{"id":15140,"date":"2024-09-20T16:12:07","date_gmt":"2024-09-20T16:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/travelshelper.com\/staging\/?page_id=15140"},"modified":"2026-03-11T02:46:17","modified_gmt":"2026-03-11T02:46:17","slug":"agra","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/destinations\/asia\/india\/agra\/","title":{"rendered":"Agra"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Agra n\u1eb1m tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng r\u1ed9ng, b\u1eb1ng ph\u1eb3ng tr\u00ean b\u1edd s\u00f4ng Yamuna \u1edf ti\u1ec3u bang Uttar Pradesh c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9. N\u1eb1m c\u00e1ch Delhi kho\u1ea3ng 230 km v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam v\u00e0 c\u00e1ch Lucknow 330 km v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf \u0111\u1ed9 cao trung b\u00ecnh 170 m so v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. D\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1, g\u1ea7n 1,6 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 t\u01b0 \u1edf Uttar Pradesh v\u00e0 th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i ba tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c. \u0110\u1ecba h\u00ecnh c\u1ee7a Agra h\u00f2a v\u00e0o \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng \u1ea4n-H\u1eb1ng, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1c nh\u00e1nh c\u1ee7a Vindhya v\u00e0 c\u00e1c r\u1eb7ng \u0111\u00e1 sa th\u1ea1ch xung quanh Fatehpur Sikri. Khu v\u1ef1c n\u00e0y t\u01b0\u1edbi ti\u00eau qua Yamuna, Chambal v\u00e0 K\u00eanh \u0111\u00e0o Agra, h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c tr\u1ed3ng k\u00ea, l\u00faa m\u1ea1ch, l\u00faa m\u00ec v\u00e0 b\u00f4ng trong c\u1ea3 hai m\u00f9a Rabi v\u00e0 Kharif.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u trung c\u1ed5, nh\u01b0ng s\u1ef1 n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Sultan Sikandar Lodi, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebfn Agra th\u00e0nh th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c H\u1ed3i gi\u00e1o Delhi v\u00e0o n\u0103m 1506. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Ibrahim Lodi \u0111\u00e3 ng\u00e3 xu\u1ed1ng t\u1ea1i Panipat v\u00e0o n\u0103m 1526 tr\u01b0\u1edbc Babur, m\u1edf \u0111\u1ea7u cho s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ee7a Mughal. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb giai \u0111o\u1ea1n 1540\u20131556\u2014khi Sher Shah Suri v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1ecb t\u01b0\u1edbng Hindu Hemu n\u1eafm quy\u1ec1n trong th\u1eddi gian ng\u1eafn\u2014tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Mughal v\u1eabn duy tr\u00ec Agra l\u00e0 trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh cho \u0111\u1ebfn khi Shah Jahan quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh chuy\u1ec3n th\u1ee7 \u0111\u00f4 \u0111\u1ebfn Shahjahanabad v\u00e0o n\u0103m 1658.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akbar, ch\u00e1u trai c\u1ee7a Babur, \u0111\u00e3 t\u00e2n trang l\u1ea1i c\u00e1c c\u00f4ng s\u1ef1 hi\u1ec7n c\u00f3 v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp Fatehpur Sikri, t\u00e1m m\u01b0\u01a1i con ph\u1ed1 b\u1eb1ng \u0111\u00e1 sa th\u1ea1ch \u0111\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00e0m tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u1ed5i t\u00ean Agra th\u00e0nh \u201cAkbarabad\u201d trong th\u1eddi gian ng\u1eafn. Ch\u00e1u c\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Shah Jahan \u0111\u00e3 cho x\u00e2y d\u1ef1ng Taj Mahal t\u1eeb n\u0103m 1632 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1648 l\u00e0m l\u0103ng m\u1ed9 cho v\u1ee3 m\u00ecnh l\u00e0 Mumtaz Mahal; \u0111\u00e1 c\u1ea9m th\u1ea1ch tr\u1eafng v\u00e0 pietra