9, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh. N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 g\u00e2y n\u00e1o lo\u1ea1n ho\u1eb7c \u0111\u00f9a gi\u1ee1n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t s\u1ed1 gia \u0111\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m khi kh\u00e1ch du l\u1ecbch coi c\u00e1c di t\u00edch t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m nh\u01b0 ph\u00f4ng n\u1ec1n \u0111\u1ec3 ch\u1ee5p \u1ea3nh t\u1ef1 s\u01b0\u1edbng. Mi\u1ec5n l\u00e0 b\u1ea1n gi\u1eef im l\u1eb7ng, tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c quy t\u1eafc (kh\u00f4ng leo tr\u00e8o ho\u1eb7c b\u1eadt nh\u1ea1c l\u1edbn) v\u00e0 nh\u1edb r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ec1u mong \u0111\u1ee3i du kh\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, h\u00e3y tham kh\u1ea3o h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ho\u1eb7c bi\u1ec3n b\u00e1o: nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u00f3 bi\u1ec3n \"Im l\u1eb7ng\" ho\u1eb7c \"Kh\u00f4ng ch\u1ee5p \u1ea3nh\". Khi nghi ng\u1edd, h\u00e3y h\u1ecfi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00f4i n\u00ean mang theo g\u00ec khi \u0111\u1ebfn th\u0103m nh\u1eefng n\u01a1i r\u00f9ng r\u1ee3n?<\/strong> Trang b\u1ecb c\u1ea7n thi\u1ebft r\u1ea5t quan tr\u1ecdng v\u00ec nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y n\u1eb1m ngo\u00e0i tr\u1eddi ho\u1eb7c \u1edf v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n. N\u00f3i chung, h\u00e3y mang theo n\u01b0\u1edbc, v\u00ec c\u00e1c chuy\u1ebfn tham quan (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ngo\u00e0i tr\u1eddi nh\u01b0 Sagada ho\u1eb7c Xochimilco) c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3ng ho\u1eb7c v\u1ea5t v\u1ea3. H\u00e3y mang gi\u00e0y \u0111i b\u1ed9 ch\u1eafc ch\u1eafn \u2013 \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e1t \u0111\u00e1 \u1edf Prague ho\u1eb7c nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ed1c \u1edf Philippines c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f3 \u0111i. \u0110\u00e8n pin ho\u1eb7c \u0111\u00e8n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ea7u r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch n\u1ebfu c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 khu v\u1ef1c n\u00e0o t\u1ed1i (m\u1ed9t s\u1ed1 hang \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c nh\u00e0 nguy\u1ec7n c\u1ed5 c\u00f3 \u00e1nh s\u00e1ng m\u1edd). N\u00ean m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o k\u00edn \u0111\u00e1o \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i linh thi\u00eang (che vai, kh\u00f4ng m\u1eb7c qu\u1ea7n short trong ngh\u0129a trang ho\u1eb7c nh\u00e0 nguy\u1ec7n). Ngo\u00e0i ra, h\u00e3y mang theo thu\u1ed1c ch\u1ed1ng c\u00f4n tr\u00f9ng (c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi c\u00f3 mu\u1ed7i), \u00e1o kho\u00e1c cho th\u1eddi ti\u1ebft l\u1ea1nh (nh\u00e0 nguy\u1ec7n \u1edf \u00c9vora kh\u00e1 l\u1ea1nh), v\u00e0 \u0111\u1ee7 ti\u1ec1n m\u1eb7t \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (c\u00e1c khu v\u1ef1c n\u00f4ng th\u00f4n th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u1ebb). N\u1ebfu b\u1ea1n d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1ec5 v\u1eadt (\u1edf Sagada ho\u1eb7c Xochimilco), b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng xu nh\u1ecf ho\u1eb7c qu\u00e0 t\u1eb7ng mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng \u2013 nh\u01b0ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 b\u00fap b\u00ea tr\u00ean \u0110\u1ea3o B\u00fap B\u00ea?<\/strong> Nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf \u0111\u00f3 b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u00ean l\u00e0 Don Juli\u00e1n Santana, ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng linh h\u1ed3n c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i \u0111ang \u00e1m \u1ea3nh h\u00f2n \u0111\u1ea3o. Sau khi t\u00ecm th\u1ea5y thi th\u1ec3 m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i v\u00e0 m\u1ed9t con b\u00fap b\u00ea trong k\u00eanh \u0111\u00e0o, \u00f4ng \u0111\u00e3 treo con b\u00fap b\u00ea l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00f4. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u01b0u t\u1ea7m h\u00e0ng ngh\u00ecn con b\u00fap b\u00ea trong h\u01a1n 50 n\u0103m, treo t\u1eebng con \u0111\u1ec3 xoa d\u1ecbu c\u00e1c linh h\u1ed3n v\u00e0 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00f4 g\u00e1i. V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, nh\u1eefng con b\u00fap b\u00ea l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00e0i t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m ngh\u1ec7 thu\u1eadt d\u00e2n gian. Ng\u00e0y nay, ch\u00fang v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn l\u00f2ng s\u00f9ng k\u00ednh k\u1ef3 l\u1ea1 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V\u00ec sao nh\u00e0 nguy\u1ec7n X\u01b0\u01a1ng \u1edf \u00c9vora \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng?<\/strong> V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 16, c\u00e1c tu s\u0129 d\u00f2ng Phanxic\u00f4 \u1edf \u00c9vora ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng ngh\u0129a trang qu\u00e1 t\u1ea3i trong tu vi\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, h\u1ecd \u0111\u00e3 khai qu\u1eadt nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 c\u0169 v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t nh\u00e0 nguy\u1ec7n ch\u1ee9a h\u00e0i c\u1ed1t, s\u1eed d\u1ee5ng x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 trang tr\u00ed nh\u00e0 nguy\u1ec7n m\u1edbi. Nh\u01b0 v\u1eady, Capela dos Ossos l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p thi\u1ebft th\u1ef1c v\u00e0 mang t\u00ednh t\u00e2m linh: n\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u00f4ng gian ch\u00f4n c\u1ea5t v\u00e0 nh\u1eafc nh\u1edf du kh\u00e1ch v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. D\u00f2ng ch\u1eef kh\u1eafc n\u1ed5i ti\u1ebfng tr\u00ean t\u01b0\u1eddng (\u201cCh\u00fang t\u00f4i, nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u00e1c b\u1ea1n\u201d) ph\u1ea3n \u00e1nh \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a c\u00e1c tu s\u0129. <strong>memento mori<\/strong>T\u1eadp t\u1ee5c n\u00e0y ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m t\u00f4n gi\u00e1o th\u1eddi trung c\u1ed5, n\u01a1i nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh g\u00e2y s\u1ed1c nh\u1eafc nh\u1edf m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng ma trong nh\u00e0 th\u1edd Th\u00e1nh George \u1edf Lukova?<\/strong> \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m s\u1eafp \u0111\u1eb7t ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc ng\u01b0\u1eddi S\u00e9c Jakub Hadrava. Trong giai \u0111o\u1ea1n 2012\u20132014, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y t\u1ea1i nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau. <strong>32 b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng th\u1ea1ch cao k\u00edch th\u01b0\u1edbc th\u1eadt.<\/strong> Trong nh\u00e0 th\u1edd b\u1ecf hoang, nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n l\u00e0ng g\u1ed1c \u0110\u1ee9c v\u00f9ng Sudeten t\u1eebng th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00f3. C\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee7 kh\u0103n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 khu\u00f4n m\u1eb7t, tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng \"b\u00f3ng ma\" ng\u1ed3i tr\u00ean gh\u1ebf d\u00e0i. D\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a Hadrava nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u1ed3i sinh nh\u00e0 th\u1edd b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng \u0111\u01b0a gi\u00e1o \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 m\u1ea5t tr\u1edf l\u1ea1i. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e0 th\u1edd... <em>\u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0<\/em> B\u1ecb \u00e1m \u1ea3nh \u2013 \u0111\u00fang h\u01a1n, t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u00e1m \u1ea3nh. Hadrava cho bi\u1ebft t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00f3i v\u1ec1 k\u00fd \u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Igorot l\u1ea1i treo quan t\u00e0i \u1edf Sagada?<\/strong> Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Igorot, quan t\u00e0i treo gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1 g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 thi th\u1ec3 kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e2n h\u1ee7y ho\u1eb7c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. Ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i c\u00f3 uy t\u00edn (m\u1ea5t v\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean) m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng vinh d\u1ef1 ch\u00f4n c\u1ea5t n\u00e0y. Thi th\u1ec3, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf t\u01b0 th\u1ebf b\u00e0o thai, \u0111\u01b0\u1ee3c treo d\u01b0\u1edbi c\u00e1c m\u1ecfm \u0111\u00e1. T\u1eadp t\u1ee5c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u2013 ng\u01b0\u1eddi Sagada \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m \u2013 v\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh trang tr\u1ecdng. N\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng t\u1ed5 ti\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ecba h\u00ecnh n\u00fai non hi\u1ec3m tr\u1edf c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch r\u00f9ng r\u1ee3n c\u00f3 an to\u00e0n \u0111\u1ec3 tham quan kh\u00f4ng?<\/strong> Nh\u00ecn chung l\u00e0 c\u00f3, v\u1edbi c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ph\u00f2ng ng\u1eeba du l\u1ecbch th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. Nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn du l\u1ecbch quen thu\u1ed9c (ngh\u0129a trang Prague, Xochimilco, c\u00e1c nh\u00e0 th\u1edd, Sagada) v\u00e0 \u0111\u00f3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u00e1ch tham quan m\u1ed7i ng\u00e0y. Kh\u00f4ng c\u00f3 nguy hi\u1ec3m si\u00eau nhi\u00ean n\u00e0o \u2013 nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t. V\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c l\u1ed1i \u0111i xung quanh nh\u1eefng chi\u1ebfc quan t\u00e0i treo r\u1ea5t d\u1ed1c v\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111\u00e1, v\u00ec v\u1eady h\u00e3y \u0111i theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean v\u00e0 \u0111i tr\u00ean nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u. Tr\u00ean \u0110\u1ea3o B\u00fap b\u00ea, khi quay tr\u1edf l\u1ea1i n\u00ean m\u1eb7c \u00e1o phao. Trong c\u00e1c t\u00f2a nh\u00e0 c\u1ed5, h\u00e3y ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn tr\u1ea7n nh\u00e0 th\u1ea5p ho\u1eb7c m\u1eb7t \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng b\u1eb1ng ph\u1eb3ng. C\u0169ng n\u00ean ki\u1ec3m tra h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng (Sagada y\u00eau c\u1ea7u c\u00f3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n, khu v\u1ef1c Prague h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u1ee5p \u1ea3nh b\u1eb1ng \u0111\u00e8n flash). V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, h\u00e3y c\u1ea9n th\u1eadn: m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o ph\u00f9 h\u1ee3p v\u00e0 l\u00e0m theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vi\u1ec7c ch\u1ee5p \u1ea3nh t\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng kh\u00f4ng?<\/strong> Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng v\u1eady, nh\u01b0ng h\u00e3y tu\u00e2n th\u1ee7 m\u1ecdi quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 phong t\u1ee5c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam y\u1ebft. \u1ede h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c n\u01a1i (Prague, Xochimilco, Sagada), vi\u1ec7c ch\u1ee5p \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. Tuy nhi\u00ean, h\u00e3y lu\u00f4n h\u1ecfi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u00ec xem c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p hay kh\u00f4ng, v\u00e0 tr\u00e1nh s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00e8n flash trong c\u00e1c nh\u00e0 nguy\u1ec7n t\u1ed1i (n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfng c\u00e1c hi\u1ec7n v\u1eadt v\u00e0 qu\u1ea5y nhi\u1ec5u linh h\u1ed3n theo quan ni\u1ec7m d\u00e2n gian). Kh\u00f4ng bao gi\u1edd d\u00e0n d\u1ef1ng nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh thi\u1ebfu t\u00f4n tr\u1ecdng (v\u00ed d\u1ee5, kh\u00f4ng t\u1ea1o d\u00e1ng nh\u01b0 th\u00e2y ma). M\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ed1t l\u00e0: n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, \u0111\u1eebng ch\u1ee5p. T\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00ean ch\u1ee5p \u1ea3nh m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1eb7ng l\u1ebd v\u00e0 trang nghi\u00eam h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f9a vui.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u g\u00ec khi\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ecb ma \u00e1m?<\/strong> Th\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 <strong>\u00c1nh s\u00e1ng y\u1ebfu \u1edbt, s\u1ef1 t\u0129nh l\u1eb7ng v\u00e0 c\u00f4 l\u1eadp k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf r\u00f9ng r\u1ee3n v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft.<\/strong>N\u00e3o b\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1c quan quen thu\u1ed9c b\u1ecb th\u00e1ch th\u1ee9c. T\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nghe th\u1ea5y nh\u1eefng ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t ng\u1edd (ti\u1ebfng gi\u00f3 trong ngh\u0129a trang, ti\u1ebfng b\u00fap b\u00ea k\u1ebdo k\u1eb9t) ho\u1eb7c nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u1edf kh\u00f3e m\u1eaft (ch\u00e2n tay b\u00fap b\u00ea \u0111ung \u0111\u01b0a, b\u00f3ng c\u00e2y). Theo nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u1ea3m gi\u00e1c \u201cr\u00f9ng r\u1ee3n\u201d xu\u1ea5t hi\u1ec7n khi m\u1ed9t n\u01a1i kh\u00f3 hi\u1ec3u ho\u00e0n to\u00e0n. V\u00ed d\u1ee5, Ngh\u0129a trang Do Th\u00e1i C\u1ed5 mang l\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c ma \u00e1m v\u00ec n\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac v\u00e0 kh\u00f3 hi\u1ec3u: b\u1ea1n bi\u1ebft c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n c\u1ea5t d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y h\u1ecd. T\u00e2m tr\u00ed ch\u00fang ta l\u1ea5p \u0111\u1ea7y kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng \u0111\u00f3 b\u1eb1ng nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, nh\u00e0 nguy\u1ec7n t\u1ed1i t\u0103m, \u0111\u1ea7y nh\u1eefng h\u1ed9p s\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e1nh l\u1eeba th\u1ecb gi\u00e1c. \u0110\u00f3 l\u00e0\u2026 <em>s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p<\/em> B\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft kh\u01a1i g\u1ee3i c\u1ea3m gi\u00e1c ma \u00e1m. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba b\u1ecb cu\u1ed1n h\u00fat, v\u1eeba c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea5t an \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 tham quan nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u00f9ng r\u1ee3n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00f4n tr\u1ecdng?<\/strong> H\u00e3y nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a: t\u00ecm hi\u1ec3u tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u c\u1ea5m k\u1ef5 n\u00e0o. Khi v\u00e0o, h\u00e3y b\u1ecf m\u0169, n\u00f3i nh\u1ecf nh\u1eb9, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0nh m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc im l\u1eb7ng. S\u1eed d\u1ee5ng ph\u00f2ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n n\u1ebfu c\u00f3. Kh\u00f4ng \u0103n ho\u1eb7c nhai k\u1eb9o cao su b\u00ean trong. Lu\u00f4n \u0111\u1ecdc bi\u1ec3n b\u00e1o ho\u1eb7c h\u1ecfi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn vi\u00ean v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u1ee5p \u1ea3nh ho\u1eb7c ch\u1ea1m v\u00e0o \u0111\u1ed3 v\u1eadt. N\u1ebfu \u0111i c\u00f9ng tr\u1ebb em, h\u00e3y gi\u1ea3i th\u00edch nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y. N\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn, h\u00e3y l\u00e0m theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba. <em>t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng<\/em>V\u00ed d\u1ee5, \u1edf Sagada, du kh\u00e1ch th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng m\u00f3n qu\u00e0 nh\u1ecf ho\u1eb7c l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n t\u1ea1i m\u1ed9; l\u00e0m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 (v\u1edbi s\u1ef1 cho ph\u00e9p) c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng. Tr\u00ean h\u1ebft, h\u00e3y coi \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t linh thi\u00eang, ngay c\u1ea3 khi n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00f4n gi\u00e1o truy\u1ec1n th\u1ed1ng. H\u00e3y nh\u1edb r\u1eb1ng, s\u1ef1 th\u1ea5u c\u1ea3m r\u1ea5t quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebft lu\u1eadn: Nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y d\u1ea1y ch\u00fang ta \u0111i\u1ec1u g\u00ec v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft?<\/h2>\n\n\n\n<p>T\u1eeb ngh\u0129a trang c\u1ed5 \u1edf Prague \u0111\u1ebfn nh\u1eefng khu ch\u00f4n c\u1ea5t tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1 \u1edf Sagada, n\u0103m \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tham quan r\u00f9ng r\u1ee3n m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i. M\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u1ec1u cho ch\u00fang ta th\u1ea5y s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft, \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1edfi nh\u1eefng n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o: s\u1ef1 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u1edf Prague, v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian Mexico \u1edf Xochimilco, ngh\u1ec7 thu\u1eadt C\u00f4ng gi\u00e1o \u1edf \u00c9vora, k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi S\u00e9c \u1edf Lukova v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u1edf Sagada. Ch\u00fang nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng (memento mori) nh\u01b0ng c\u0169ng v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ed5 ti\u00ean v\u00e0 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c phong t\u1ee5c mai t\u00e1ng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00eda c\u1ea1nh r\u00f9ng r\u1ee3n nh\u1ea5t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u1ed7i s\u1ee3 ma, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t r\u1eb1ng m\u1ecdi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u1ec1u k\u1ebft th\u00fac. Th\u1ebf nh\u01b0ng, qua c\u00e1c nghi l\u1ec5, ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n, nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y bi\u1ebfn n\u1ed7i s\u1ee3 th\u00e0nh s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh v\u00e0 t\u00f2 m\u00f2. Ch\u00fang ta r\u1eddi \u0111i v\u1edbi c\u1ea3m gi\u00e1c khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng v\u00e0 kinh ng\u1ea1c. Nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh, du l\u1ecbch \u0111en c\u00f3 th\u1ec3 \u201cmang t\u00ednh gi\u00e1o d\u1ee5c h\u01a1n l\u00e0 b\u00f3c l\u1ed9t\u201d khi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea5u \u0111\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn n\u00e0y d\u1ea1y ch\u00fang ta r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi b\u00f3ng t\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 soi s\u00e1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Ch\u00fang \u0111\u1ee9ng \u0111\u00f3 nh\u01b0 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc th\u1ea7m l\u1eb7ng v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng: t\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u00fang ta h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9, v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1ch c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c nhau t\u00ecm th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a trong c\u00e1i ch\u1ebft. V\u00e0 khi hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta s\u1ebd tr\u00e2n tr\u1ecdng h\u01a1n nh\u1eefng cu\u1ed9c s\u1ed1ng mong manh, t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p m\u00e0 ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang c\u00f3.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i tr\u00ean h\u00e0nh tinh r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a ch\u00fang ta, n\u01a1i ranh gi\u1edbi ph\u00e2n chia ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u00f3 v\u1ebb m\u1ecfng manh v\u00e0 trong su\u1ed1t. Gi\u00e0u \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bao quanh b\u1edfi s\u1ef1 b\u00ed \u1ea9n, nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y h\u1ea5p d\u1eabn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng c\u1ea3m v\u00e0 t\u00f2 m\u00f2 kh\u00e1m ph\u00e1 th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean trong \u0111\u1ea7y \u00e1m \u1ea3nh c\u1ee7a h\u1ecd. H\u00e3y c\u00f9ng tham gia v\u00e0o h\u00e0nh tr\u00ecnh th\u00fa v\u1ecb \u0111\u1ebfn n\u0103m \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m ma qu\u00e1i nh\u1ea5t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, n\u01a1i qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1eabn nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00f3ng ma b\u1ea5t an v\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng si\u00eau nhi\u00ean.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":5042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[19,5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1509","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-unusual-places","8":"category-magazine"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1509\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}