dura kh\u1ea3m c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecda ti\u1ebft Ba T\u01b0-H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9. L\u0103ng m\u1ed9 n\u1eb1m \u1edf b\u1edd ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a s\u00f4ng Yamuna, c\u00e1ch Ph\u00e1o \u0111\u00e0i Agra kho\u1ea3ng 1,6 km, ch\u00ednh ph\u00e1o \u0111\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Akbar kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o n\u0103m 1565 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf k\u1ebf ti\u1ebfp m\u1edf r\u1ed9ng. C\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh b\u1eb1ng \u0111\u00e1 sa th\u1ea1ch \u0111\u1ecf c\u1ee7a ph\u00e1o \u0111\u00e0i k\u00e9o d\u00e0i kho\u1ea3ng 2,5 km, \u0111\u01b0\u1ee3c bao quanh b\u1edfi m\u1ed9t con h\u00e0o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng C\u1ed5ng Delhi \u1edf ph\u00eda t\u00e2y v\u00e0 C\u1ed5ng Amar Singh \u1edf ph\u00eda nam. B\u00ean trong, c\u00e1c cung \u0111i\u1ec7n b\u1eb1ng \u0111\u00e1 c\u1ea9m th\u1ea1ch, nh\u00e0 th\u1edd H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0 ph\u00f2ng h\u00e0nh ch\u00ednh t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 kh\u00e9p k\u00edn. Fatehpur Sikri, hi\u1ec7n \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ecf hoang, n\u1eb1m c\u00e1ch \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng 40 km v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y nam, c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i b\u1eb1ng \u0111\u00e1 sa th\u1ea1ch ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb ng\u1eafn ng\u1ee7i c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Akbar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 suy t\u00e0n c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf Mughal v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XVIII \u0111\u00e3 khi\u1ebfn Agra \u0111\u1ea7u ti\u00ean r\u01a1i v\u00e0o tay Maratha v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 C\u00f4ng ty \u0110\u00f4ng \u1ea4n. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Anh, Agra v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 h\u00e0nh ch\u00ednh nh\u01b0ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i uy t\u00edn tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Sau khi \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1947, Agra \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ecb tr\u1ea5n c\u00f4ng nghi\u1ec7p. C\u00e1c x\u01b0\u1edfng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ed3 da, nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t gi\u00e0y d\u00e9p v\u00e0 x\u01b0\u1edfng \u0111\u00fac s\u1eaft tr\u1ea3i r\u1ed9ng kh\u1eafp khu v\u1ef1c \u0111\u00f4 th\u1ecb trung t\u00e2m. C\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p quy m\u00f4 nh\u1ecf c\u00f3 h\u01a1n 7.000 \u0111\u01a1n v\u1ecb, s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u01a1n 150.000 \u0111\u00f4i gi\u00e0y m\u1ed7i ng\u00e0y. C\u00e1c ngh\u1ec1 th\u1ee7 c\u00f4ng c\u1ee7a ho\u00e0ng gia v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i trong pietra dura, kh\u1ea3m \u0111\u00e1 c\u1ea9m th\u1ea1ch, th\u1ea3m v\u00e0 th\u00eau zari. Du l\u1ecbch th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf: v\u00e0o n\u0103m 2019, kho\u1ea3ng 9,5 tri\u1ec7u du kh\u00e1ch \u0111\u00e3 tham quan c\u00e1c di t\u00edch c\u1ee7a Agra, ri\u00eang \u0111\u1ec1n Taj Mahal \u0111\u00e3 thu h\u00fat g\u1ea7n 6,9 tri\u1ec7u du kh\u00e1ch trong n\u0103m \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ed1 li\u1ec7u \u0111i\u1ec1u tra d\u00e2n s\u1ed1 n\u0103m 2011 ghi nh\u1eadn d\u00e2n s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u00e0 1.585.704 ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi t\u1ed5ng d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u00e0 1.760.285 ng\u01b0\u1eddi. T\u1ef7 l\u1ec7 gi\u1edbi t\u00ednh l\u00e0 875 n\u1eef tr\u00ean 1.000 nam; t\u1ef7 l\u1ec7 bi\u1ebft ch\u1eef trung b\u00ecnh l\u00e0 73,11 ph\u1ea7n tr\u0103m (77,81 ph\u1ea7n tr\u0103m \u0111\u1ed1i v\u1edbi nam gi\u1edbi, 67,74 ph\u1ea7n tr\u0103m \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1eef gi\u1edbi). \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o chi\u1ebfm 80,68 ph\u1ea7n tr\u0103m c\u01b0 d\u00e2n, H\u1ed3i gi\u00e1o chi\u1ebfm 15,37 ph\u1ea7n tr\u0103m, ti\u1ebfp theo l\u00e0 K\u1ef3 Na gi\u00e1o (1,04 ph\u1ea7n tr\u0103m), Sikh gi\u00e1o (0,62 ph\u1ea7n tr\u0103m), Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o (0,42 ph\u1ea7n tr\u0103m) v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o (0,19 ph\u1ea7n tr\u0103m); 1,66 ph\u1ea7n tr\u0103m kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o. V\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef, 94,80 ph\u1ea7n tr\u0103m n\u00f3i ti\u1ebfng Hindi, 2,34 ph\u1ea7n tr\u0103m Braj Bhasha v\u00e0 1,86 ph\u1ea7n tr\u0103m ti\u1ebfng Urdu l\u00e0 ti\u1ebfng m\u1eb9 \u0111\u1ebb c\u1ee7a h\u1ecd. V\u0103n h\u00f3a Braj t\u1ed3n t\u1ea1i trong \u1ea9m th\u1ef1c c\u1ee7a Agra, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u1ea9m th\u1ef1c c\u1ee7a Mathura v\u00e0 Vrindavan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c m\u00f3n \u0103n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bao g\u1ed3m petha, m\u1ed9t lo\u1ea1i k\u1eb9o b\u1ea7u c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00ecnh d\u1ea1ng; dalmoth, m\u1ed9t m\u00f3n \u0103n nh\u1eb9 t\u1eeb \u0111\u1eadu l\u0103ng t\u1ea9m gia v\u1ecb c\u00f3 r\u1eafc h\u1ea1t v\u00e0 nho kh\u00f4; v\u00e0 bedai, m\u1ed9t lo\u1ea1i kachori chi\u00ean gi\u00f2n nh\u1ed3i khoai t\u00e2y cay, \u0103n k\u00e8m v\u1edbi aloo bhaji v\u00e0 s\u1eefa \u0111\u00f4ng. \u0110\u1ed3 \u0103n \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 c\u00f3 c\u00e1c m\u00f3n chaat\u2014dahi bhalla, raj kachori, samosas v\u00e0 gol gappa\u2014c\u00f9ng v\u1edbi paratha nh\u1ed3i \u0103n k\u00e8m v\u1edbi n\u01b0\u1edbc s\u1ed1t v\u00e0 d\u01b0a chua. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0111\u1ea1o H\u1ed3i, \u0111\u1ed3 \u0103n kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed3 chay th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean th\u1ef1c \u0111\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00ed h\u1eadu r\u01a1i v\u00e0o lo\u1ea1i th\u1ea3o nguy\u00ean nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi (K\u00f6ppen BSh). M\u00f9a \u0111\u00f4ng \u00f4n h\u00f2a; m\u00f9a h\u00e8 k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb th\u00e1ng 4 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 6, n\u00f3ng v\u00e0 kh\u00f4 c\u1eb1n, b\u1ecb gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n b\u1edfi Loo, m\u1ed9t lu\u1ed3ng gi\u00f3 t\u00e2y kh\u00f4 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u1ef1c \u0111\u1ed9 g\u00e2y ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 5 n\u0103m 2024, Agra \u0111\u1ea1t 48,6 \u00b0C, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn. Gi\u00f3 m\u00f9a th\u01b0\u1eddng b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 7, k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng 9, v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a \u00edt h\u01a1n so v\u1edbi mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng \u1ea4n \u0110\u1ed9. \u0110\u1ebfn gi\u1eefa th\u00e1ng 10, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u00f4n h\u00f2a. V\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng, s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c - s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a gi\u00f3 y\u1ebfu, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 m\u00e1t m\u1ebb, \u0111\u1ed9 \u1ea9m v\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m - th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n giao th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft. Ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i k\u00e9m nh\u1ea5t \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9; m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi (2010\u20132016) \u0111\u00e3 x\u1ebfp h\u1ea1ng Agra l\u00e0 n\u01a1i \u00f4 nhi\u1ec5m th\u1ee9 t\u00e1m tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng k\u1ebft n\u1ed1i Agra v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9, \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft v\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng kh\u00f4ng. \u0110\u01b0\u1eddng cao t\u1ed1c qu\u1ed1c gia NH 19 v\u00e0 NH 21 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t n\u1ed1i Delhi v\u00e0 Jaipur; \u0110\u01b0\u1eddng cao t\u1ed1c Yamuna\u2014m\u1ed9t tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng s\u00e1u l\u00e0n xe c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t d\u00e0i 165 km\u2014r\u00fat ng\u1eafn th\u1eddi gian di chuy\u1ec3n t\u1eeb Delhi xu\u1ed1ng c\u00f2n kho\u1ea3ng hai gi\u1edd. \u0110\u01b0\u1eddng cao t\u1ed1c Agra-Lucknow d\u00e0i 302 km, c\u0169ng c\u00f3 s\u00e1u l\u00e0n xe. NH 509 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi Moradabad qua Aligarh; NH 44 cung c\u1ea5p m\u1ed9t tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Gwalior; xe bu\u00fdt\u2014v\u1edbi c\u00e1c trung t\u00e2m ch\u00ednh t\u1ea1i c\u00e1c kho ISBT, Idgah, Taj v\u00e0 Fort\u2014ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c ti\u1ec3u bang ph\u00eda b\u1eafc. Trong th\u00e0nh ph\u1ed1, xe lam v\u00e0 xe lam \u0111i\u1ec7n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean Mahatma Gandhi Marg, \u0111\u1ea1i l\u1ed9 ch\u00ednh. S\u00e2n bay Agra t\u1ea1i Kheria, do Kh\u00f4ng qu\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9 ki\u1ec3m so\u00e1t, x\u1eed l\u00fd c\u00e1c chuy\u1ebfn bay \u0111\u1ebfn Mumbai, Ahmedabad, Bhopal v\u00e0 Bangalore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea3y nh\u00e0 ga \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft\u2014Agra Cantonment, Raja-Ki-Mandi, Agra Fort, Idgah, Agra City, Jamuna Bridge v\u00e0 Billochpura\u2014thu\u1ed9c North Central Railway. C\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 bao g\u1ed3m t\u00e0u \u200b\u200bh\u1ecfa th\u01b0 v\u00e0 t\u00e0u t\u1ed1c h\u00e0nh, d\u1ecbch v\u1ee5 si\u00eau t\u1ed1c Rajdhani v\u00e0 Shatabdi, v\u00e0 Gatimaan Express, ch\u1ea1y tuy\u1ebfn Agra-Delhi trong kho\u1ea3ng 100 ph\u00fat. Tuy\u1ebfn Maharajas&#039; Express sang tr\u1ecdng n\u1ed1i Agra v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn di s\u1ea3n kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Giao th\u00f4ng \u0111\u00f4 th\u1ecb hi\u1ec7n bao g\u1ed3m Agra Metro, H\u00e0nh lang \u01b0u ti\u00ean c\u1ee7a tuy\u1ebfn n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1edf c\u1eeda v\u00e0o ng\u00e0y 6 th\u00e1ng 3 n\u0103m 2024. \u0110o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i 6 km n\u00e0y gi\u1eefa Taj East Gate v\u00e0 Jama Masjid bao g\u1ed3m ba nh\u00e0 ga tr\u00ean cao\u2014Taj East Gate, Basai v\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng Fatehabad\u2014v\u00e0 ba \u0111i\u1ec3m d\u1eebng ng\u1ea7m t\u1ea1i Taj Mahal, Ph\u00e1o \u0111\u00e0i Agra v\u00e0 Jama Masjid. Giai \u0111o\u1ea1n 1 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1edbi hai tuy\u1ebfn: Tuy\u1ebfn V\u00e0ng (14,25 km, s\u00e1u nh\u00e0 ga tr\u00ean cao, b\u1ea3y nh\u00e0 ga ng\u1ea7m) d\u1ef1 ki\u1ebfn \u200b\u200bho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m 2026 v\u00e0 Tuy\u1ebfn Xanh (15,40 km, ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00ean cao, 15 nh\u00e0 ga) d\u1ef1 ki\u1ebfn \u200b\u200bv\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Agra c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi T\u1ed5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m qu\u1ed1c n\u1ed9i kho\u1ea3ng \u20b940.210 crore (2018\u201319), \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 ba trong Uttar Pradesh. N\u00f4ng nghi\u1ec7p nu\u00f4i s\u1ed1ng kho\u1ea3ng 40 ph\u1ea7n tr\u0103m d\u00e2n s\u1ed1, trong khi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i tham gia v\u00e0o s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 du l\u1ecbch. C\u00e1c di t\u00edch di s\u1ea3n c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 - ba trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb l\u00e0 Di s\u1ea3n th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a UNESCO - neo gi\u1eef b\u1ea3n s\u1eafc c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1. \u0110\u1ec1n Taj Mahal, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh v\u00e0o n\u0103m 1983, k\u1ebft h\u1ee3p ngh\u1ec1 th\u1ee7 c\u00f4ng c\u1ee7a Ba T\u01b0, H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 trong m\u1ed9t thi\u1ebft k\u1ebf t\u00edch h\u1ee3p c\u1ed5ng v\u00e0o, khu v\u01b0\u1eddn, nh\u00e0 th\u1edd H\u1ed3i gi\u00e1o, jawab v\u00e0 l\u0103ng m\u1ed9 tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i hai m\u1eabu Anh. Ph\u00e1o \u0111\u00e0i Agra, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00ea duy\u1ec7t v\u00e0o n\u0103m 1565, v\u00e0 Fatehpur Sikri, b\u1ecb b\u1ecf hoang l\u00e0m th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0o n\u0103m 1585, c\u00f9ng nhau l\u00e0m r\u00f5 vai tr\u00f2 trung t\u00e2m c\u1ee7a Agra trong th\u1eddi k\u1ef3 Mughal. Agra \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1edfi di s\u1ea3n n\u00e0y, nh\u1eefng con ph\u1ed1 v\u00e0 khu ch\u1ee3 c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111an xen v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 tinh th\u1ea7n kinh doanh.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Agra, m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 th\u1ea5m \u0111\u1eabm \u00fd ngh\u0129a l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, t\u00f4 \u0111i\u1ec3m cho b\u1edd s\u00f4ng Yamuna \u1edf ti\u1ec3u bang Uttar Pradesh, mi\u1ec1n b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. N\u1eb1m c\u00e1ch New Delhi, th\u1ee7 \u0111\u00f4 qu\u1ed1c gia, kho\u1ea3ng 230 km v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam v\u00e0 c\u00e1ch Lucknow, th\u1ee7 ph\u1ee7 c\u1ee7a ti\u1ec3u bang, 330 km v\u1ec1 ph\u00eda t\u00e2y, Agra t\u1ef1 h\u00e0o c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1eafc \u0111\u1ecba \u1edf trung t\u00e2m \u1ea4n \u0110\u1ed9. L\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a kho\u1ea3ng 1,6 tri\u1ec7u c\u01b0 d\u00e2n, Agra n\u1ed5i l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t trung t\u00e2m \u0111\u00f4 th\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt \u1edf Uttar Pradesh, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ea1ng l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u00f4ng d\u00e2n th\u1ee9 t\u01b0 trong ti\u1ec3u bang v\u00e0 th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i ba tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4979,"parent":15052,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_theme","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"class_list":["post-15140","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15140\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/travelshelper.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}